Երևան, 15.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Արտաքուստ ամենապարզ, բայց և ամենաարտասովոր նյութը՝ ջուր

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

Մենք գիտենք, որ...

Ջուրը աշխարհի ամենապարզ և ամենասովորական նյութն է:

Պարզվում է, որ իրականում այնքան էլ այդպես չէ:

Ջուրը՝ Н2О–ն, գիտությանը հայտնի նյութերից ամենաանսովորն է: Գիտությանը հայտնի է նրա 66 հատկություն, որոնք համարվում են նորմայից շեղում, մի խոսքով՝ անոմալ: 

Իհարկե, ջրի կառուցվածքը շատ պարզ է՝ մեկ ատոմ թթվածինը ամենապարզ հնարավոր կապով միացած երկու ատոմ ջրածնի հետ: Ջրածինը ամբողջ տիեզերքի ամենատարածված քիմիական էլեմենտն է, և նրա ցանկացած կապ այլ էլեմենտի հետ տալիս է նյութ, որը գազային է լինում (օրինակ ամոնիակ՝ NH3, մեթան՝ CH4, քլորաջրածին՝ НСl և այլն): Միայն թթվածնի հետ միանալով է ստացվում հեղուկ՝ ջուրը: Ընդ որում, ստացվում է այնպիսի հեղուկ, որը տարբերվում է մնացած հեղուկներից այնքան, որ թվում է, թե այն ընդհանրապես չպետք է գոյություն ունենար:

Նյութերի հիմնական մասը սառչելիս սեղմվում է, բայց ոչ ջուրը. այն ընդարձակվում է ( 4 օC–ի պայմաններում ջուրն ընդարձակվում է և կորցնում խտությունը), այդ պատճառով էլ հենց սառույցը լողում է ջրի վրա:

Ոչ մի նյութ սովորաբար չի հանդիպում բնության մեջ միաժամանակ երեք ագրեգատային վիճակներով՝ պինդ, հեղուկ, գազային, բայց ջուրը այդպիսին է. օրինակ՝ կարելի է տեսնել օվկիանոսի ջրում (հեղուկ) մշուշով (գազային) շրջապատված այսբերգ (պինդ): Ջրի յուրաքանչյուր մոլեկուլ կապված է չորս այլ մոլեկուլների հետ, հենց այդ միջմոլեկուլյար կապերի շնորհիվ էլ մեկ ագրեգատային վիճակից մյուսին անցնելու համար ջրին շատ էներգիա է պետք, այսինքն՝ ջուրը տաքացնելու համար ավելի շատ էներգիա է պետք, քան, ասենք, երկաթը: Էներգիա կլանելու շնորհիվ ջուրը օգնում է երկրի վրա պահպանել կայուն կլիմա: Օվկիանոսում ջերմաստիճանը ցամաքից երեք անգամ ավելի կայուն է:

Չնայած ամեն մարդ հեշտությամբ կարող է ձեռքը մտցնել ջրի մեջ, բայց անհնար է ջուրը սեղմել, ջուրը ալմաստից 3 անգամ ավելի դժվար է սեղմվում:

Ջուրը ամենաունիվերսալ լուծիչն է, նրա մեջ լուծվում է համարյա թե ամեն ինչ: Բայց այս լուծիչը մի հատկություն ունի, չի ոչնչացնում իր մեջ լուծված նյութը: Եթե մետաղը լուծես թթվում, կարելի է մոռանալ նրա մասին ընդհանրապես, իսկ ահա գիպսը ջրում լուծելուց հետո, եթե ջուրը գոլորշիացնես, նորից գիպս կունենաս: Իր այս ունիվերսալ լուծիչ լինելու հատկությամբ ջուրը հանդիսանում է աշխարհի ամենակործանարար մատերիան: Վաղ թե ուշ ջուրը փչացնում է ամեն ինչ՝ սկսած սարերից վերջացրած մարդու ստեղծած կառույցներով: Չմոռանանք նաև, որ ջուրը կյանքի հիմքն է, առանց նրա կյանք չկա:

