Երևան, 02.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

«Պա­րո­նայք ադ­մի­նիստ­րա­տոր­նե­րը գտնում են, որ ի վի­ճա­կի՞ են խնդիր­նե­րին լու­ծում տալ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Դեռևս մարտին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կառավարությունում տեղի ունեցավ ժողովրդագրական իրավիճակին նվիրված խորհրդակցություն, որի ժամանակ գործադիրի ղեկավարը նշել էր, որ ժողովրդագրական վիճակի հետ կապված հարցերն առանձին վերցրած լուծում չունեն, և դրանք պետք է դիտարկել երկրում սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի զարգացման համատեքստում: Փաշինյանը նաև նշել էր, որ պետք է հասկանալ, թե պետությունը ժողովրդագրական վիճակի բարելավման ինչ ծրագրեր կարող է իրականացնել:

Օրերս հայտնի դարձավ, որ ստեղծվել է ժողովրդագրական իրավիճակի բարելավման խորհուրդ, որը գլխավորելու է վարչապետը: Խորհրդի կազմում ընդգրկված են փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանը, աշխատանքի և սոցիալական հարցերի, առողջապահության, կրթության և գիտության, տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարները, ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի տեղակալը, վիճակագրական կոմիտեի նախագահը և մարդահամարի ու ժողովրդագրության բաժնի պետը, տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարության միգրացիոն ծառայության պետը, վարչապետի օգնականը, աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալը, սոցիալական հարցերի վարչության պետը, ՄԱԿ-ի բնակչության հիմնադրամի հայաստանյան գրասենյակի գործադիր ներկայացուցիչը:

«Փաստի» հետ զրույցում ժողովրդագիր Ռուբեն Եգանյանը, լսելով հարցս՝ կապված խորհրդի ստեղծման հետ, նախ ինքն ինձ հարցրեց՝ իսկ ովքե՞ր են ընդգրկված այդ խորհրդում: Պատասխանս էր՝ նախարարներ, վարչապետի աշխատակազմի ներկայացուցիչներ և այլք: Պարոն Եգանյանի արձագանքը չուշացավ. «Պարոնայք ադմինիստրատորները գտնում են, որ լիովին ի վիճակի՞ են խնդիրներին որևիցե լուծում կամ ուղղություն տալ: Շատ հետաքրքիր է: Կարելի է ուղղակի փորձել հասկանալ, թե ինչի դա կարող է բերել»:

Ռուբեն Եգանյանը նախ տվեց ժողովրդագրության սահմանումը: Ակնհայտ է, որ շատերը կարծում են, թե ժողովրդագրությունը մարդկանց ծնելիության կամ մահվան, արտագաղթողներին վերաբերող ցուցանիշների վիճակագրությունն է:

«Սա գիտություն է բնակչության վերարտադրության, դրա օրինաչափությունների, առանձնահատկությունների, սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի ազդեցությունների մասին: Ժողովրդագրությունն այն չէ, որ մարդիկ պետք է շատ ծնվեն, պետք է քիչ մեռնեն, պետք է մնան իրենց երկրում և չգնան ուրիշ երկիր, այլ երկրներից մարդիկ չպետք է գան: Դա պարզունակեցված վիճակն է: Կան ժողովրդագրության օրինաչափություններ, որոնք բոլորովին կախվածության մեջ չեն մեր ցանկություններից»: 

Ժողովրդագիրը նշում է, որ իր համար մի քիչ տարօրինակ է հանգամանքը, որ նման խորհուրդ է ստեղծվում և այնտեղ չեն ընդգրկում գիտնականների, մարդկանց, որոնք քիչ թե շատ պատկերացում ունեն ժողովրդագրություն գիտության, բնակչության վերարտադրության մասին:

«Ասենք թե ինչ-որ տեղ գրված է, որ մի քանի տարի հետո մեր բնակչության թիվը պետք է կրկնապատկվի. ինչպե՞ս պետք է արվի, ինչի՞ հաշվին, հնարավո՞ր է, թե՞ ոչ: Ոչ ոք այս հարցերին պատասխան չի տալիս: Սա ընդամենը բարի ցանկություն է: Կարելի է ունենալ բարի ցանկություններ, որ, օրինակ, լավ կլիներ՝ ամեն ընտանիքում ծնվեր երեք երեխա, ոչ թե ընդհանրապես չունենային երեխա, որ վերարտադրողական տարիքի հասած բոլոր մարդիկ հնարավորություն ունենային ընտանիք ստեղծել և իրենց վերարտադրողական ներուժն առարկայացնել: Դժբախտաբար, այս ամբողջն այդպես չի կատարվում»: 

Եգանյանը փաստում է, որ ցանկացած երևույթ ունի իր պատճառահետևանքային կապերը: «Մինչև դու չհասկանաս երևույթների պատճառները, հատկապես, եթե այդ երևույթը ցավոտ ընթացք է ստանում, դու որևէ կերպ դրանք կարգավորել ի վիճակի չես լինելու: Դա հայտնի ճշմարտություն է, որը վերաբերում է ոչ միայն ժողովրդագրությանը, այլև հասարակական կյանքի բոլոր դրսևորումներին: Այս դեպքում էլ պետք է հասկանալ պատճառները: Օրինակ, 90-ական թվականներից մեր բնակչության թվաքանակը շարունակաբար նվազում է: Որո՞նք են դրա պատճառները: Հիմնականում՝ միգրացիոն, մասամբ էլ՝ բնական վերարտադրության գործոնները: Դու կարող ես երևույթների վրա ազդել միայն պատճառների վրա ազդելով, բարեփոխումներ իրականացնելով», - ընդգծում է զրուցակիցս՝ հավելելով, որ այս խորհուրդը լավագույն դեպքում կարող է բարի ցանկությունների ինչ-որ հայտարարություն լինել. «Ավելին այդ խորհուրդը, կարծում եմ, չի կարող անել»: 

