Երևան, 14.Հունվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


10 երկիր, որոնցում կանայք մարդ չեն համարվում և չունեն իրավունքներ

ԼԱՅՖ

Ժամանակակից կանայք տղամարդկանց հավասար պաշտոններ են այսօր զբաղեցնում տնտեսության ոլորտում, պետություններ են ղեկավարում՝ միաժամանակ մնալով կանացի և գեղեցիկ։ Սակայն դեռևս աշխարհում կան երկրներ, որոնցում կինը մարդ չի համարվում, ամեն օր ենթարկվում է բռնության ու դաժան վերաբերմունքի։

Աֆղանստան

Այս երկիրը առաջին հորիզոնականն է զբաղեցնում այն պետությունների շարքում, որտեղ կանայք զրկված են գրեթե բոլոր իրավունքներից։ Նրանք ամեն օր ենթարկվում են դաժան բռնության իրենց ամուսինների և հարազատների կողմից։ Չդադարող ռազմական գործողությունները ստիպել են փողոց դուրս գալ ավելի քան միլիոն կանանց, որոնք ողորմություն էին խնդրում՝ ապրելու համար։ Աֆղանացի կանանց կյանքի միջին տևողությունը շուրջ 45 տարի է։ Որակյալ բժշկական օգնության բացակայության պատճառով ծննդաբերողների և նրանց նորածինների մահացության թիվը ամենաբարձրներից մեկն է աշխարհում։ Ընտանեկան բռնությունը, վաղ ամուսնությունն ու աղքատությունը Աֆղանստանի կանանց կարճ կյանքի բովանդակությունն են կազմում։ Ինքնասպանությունն այստեղ հաճախ կրկնվող երևույթ է։

 

Կոնգոյի Ժողովրդավարական Հանրապետություն

Կոնգոյում կանայք չեն կարող իրավաբանական որևէ փաստաթուղթ ստորագրել առանց ամուսնու թույլտվության։ Սակայն նրանց պարտականությունները համապատասխանում են տղամարդկանց պարտականություններին։ Մշտական ռազմական հակասությունները այս երկրում կանանց ստիպել են զենք վերցնել և մարտնչել։ Շատերը ստիպված են եղել փախչել երկրից։

Նրանք, ովքեր մնացել են, հաճախ դառնում էին ուղղակի հարձակումների և բռնության զոհեր։ Ամեն օր բռնաբարության է ենթարկվում ավելի քան 1000 կին։ Նրանցից շատերը մահանում են, մյուսները՝ սեռավարակ ստանում և իրենց երեխաների հետ միայնակ մնում՝ առանց օգնության։

 

Նեպալ

Տեղի ռազմական հակասությունները Նեպալի կանանց ստիպում են պարտիզանական շարքերում ներգրավվել։ Այս երկրին բնորոշ են վաղ ամուսնություններն ու ծնելիությունը, որոնք քայքայում են երիտասարդ կանանց՝ առանց այդ էլ վատ սնունդ ստանալու արդյունքում թուլացած օրգանիզմները, այդ պատճառով էլ 24 կնոջից մեկը մահանում է հղիության կամ ծննդաբերության ժամանակ։ Շատ աղջիկների, առհասարակ, վաճառում են մինչև չափահասությունը կամ հասունացումը։

 

Մալի

Աշխարհի ամենաաղքատ երկրներից մեկում փոքրիկ աղջիկներին ենթարկում են սեռական օրգանների ցավոտ հատման։ Նրանցից շատերը ամուսնանում են փոքր տարիքում և ոչ իրենց կամքով։ Յուրաքանչյուր տասներորդ կինը մահանում է ծննդաբերության կամ վիժման ժամանակ։

 

Պակիստան

Պակիստանը այնպիսի ազգային և կրոնական ավանդույթների երկիր է, որոնք չափազանց վտանգավոր են կանանց համար։ Այստեղ չբավարարված կամ հիասթափված ամուսինը կարող է թթու լցնել այն աղջկա երեսին, որը նրան չի գոհացրել կամ մերժել է։ Պակիստանում հաճախակի են տեղի ունենում վաղ և բռնի ամուսնությունների, ընտանեկան դաժան վերաբերմունքի դեպքեր։ Կնոջը, որին կասկածում են դավաճանության մեջ, մինչև մահ քարկոծում են։ Եթե ամուսինը հանցագործություն է կատարում, ապա նրա կնոջը, որպես պատիժ, խմբակային բռնաբարության են ենթարկում։  

 