Ջուրը ամենուրեք է: Այն ծածկում է մոլորակի մակերևույթի 70 %–ը: Մթնոլորտում ջրի միայն աննշան մասն է գտնվում. եթե այդ ամբողջ ջուրը թափվի, ապա կունենանք ամբողջ երկրագնդի մակերևույթին 25 մմ բարձրությամբ անձրևաջրեր: Ջրի հիմնական մասը գտնվում է երկրագնդի ընդերքում , խորության մեջ և անհասանելի է մարդկանց: Եթե այդ ջուրը դուրս հորդի մակերևույթ , ապա այն 10 անգամ կծածկի մեր բոլոր օվկիանոսները:

Բոլոր կենդանիների և բուսականության մեջ կա ջրի որոշակի քանակություն:

Կենդանիների մեջ՝ 75%, կարտոֆիլի մեջ՝ 76%, վարունգի մեջ՝ 95%, ձմերուկի մեջ՝ 96%: Նույնիսկ մարդու մեջ կա ջրի զգալի քանակություն. երեխաների մեջ ջրի պարունակությունը կազմում է 86%, իսկ ծերերի մեջ՝ 50%: 

Մարդու ուղեղում ջրի քանակությունը 70 % է: Սա երևի միջին ցուցանիշ է: Կա մարդուն նկարագրելու ժողովրդական խոսք՝ «ջրիկ» մարդ: Կարելի է ենթադրել, որ դա կապված է նրա ուղեղում ջրի քանակի ավելացումով , որը ենթադրաբար նշանակում է, որ պակասում են մնացած նյութերը և մարդը դառնում է թեթևսոլիկ, թեթևամիտ, հիմար:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

 