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Ուրախ եմ այս արդյունքով ու իմ անցած ճանապարհով․ Վազգեն ԹևանյանԵրբ է մեկնարկում նոյեմբեր ամսվա կենսաթոշակների վճարման գործընթացըԻրանցիները լքել են Դոհայի բանակցությունները, օրակարգում ԱՄՆ-ի հետ գործարքի վերաբերյալ առաջարկն էր Ի՞նչ է իշխանությունը թաքցնում ժողովրդից TRIPP համաձայնագրի վերաբերյալ. Արամ ՎարդևանյանՈսկին էժանացել է․ որքան է մեկ գրամի արժեքը Հորմուզի նեղուցում ինը օրվա ընթացքում 11 լցանավ է այրվել Չինաստանը և Օմանը ԱՄՆ-ին և Իրանին hրադադարի կոչ են արել Վարորդները փորձել են կաշառել պարեկներին. երկուսն էլ ձերբակալվել են «Սարսափ ու խայտառակություն․ ասեմ՝ ինչից հետո են բանակում անընդհատ մահեր լինում»․ պահեստազորի սպա Թրամփը խոստացել է լքել նախագահական պաշտոնը իր ժամկետի ավարտին Պետությունը որևէ մեկի սեփականությունը չէ. Մհեր ԱվետիսյանԹբիլիսիի կենտրոնում խոշոր հրդեհ է բռնկվել. այրվում է հետիոտնային կամուրջը Այսօր փաստացի Մհեր Գրիգորյանը հերքեց Փաշինյանի և ՔՊ-ի այն թեզը, թե Թրիփը նախագիծ է ու չի կարող տարածական չափում ունենալ. Մարիաննա ՂահրամանյանՄեկնարկել է Հայաստան — Կիպրոս հանդիպման տոմսերի վաճառքը ԱՄՆ-ում Հելոուինի հանգստյան օրերին հրաձգությունների հետևանքով ավելի քան 200 մարդ է տուժել 2026թ. ոչ մարտական պայմաններում մահացած զինծառայողների թիվը հասել է 43-ի. «Ինֆոքոմ» «Քաղաք՝ քաղաքի ներսում». եզակի կոնցեպտով համալիր՝ Դիլիջանում Մեկնարկել է. Կենսաթոշակառուների համար կարևոր տեղեկություն է հրապարակվել Քննարկվել են Հայաստանի և Կանադայի միջև երկկողմ հարաբերությունների զարգացմանն առնչվող հարցեր Իրանը հայտարարել է հակամարտության բոլոր կողմերի հետ բանակցելու պատրաստակամության մասին Վրաստանի նպատակն է ամրապնդել տնտեսական և մարդասիրական կապերը Ռուսաստանի հետ. Կոբախիձե Գազի թանկացման հետ կապված՝ ունենք հաշվարկներ. ԿԲ նախագահ Ազդակները ծայրաստիճան տագնապ են հարուցում. Զախարովա Ապագայում Ուկրաինայի տարածքով դեպի Եվրոպա ռուսական գազի տարանցման վերականգնման մասին խոսելն առայժմ հազիվ թե հնարավոր լինի. Պեսկով Կարմիր գույնը ռուսների «ԴՆԹ -ի մեջ է». փորձագետ Սոցփաթեթների դադարեցման ծրագիրը ժողովրդի համար մի շարք դժվարություններ է ստեղծելու. Հրայր ԿամենդատյանԱստված մի արասցե՝ հասնեք այն օրվան, ապրեք հանգիստ. Շոյգու Եղբայրները 20 տարի զբաղվել են մարդկանց առևտրով. ինչ է հայտնի աղմկահարույց դեպքիցԳազի սակագինը հունվարի 1-ից բարձրանալու է, և դրա հետևանքները ծանր են լինելու. Արմեն ՄանվելյանՀայաստանում հասցեների հաշվառման կարգը կարող է փոխվել Վարորդներին զգուշացնում են․ տեսախցիկներ են տեղադրվելու, նշված փողոցում երթևեկությունը կսահմանափակվի Երևանում նոյեմբերի 3-ին՝ ժամանակավորապես կդադարեցվի երթևեկությունը Չարենցի փողոցում Բելգիայի վարչապետը հրաժարական է ներկայացրել ԵԱՏՄ անդամ լինելով` ԵՄ անդամ չես կարող դառնալ. Մենուա ՍողոմոնյանԱյն մասին, թե ինչպես է գործող վարչախումբը պատրաստվում մեր հարյուր հազարավոր քաղաքացիների զրկել ընտրական իրավունքից՝ Ալիևյան սահմանադրությունը խարդախությամբ անցկացնելու համար. ՉալաբյանԻրանի դեմ նոր nւժային գործողություններ ծրագրելու մասին ազդանշանները ծայրաստիճան տագնապ են հարուցում. Զախարովա Որ երկրներում պատերազմ չի լինի Մեսսիի հերթական գոլը՝ MLS-ում Ներկայացվել է նոյեմբեր ամսվա եղանակի խորհրդատվական կանխատեսումը Մենք դեմ ենք ԹՐԻՓՓ-ին` առանց Խաղաղության համաձայնագրի և դեմ կլինենք ալիևյան սահմանադրությանը. տեսանյութՄոլդովայի բնակչությունը չի աջակցում Ռումինիայի հետ միավորմանը. Սանդու Նրանցից շատերն իրականում չգիտեն կանոնները․ Մոուրինյուն՝ «Ռասինգ»-«Ռեալ» խաղում չեղարկված 11-մետրանոցի մասին Վերջին 20 տարիների ընթացքում ամբողջ աշխարհում մահացել է 1641 լրագրող Գազի թանկացումը կազդի բոլորի վրա․ ԱԺ-ում մտահոգություն են հայտնել Երևանի մանկապարտեզներում հերթագրման կարգը փոխվել է 33-ամյա տղամարդը մահացել է վեյփ ծխելու պատճառով«Զվարթնոցում» նոյեմբերի 2-7-ը ցերեկային ժամերին չվերթեր չեն իրականացվի Զինվորին հասցրել են այդ վիճակին, որ կյանքին վերջ է տվել․ ի՞նչ է եղել «Գագիկ Ծառուկյանի և քաղբանտարկյալների պաշտպանության հանրային խորհուրդը» նամակ է հղել Խաղաղության Նոբելյան մրցանակակրինՑուրտ օրերը մոտենում են․ ինչպիսի՞ եղանակ է սպասվում