Հնդկաստան

Սա այն երկրներից մեկն է, որտեղ կնոջը մարդ չեն համարում նրա ծննդյան պահից ի վեր։ Ծնողները նախընտրում են որդիներ ունենալ, այլ ոչ դուստրեր։ Այդ իսկ պատճառով տասնյակ միլիոն աղջիկներ չեն ապրում մանկասպանության և աբորտների հետևանքով։ Հնդկաստանում երիտասարդ աղջիկների առևանգման՝ նրանց մարմնավաճառության դրդելու նպատակով դեպքերը սովորական դարձած երևույթներ են։ Երկրում ավելի քան երեք միլիոն մարմնավաճառ կա, որոնց 40%-ը դեռևս երեխաներ են։

 

Սոմալի

Սոմալիի կանանց համար ավելի սարսափելի բան չկա, քան հղիությունն ու ծննդաբերությունն են։ Ծննդաբերությունից հետո ողջ մնալու հավանականությունը չափազանց փոքր է։ Այստեղ չկան հիվանդանոցներ, չկա բժշկական օգնություն, չկա մի բան, ինչը կօգնի ծննդաբերության ժամանակ։ Կինը միայնակ է մնում ինքն իր հետ։ Բռնաբարություններ կատարվում են ամեն օր, իսկ սեռական օրգանների հատում կատարում են Սոմալիի բոլոր աղջիկների մոտ, ինչը հաճախ հանգեցնում է վարակների ու մահվան։ Սովն ու երաշտը բարդացնում են Սոմալիի կանանց առանց այդ էլ դաժան կյանքը։

 

Իրաք

Որոշ ժամանակ առաջ Իրաքը արաբական պետությունների շարքում կանանց գրագիտության ամենաբարձր մակարդակ ունեցող երկրներից մեկն էր համարվում։ Այսօր այս երկիրն իրական դժոխք է դարձել կանանց համար։ Ծնողները վախենում են դուստրերին դպրոց ուղարկել, քանի որ նրանց կբռնաբարեն կամ կառևանգեն։ Կանայք, որոնք նախկինում հաջողակ էին և ունեին աշխատանք, այսօր ստիպված են մնալ տանը։ Շատերին բռնի կերպով վտարել են իրենց տներից։ 2014 թ. վերջին «Իսլամական պետության» մարտիկները պատժեցին ավելի քան 150 կնոջ, որոնք հրաժարվել էին մասնակցելուց սեքս-ջիհադին և զինվորներին սեռական ծառայություններ մատուցելուց։

 

Չադ

Չադում կանայք իրավունքներ չունեն։ Նրանց կյանքն ամբողջապես կախված է շրջապատից։ Աղջիկների մեծ մասին ամուսնացնում են 11-12 տարեկանում, և նրանք սկսում են պատկանել իրենց ամուսիններին։ Կանայք, որոնք ապրում են փախստականների ճամբարներում, ամեն օր ենթարկվում են բռնաբարության և ծեծի։ Բացի դրանից, նրանց հաճախ հետևում են զինվորականները և տարբեր բանդաների անդամներ։

 

Եմեն

Այս պետության կանայք չեն կարող կրթություն ստանալ, քանի որ նրանց ամուսնացնում են յոթ տարեկանից սկսած։ Յեմենի կանանց իրավունքների զարգացումը համարվում է այդ պետության գլխավոր ու կարևորագույն խնդիրը։

 
 