Հանդիպում տեղի չի ունենա․ Նարեկ Կարապետյանը՝ Աննա Հակոբյանի հետ հանդիպելու մասին Կհանդիպենք Արցախի պետնախարարին. գերնպատակն արցախահայության վերադարձի իրավունքն է, բայց այստեղ պետք է ունենանք մշակութային կենտրոն. Նարեկ Կարապետյան «Արցախի հայությունը ՀՀ-ում պետք է ունենա մեկ հիմնական ինստիտուտ». Նարեկ Կարապետյան Արագ աճ, որակյալ զարգացում․ Ֆասթ Բանկի առաջիկա զարգացման 4 ուղենիշերը «Բարգավաճ Հայաստան»-ը անկախ բոլոր անարդարություններից շարունակելու է իր դերակատարությունն ունենալ Հայաստանի հանրային, քաղաքական կյանքում. հայտարարություն Ի՞նչ կապ ունի կոստյումը ծխախոտի հետ. «Փաստ»ՀՀ ԿԲ-ն քաղաքականության տոկոսադրույքը բարձրացրել է 0.25 տոկոսային կետով Բյուրեղավանում կասեցվել է լավաշի արտադրամասի գործունեությունը Հայաստանում «Խվատայկաների» և որոշ շահումով խաղերի կազմակերպումը ենթակա է պարտադիր լիցենզավորման. ՊԵԿ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (15 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ) Դոնալդ Թրամփի ականջը, առաջին տանկերը պատերազմում. «Փաստ»Լոռիում կասեցվել է ձկնաբուծարանի ապօրինի ջրառը. ԲԸՏՄ Արարատում նորածնի կյանքից հեռանալու դեպքով բժշկուհուն մեղադրանք է առաջադրվել․ ինչ է բացահայտվել ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի հանձնաժողովը հավանություն է տվել ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցների օրինագծին Մեղրի-Երևան ավտոճանապարհին բախվել են 5 մեքենա Ինչպե՞ս հասանք այս օրին. մարդկային կապիտալի հիմնարար բաղադրիչի խոր ճգնաժամ. «Փաստ»Լիտվայի օդային տարածքում ՆԱՏՕ-ի կործանիչն առաջին անգամ ԱԹՍ է խոցել Արմեն Գրիգորյանի և առհասարակ Փաշինյանի կառավարության օրոք մեկնարկած ցանկացած նախաձեռնություն պարզապես հարմարեցվում է օտարների ձևավորած տարածաշրջանային օրակարգերին. Ա․ ԿոստանյանԻրանի գերագույն առաջնորդը ողջ է և շարունակում է կատարել իր պարտականությունները. Փեզեշքիան Այս ամառ Հայաստանում գրանցվել է օդային երթևեկության երբևէ եղած ամենաբարձր օրական ցուցանիշը Փաշինյանի հռչակած «իրական Հայաստան» քաղաքականությունը ներկայում հանգեցնում է մշտական զիջումների ու կորուստների. «Փաստ»Կյանքից հեռացել է «Արարատ-73»-ի ֆուտբոլիստ Սերգեյ Պողոսյանը Խաղադաշտից՝ հանք․ «Սյունիք» ՖԱ-ն՝ ԶՊՄԿ-ումՈւկրաինան ռուսական մարզերի ուղղությամբ զանգվածային հարձակում է իրականացրել ՆԱՏՕ-ի կործանիչներն անօդաչու թռչող սարք են խփել Լիտվայի երկնքում Մեր երկրում աշակերտների գրագիտության մակարդակը տարեցտարի նվազում է. Ատոմ ՄխիթարյանԳազամատակարարման ընդհատումներ Սյունիքի մարզում Ոչ բոլոր հայերն են «յուրային». իշխանությունները վերանայում են Սփյուռքի հետ հարաբերությունները. «Փաստ»Սևանա լճի ջրի միջին ջերմաստիճանն առափնյա հատվածում՝ սեպտեմբերի 15-ի 08։00-ի դրությամբ Վրաերթ-վթար՝ Սյունիքում, 32-ամյա վարորդը կայանել է մեքենան, «Opel»-ը վրաերթի է ենթարկել նրանՄեկնարկում է շախմատի համաշխարհային Օլիմպիադան․ ովքեր են մասնակցում Հայաստանից ԱՄՆ-ը մերժել է Սաուդյան Արաբիային հութիներին զսպելու հարցում օգնություն ցուցաբերել. FT «Հակոբիցս հետո ուժ տվողը թոռնիկներս դարձան». Հակոբ Հովհաննիսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 7-ին Մատաղիսում. «Փաստ»Հայաստանի տարբեր մարզերում սոցիալական նոր բնակարաններ են կառուցվում. ո՞ւմ համար են դրանք Տարադրամի փոխարժեքները սեպտեմբերի 15-ին Ամեն ազգայինի դեմ պատերազմ մղող իշխանությունն ուրիշ բան պիտի անե՞ր. «Փաստ»Հայաստանի արտաքին առևտուրն ու միջազգային հարաբերությունների նոր ռիսկերը․ Տիգրան ԴումիկյանԵվրոպան Հայաստանին դիտարկում է որպես ռեսուրսների և իրացման շուկա. Գալուզին Մինչև ե՞րբ կերկարաձգվի անհայտ կորած զինծառայողների ընտանիքներին տրամադրվող աջակցությունը. «Փաստ»Լույս չի լինելու «Եթե մենք մեզ պետք չենք, ոչ մեկի պետք չենք». «Փաստ»Եթե ձուկն ապրի ցամաքում... խաղաղությունը կվտանգվի՞. «Փաստ»Չեն կարող առանց մարդկանց կյանքը դժոխքի վերածելու. «Փաստ»Մինչ մեզ մոտ «թիթեռ են նկարում», Ադրբեջանն զբաղված է իր հորինվածքները միջազգային հանրությանը մատուցելով. «Փաստ»Թվերի անողոք լեզուն. ՔՊ-ի հեռացումը ոչ թե էմոցիոնալ ցանկություն է, այլ իրատեսական խնդիր. «Փաստ»Սոցիալական ցանցերը 15 տարեկանից փոքր երեխաների համար արգելելու համար Մակրոնն առաջարկ է արելՍեպտեմբերի 15/16-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուԱմենայն Հայոց Կաթողիկոսը ընդունել է Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցու արքեպիսկոպոս ԱկսիյինՀայաստանը՝ Եվրոպայի ամենաակտիվ բասկետբոլային երկրների շարքում ԷՀայաստանի արտաքին առևտուրն ու միջազգային հարաբերությունների նոր ռիսկերըՎրաստանի արտաքին առևտրաշրջանառությունն աճել է