Երևան, 13.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Արտաքուստ ամենապարզ, բայց և ամենաարտասովոր նյութը՝ ջուր

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

Մենք գիտենք, որ...

Ջուրը աշխարհի ամենապարզ և ամենասովորական նյութն է:

Պարզվում է, որ իրականում այնքան էլ այդպես չէ:

Ջուրը՝ Н2О–ն, գիտությանը հայտնի նյութերից ամենաանսովորն է: Գիտությանը հայտնի է նրա 66 հատկություն, որոնք համարվում են նորմայից շեղում, մի խոսքով՝ անոմալ: 

Իհարկե, ջրի կառուցվածքը շատ պարզ է՝ մեկ ատոմ թթվածինը ամենապարզ հնարավոր կապով միացած երկու ատոմ ջրածնի հետ: Ջրածինը ամբողջ տիեզերքի ամենատարածված քիմիական էլեմենտն է, և նրա ցանկացած կապ այլ էլեմենտի հետ տալիս է նյութ, որը գազային է լինում (օրինակ ամոնիակ՝ NH3, մեթան՝ CH4, քլորաջրածին՝ НСl և այլն): Միայն թթվածնի հետ միանալով է ստացվում հեղուկ՝ ջուրը: Ընդ որում, ստացվում է այնպիսի հեղուկ, որը տարբերվում է մնացած հեղուկներից այնքան, որ թվում է, թե այն ընդհանրապես չպետք է գոյություն ունենար:

Նյութերի հիմնական մասը սառչելիս սեղմվում է, բայց ոչ ջուրը. այն ընդարձակվում է ( 4 օC–ի պայմաններում ջուրն ընդարձակվում է և կորցնում խտությունը), այդ պատճառով էլ հենց սառույցը լողում է ջրի վրա:

Ոչ մի նյութ սովորաբար չի հանդիպում բնության մեջ միաժամանակ երեք ագրեգատային վիճակներով՝ պինդ, հեղուկ, գազային, բայց ջուրը այդպիսին է. օրինակ՝ կարելի է տեսնել օվկիանոսի ջրում (հեղուկ) մշուշով (գազային) շրջապատված այսբերգ (պինդ): Ջրի յուրաքանչյուր մոլեկուլ կապված է չորս այլ մոլեկուլների հետ, հենց այդ միջմոլեկուլյար կապերի շնորհիվ էլ մեկ ագրեգատային վիճակից մյուսին անցնելու համար ջրին շատ էներգիա է պետք, այսինքն՝ ջուրը տաքացնելու համար ավելի շատ էներգիա է պետք, քան, ասենք, երկաթը: Էներգիա կլանելու շնորհիվ ջուրը օգնում է երկրի վրա պահպանել կայուն կլիմա: Օվկիանոսում ջերմաստիճանը ցամաքից երեք անգամ ավելի կայուն է:

Չնայած ամեն մարդ հեշտությամբ կարող է ձեռքը մտցնել ջրի մեջ, բայց անհնար է ջուրը սեղմել, ջուրը ալմաստից 3 անգամ ավելի դժվար է սեղմվում:

Ջուրը ամենաունիվերսալ լուծիչն է, նրա մեջ լուծվում է համարյա թե ամեն ինչ: Բայց այս լուծիչը մի հատկություն ունի, չի ոչնչացնում իր մեջ լուծված նյութը: Եթե մետաղը լուծես թթվում, կարելի է մոռանալ նրա մասին ընդհանրապես, իսկ ահա գիպսը ջրում լուծելուց հետո, եթե ջուրը գոլորշիացնես, նորից գիպս կունենաս: Իր այս ունիվերսալ լուծիչ լինելու հատկությամբ ջուրը հանդիսանում է աշխարհի ամենակործանարար մատերիան: Վաղ թե ուշ ջուրը փչացնում է ամեն ինչ՝ սկսած սարերից վերջացրած մարդու ստեղծած կառույցներով: Չմոռանանք նաև, որ ջուրը կյանքի հիմքն է, առանց նրա կյանք չկա:

Ջուրը ամենուրեք է: Այն ծածկում է մոլորակի մակերևույթի 70 %–ը: Մթնոլորտում ջրի միայն աննշան մասն է գտնվում. եթե այդ ամբողջ ջուրը թափվի, ապա կունենանք ամբողջ երկրագնդի մակերևույթին 25 մմ բարձրությամբ անձրևաջրեր: Ջրի հիմնական մասը գտնվում է երկրագնդի ընդերքում , խորության մեջ և անհասանելի է մարդկանց: Եթե այդ ջուրը դուրս հորդի մակերևույթ , ապա այն 10 անգամ կծածկի մեր բոլոր օվկիանոսները:

Բոլոր կենդանիների և բուսականության մեջ կա ջրի որոշակի քանակություն:

Կենդանիների մեջ՝ 75%, կարտոֆիլի մեջ՝ 76%, վարունգի մեջ՝ 95%, ձմերուկի մեջ՝ 96%: Նույնիսկ մարդու մեջ կա ջրի զգալի քանակություն. երեխաների մեջ ջրի պարունակությունը կազմում է 86%, իսկ ծերերի մեջ՝ 50%: 

Մարդու ուղեղում ջրի քանակությունը 70 % է: Սա երևի միջին ցուցանիշ է: Կա մարդուն նկարագրելու ժողովրդական խոսք՝ «ջրիկ» մարդ: Կարելի է ենթադրել, որ դա կապված է նրա ուղեղում ջրի քանակի ավելացումով , որը ենթադրաբար նշանակում է, որ պակասում են մնացած նյութերը և մարդը դառնում է թեթևսոլիկ, թեթևամիտ, հիմար:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

 