Նորավանի խաչմերուկից մինչև Կապան ճանապարհը կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար փակ է ՀՀ նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորի երդման արարողություն Ոսկու գինը հասել է նոր պատմական առավելագույնի Ծափաթաղում 3-ամյա Տիգրանին կյանքից զրկելու գործով երեխայի հոր կալանքի ժամկետը երկարացվել է Զորամասում հրազենային վնասվածքից մահացած զինծառայողը Երևանից էր, 6 ամսվա ծառայող Մարգահովիտ գյուղի տներից մեկի տանիքում հրդեհ է բռնկվել Կոնսոլիդացիոն կենտրոններից ամենարժանահավատը համարում եմ Գ. Ծառուկյանի ձևավորած կենտրոնը. Սուրենյանց Հայաստանը՝ քաղաքական փորձաքարի առաջ․ ինչ է սպասվում ընտրություններին Հայտնի է` երբ կնշվի Խաչվերացն (Սբխեչ) այս տարի Կուրսկում մուրճով դպրոց ներխուժած դեռահասը դատապարտվել է ութ տարվա ազատազրկման Երկրները շարունակում են հորդորել քաղաքացիներին լքել Իրանը Հալեպն այլևս ապահով չէ, հայերը արտագաղթում են Հալեպից ՀՀ ԱրարատԲանկը՝ առաջատար Բրենդի PR-ի ցուցանիշով Արցախի դեմ կռված ու ցմահ ազատազրկման դատապարտված սիրիացիները փոխանցվել են Սիրիայի իրավասու մարմիններին «Զանգեզուրի միջանցքը»՝ «ԹՐԻՓՓ» փաթեթավորմամբ․ ի՞նչ պետք է անել և ո՞րն է մեր այլընտրանքըԱբովյան փողոցում հնչել է կրակոց. անչափահասներ են տեղափոխվել հիվանդանոց. հայտնաբերվել են արնանման հետքեր Աղքատությունը Հայաստանում ավելանում է․ Նաիրի ՍարգսյանԲաքվում պահվողների առողջական վիճակը գնալով վատանում է Կանխատեսել էի, որ վարձկանների դիմաց շատ փոքրաթիվ գերիներ են ազատ արձակելու. Տաթևիկ ՀայրապետյանԳերագույն հոգևոր խորհրդի ժողով է եղել Մայր Աթոռում Արևմտյան և եվրոպական կառույցները մեռած են՝ թաղած չեն, սատարում են հակաժողովրդավարությանը. Շարմազանով Կարևոր խնդիրները լուծելու փոխարեն Եկեղեցու «նորոգման» օրակարգն են առաջ տանում․ Մենուա ՍողոմոնյանԶինծառայող է մաhացել․ ՊՆ-ն հայտարարություն է տարածել Եկեղեցու ներքին խնդիրները պետք է լուծվեն առանց պետության միջամտության․ Ավետիք ՉալաբյանԱյսօրվա մեծ ու վտանգավոր ստի մասին. Մենուա ՍողոմոնյանԹրամփը բացատրել է՝ ինչու է Գրենլանդիան կարևոր ԱՄՆ-ի համար Անմոռանալի պահեր ու շահավետ առաջարկ Myler-ում․ Idram&IDBank Գևորգ Սուջյանը, Դավիթ Դավթյանը, Վիգեն Էուլջեքջյանը և Վագիֆ Խաչատրյանը քիչ առաջ Հակարի կամրջով հանձնվեցին ՀՀ-ին. ՓաշինյանԽաղեր, որոնք փչացնում են հեռախոսդԳազ չի լինի որոշ ժամանակ Ստացել եմ 6-7 միլիոն դրամ պարգևավճար, հանած հարկերը. Գալյան Ազգային հերոս Վահագն Ասատրյանն ուներ սպային հատուկ բոլոր կարևոր հատկանիշները․այսօր նրա ծննդյան օրն էՍահմանազատման հետևանքով մարդիկ զրկվել են իրենց հողերը մշակելու հնարավորությունից․ Ավետիք ՔերոբյանԲոլոր ոլորտներում ատելության խոսք է տարածվում․ Հովհաննես ԻշխանյանՖասթ Բանկ Մոբայլ․ հեռախոսահամարով փոխանցումներ այլ բանկերի օգտատերերինԻնչու են մարդիկ վերջին տարիներին ավելի շուտ ծերանումՀայաստանում Իրանի դեսպան Խալիլ Շիրղոլամին սկանդալային հայտարարությամբ է հանդես եկել Թրամփը հայհոյել և միջնամատ է ցույց տվել (տեսանյութ) Իդրամն ամփոփում է 2025 թվականըԹղթային «ինքնիշխանություն» ընդդեմ փաստացի վասալության․ Արմեն Աշոտյան Ամուսինը խեղդամահ է արել կնոջը. հայտնի է պատճառը«Մի դրամի ուժով» 5․788․105 դրամ՝ «Սիթի օֆ Սմայլ» բարեգործական հիմնադրամին Սուրեն Սուրենյանցի մամուլի ասուլիսը. ՈՒՂԻՂ Կոնվերս Բանկը հաջողությամբ ավարտել է Գլոբբինգ ընկերության պարտատոմսերի տեղաբաշխումը Իրավապահ համակարգը կենտրոնացած է Սամվել Կարապետյանին ամեն գնով կալանավորելու վրաՀրդեհի ահազանգ Սիսիանում, հայտնաբերվել է մաhացած քաղաքացի Բուք, ցածր հորիզոնական տեսանելիություն. եղանակն այս օրերին Ինչպես արդյունավետ պայքարել սեզոնային վիրուսների դեմՀՅԴ-ն կգնա դաշինքով. արդարացված մարտավարական քայլ Իրանը պատրաստվում է անջատվել համաշխարհային ինտերնետից․ «The Guardian»