ՀԱԿ-ի «փոքրիկ խախտումը»՝ օրենքի կոպիտ ոտնահարում

«Ազատություն» ռադիոկայանի ֆեյսբուքյան ասուլիսի ժամանակ Past.am-ի թղթակիցը սոցցանցում հարց էր հղել «Հայ ազգային կոնգրես» կուսակցության փոխնախագահ Լևոն Զուրաբյանին՝ ճշտելու, թե երբ են տեղի ունենալու կուսակցության նախագահի և վարչության ընտրությունները:

Բանն այնէ, որ կուսակցության համագումարը տեղի է ունեցել 2013-ի ապրիլի 13-ին, և արդեն անցել է երկու տարի ու յոթ ամիս, իսկ կուսակցությունը հերթական համագումար չի կազմակերպել, ինչը, սակայն, կուսակցության կանոնադրային պահանջ է:

Հարցը հնչել էր «Ազատության» եթերում և ի պատասխան Զուրաբյանը բառացիորեն նշել էր. «Գարնանը, երբ այդ հարցը հասունացավ, մենք որոշում ընդունեցինք… Փետրվարյան հայտնի դեպքերից հետո էր, ու քանի որ իրավիճակը մի քիչ անորոշ էր, մենք որոշում ընդունեցինք տեղափոխել Կոնգրեսի հավաքի անցկացումը մինչև աշուն, բայց աշնանը, կներեք, հայ ժողովրդի գլխին ընկավ Սահմանադրական հանրաքվեն: Հիմա ո՞վ ճիշտ կհամարեր, որ մենք, թողած այս հանրաքվեի քարոզարշավը, զբաղվեինք մեր կուսակցության ներքին կազմակերպական խդիրներով, փորձեինք ժողովներ անցկացնել: Խոսքը համագումարի մասին է: Հիմա գիտե՞ք ինչ, ես կարծում եմ, որ մեր ազգը մեզ կների այս փոքրիկ խախտումը՝ հասկանալով մի բան, որ այսօր կա հարյուր անգամ ավելի կարևոր գործ՝ դիմակայելու այս սահմադրական արկածախնդրությանը, որը կոչված է հավերժացնել և ցմահ դարձնել Սերժ Սարգսյանի իշխանությունը: Կներեք, այս խնդիրը մենք համարում ենք շատ ավելի կարևոր, և նորից եմ ասում՝ ինձ թվում է՝ այս խախտումը մեզ կներվի»:

Նշենք, որ Կոնգրեսի կանոնադրության համաձայն՝ կուսակցության հերթական համագումարը հրավիրվում է երկու տարին մեկ անգամ վարչությա նկողմից: «Բացի այդ, համագումարն է այն մարմինը, որն ընտրում է կուսակցության նախագահ և վարչություն:

Հատկանշական է, որ Կոնգրեսի կանոնադրության համաձայն՝ համագումարը «պատվիրակներից երկու տարի ժամանակով ընտրում է կուսակցության նախագահ և կուսակցության վարչություն»:

Այսպիսով, վերջին անգամ ՀԱԿ-ը նախագահ և վարչություն է ընտրել 2 տարի 7 ամիս առաջ՝ 2013-ի ապրիլի 13-ին, և կուսակցության նախագահն ու վարչությունը, փաստորեն, 7 ամիս է՝ ընտրված չեն, վարչությունը չի իրականացրել իր կանոնադրային պարտականությունը և 7 ամիս է՝ չի հրավիրում հերթական համագումար՝ այդպիսով զրկելով կուսակցության անդամներին ոչ միայն նոր վարչություն և նախագահ ընտրելու հնարավորությունից, այլև կանոնադրությամբ համագումարի իրավասությունների իրականացումից, որոնք բազմաթիվ են:

Կոնգրեսում, այսպիսով, կուսակցության բարձրագույն մարմինները, ըստ էության, ուզուրպացված են, քանի որ թեև Զուրաբյանն «Ազատության» եթերում նշում է, որ գարնանը, իբր, որոշում է կայացվել կուսակցության համագումարը մինչև աշուն հետաձգելու մասին, այնուամենայնիվ նախ չի նշում, թե ում կամ ինչ մարմնի կողմից է նման որոշում կայացվել, երկրորդը՝ կուսակցության կանոնադրության մեջ առկա չէ որևէ մեխանիզմ, գոյություն չունի որևէ մարմին, որն իրավասու է հետաձգել կուսակցության հերթական համագումարի անցկացումը: Հատկանշական է նաև, որ աշնանը համագումար չանցկացնելն էլ Զուրաբյանը հիմնավորում է ոչ թե ինչ-որ որոշմամբ, որը, ինչպես արդեն նշեցինք, անգամ գարնանը չէր կարող կայացվել, այլ Հայաստանում ներքաղաքական իրադարձություններով:

Ընթերցողը կարող է հարցնել՝ ի՞նչ գործ ունենք մենք ինչ-որ կուսակցության ներքին խոհանոցի ու կանոնադրության հետ, տվյալ կուսակցության անդամները, այլ ոչ թե մենք պետք է մտահոգված լինենք սեփական կանոնադրության խախտումներով: Բայց բանն այն է, որ Հայաստանում գործում է «Կուսակցությունների մասին օրենք», որի դրույթները պարտադիր են բոլոր կուսակցությունների համար և որոնց խախտումները Հայաստանի օրենդրության խախտում են և այդքանով վերաբերվում են յուրաքանչյուր քաղաքացու:

«Կուսակցությունների մասին» Հայաստանի օրենքի 18-րդ հոդվածը հստակորեն պահանջում է, որ կուսակցությունները համագումարն անցկացնեն «առնվազն երկու տարին մեկ անգամ»: Հոդվածում նաև նշված է, որ «կուսակցության համագումարում ընտրվում են կուսակցության կանոնադրությամբ սահմանված մարմինները, որոնք հաշվետու են համագումարին»:

Բացի այդ, օրենքի 22-րդ հոդվածը կուսակցություններին պարտավորեցնում է «պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը և օրենքները, ինչպես նաև իր կանոնադրությունը, ծրագիրը և որոշումները», ուստի կանոնադրության խախտումը ոչ միայն կուսակցության ներքին հարց է, այլև «Կուսակցությունների մասին» օրենքի 22-րդ հոդվածի խախտում:

Այսպիսով, թեև Լևոն Զուրաբյանն իր խոսքում փորձում է ներկայացնել, թե տեղի ունեցածը «փոքրիկ խախտում» է, իրականում Կոնգրեսի վարչության անգործությունը՝ համագումար չհրավիրելը, բացի այն բանից, որ կուսակցության ներսում իշխանության ուզուրպացիա է, նաև Հայաստանի օրենսդրության կոպիտ ոտնահարում է: Փաստորեն, «Հայ ազգային կոնգրեսում» սեփական կուսակցականների՝ ղեկավար մարմիններ ընտրելու իրավունքն ու ՀՀ օրենսդրության պահանջները ոտնահարում են ներքաղաքական «անբարենպաստ» (գարնանը) կամ «հուժկու» (աշնանը) իրավիճակից ելնելով:

Կներե՞ն ազգն ու կուսակցականներն այս «փոքրիկ խախտումը», թե՞ ոչ, ցույց կտա ժամանակը:

Լիլիթ Լալայան