Որևէ ուսանող կրթական պրոցեսից վարձավճարի պատճառով դուրս չպետք է մնա․ Փաշինյան Օվերչուկը հայտարարել է Հայաստանի երկաթուղու երկու հատվածների վերականգնման շուրջ բանակցությունների մեկնարկի մասին Ժորա Չիչոյանը նշանակվել է Երևանի առաջին ատյանի ընդհա­նուր իրավասության քրեական դատարանի նախագահ Գոհ ենք վիճակահանությունից․ Եղիշե Մելիքյանը՝ Ազգերի լիգայի վիճակահանության արդյունքների մասին Թրամփը կարող է դուրս գալ Ուկրաինայի հարցով բանակցություններից Աշտարակում «Toyota»-ն բախվել է բնակչի քարե շինությանը ու մասամբ փլnւզել այն Կատյա Գալստյանն Օլիմպիական խաղերում զբաղեցրել 82-րդը տեղը Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին ոգեկոչեց Սուրբ Վարդանանց զորավարների և 1036 վկաների հիշատակը Ուկրաինան պատրաստ է բանակցել, բայց միայն արդար պայմաններով․ Զելենսկի Երևանում «Mercedes G»-ն մերկասառույցի պատճառով բախվել է պարեկի ծառայողական ավտոմեքենային Ժնևում գործող Շվեյցարիայի Համադաշնությունում ՀՀ դեսպանությունը կտեղափոխվի Բեռն Ամերիկյան զենքից մինչև էներգետիկ նոր պլաններ. ԱՄՆ փոխնախագահի այցի արդյունքներն ու հեռանկարները. Էդմոն ՄարուքյանՀանդիպել են Հայաստանի ազգային հավաքականի ներկա և նախկին գլխավոր մարզիչները Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 8-10 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին «Մարտի 1-ի» գործով մեղադրանք է առաջադրվել նախկին ոստիկանապետ Վալերի Օսիպյանին և ՊՊԾ գնդի նախկին հրամանատար Ռոբերտ Մելքոնյանին Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում 3 օր է՝ կոյուղաջրերը լցվում են փողոց․ ինչ են արել բնակիչները Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհին մերկասառույցի պատճառով «Ford Transit»-ը հայտնվել է ձնակույտերի մեջ, ապա «Mercedes Vito»-ն բախվել է «Ford Transit»-ին Տարադրամի փոխարժեքները փետրվարի 12-ին Ազգերի լիգա 2026/27. Հայտնի են Հայաստանի հավաքականի մրցակիցները Amio Pro․ բանկինգ՝ բազմաթիվ առավելություններովէդմոն մարուքյանի անդրադարձը Ջեյ Դի Վենսի և Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարություններինՀենրիխ Մխիթարյանը՝ լավագույն տասնյակում Տեսչական մարմինը կասեցրել է 11 ապօրինի հորի շահագործում Սաստիկ բքի և տեսանելիության բացակայության պատճառով Թթուջուր-Նավուր ավտոճանապարհը փակ է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Մելանիա Թրամփի շնորհիվ ՌԴ-ից և Ուկրաինայից երեխաների ևս մի խումբ վերամիավորվել է իրենց ընտանիքների հետ. Սպիտակ տուն Կաթողիկոսի հարկադրական հեռացման uպառնալիքները ուղղակի սպառնալիք են աշխարհի բոլոր հայերի համար․ հայտարարություն Դուք սխալ ճանապարհի վրա եք․ Օրբանը՝ Զելենսկուն Հայերի գենը միակն է, որը 3,000 տարի մնացել է անփոփոխ․ Պետրոս ԱնանիկյանՇրջակա միջավայրի նախարարը և Իտալիայի դեսպանը քննարկել են երկկողմ հարաբերությունների օրակարգը ԱՄՆ-ն և Իրանը պատրաստ են փոխզիջման. Ֆիդան Նավթը սկսում է հոսել, և մեծ գումարները շուտով կօգնեն Վենեսուելայի ժողովրդին․ Թրամփ Փակ ավտոճանապարհներ կան Երկրաշարժ՝ Ադրբեջանում 12 հազար դոլար պարտք՝ ամեն ընտանիքի ուսերին. 9 միլիարդի մասին իրականությունը՝ ըստ Ռոբերտ Քոչարյանի Սամվել Կարապետյանի միջազգային փաստաբան Ռոբերտ Ամստերդամի հատուկ հայտարարությունը բարերարի ուղերձի և դրա ձևի մասինԱՄՆ-ի փոխնախագահի այցը Հայաստան ապացուցեց այն թեզը, որի մասին ես խոսում եմ երկար ժամանակ, և շատերը քննադատում են ինձ. Մհեր ԱվետիսյանՍարուխանում բախվել են «Toyota Camry»-ն, «Լադա»-ն և «ՎԱԶ 2106»-ը. կա վիրավոր Հայտնաբերել ու առգրավել են մեկ կիլոգրամից ավելի մեթամֆետամին Քննչականը և դատախազությունը Սամվել Կարապետյանին հնարավորություն չեն տվել տեսաուղերձով հանդես գալԱՄՆ օդային տարածքը փակվել է լազերային զենքի պատճառով Team-ի և Ֆրանսիական համալսարանի համագործակցությամբ 120 ուսանող իր ուժերն է փորձել առաջատար ընկերություններումՎատ ժամանակները ծնում են ուժեղ առաջնորդներ, ուժեղ առաջնորդները ստեղծում են լավ ժամանակներ․ Նարեկ ԿարապետյանՀայ դահուկորդուհին զբաղեցրել է 82-րդ տեղը Երեք դեռահասներ ծեծել են համադասարանցուն. դպրոցի մանկավարժական կազմը թաքցրել է իրականությունը Յուրաքանչյուր իշխանություն ինքն է ընտրում իր թիվ 1 ընդդիմադրին, և սա տարածված փորձ է աշխարհում. Նաիրի Սարգսյան Արմավիրի մարզում նորահարսը փախել է՝ իր հետ տանելով ոսկյա զարդերը. սկեսրայրը դիմել է ոստիկանություն ԱՄՆ-ի ռազմանավեր են բախվել Հարավային Ամերիկայի ափերի մոտ Անվտանգության նկատառումներից պայմանավորված՝ ճանապարհները ժամանակ առ ժամանակ փակվում են Վանաձորում ոստիկաններն ալկոհոլային սպիրտի ապօրինի վաճառքի դեպք են բացահայտել Արցախի հայաթափումը, ըստ ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի, կարող է համարվել ցեղասպանություն․ Արեգ Սավգուլյան