Դժգո­հու­թյուն­նե­րը գնա­լով խո­րա­նում են

iz.ru –ն «Կանխատեսում տարվա համար. Հայաստանում նշում են «թավշյա հեղափոխության» տարեդարձը: Ի՞նչ է հաջողվել և ի՞նչ չի հաջողվել կատարել Փաշինյանի թիմին» վերնագրով հոդվածում գրում է. «Վրաններ Երևանի կենտրոնում, բազմահազարանոց հանրահավաքներ, ոստիկանների հետ բախումներ. մեկ տարի առաջ Հայաստանում տեղի ունեցած բողոքի ակցիաները հանգեցրին իշխանափոխության: Ընդդիմության առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանի կողմնակիցները ձևավորեցին կառավարություն, իսկ հետո հաղթեցին խորհրդարանական ընտրություններում: Այսպիսով, ներկայումս նրանց ձեռքում է կենտրոնացած ամբողջ իշխանությունը: «Իզվեստիան» փորձել է հասկանալ, թե ի՞նչ է փոխվել կովկասյան այս հանրապետության կյանքում անցած մեկ տարվա ընթացքում, ինչ տրամադրություններ են ներկայումս՝ փողոցային առճակատման տարեդարձին: Հայաստանում իշխանափոխությունն ինքնին դարձավ Փաշինյանի գլխավոր ձեռքբերումներից մեկը: Հանրապետությունում միշտ էլ բողոքի ակցիաներ եղել են, և յուրաքանչյուր ընտրություն ուղեկցվել է փողոցային գործողություններով: Բայց առաջին անգամ դրանք հաջողություն ունեցան: Այն, որ հեղափոխականները քաղաքական պայքարի հարցում հաջողության հասան, փաստ է, բայց դժվար է խոսել այլ նվաճումների մասին: Կոռուպցիայի դեմ Փաշինյանի սկսած պայքարը համեմատաբար հաջողվածներից է համարվում: 2018 թվականի վերջում բյուրոկրատական չարաշահումների դեպքերի մասով պետական բյուջեի փոխհատուցումները մոտ 15 անգամ ավելացել են: Վերադարձի ծավալը կազմել է մոտ 5 մլրդ դրամ (մոտավորապես 10 մլն դոլար): Տպավորիչ է չարաշահման մեջ կասկածվող բարձրաստիճան քաղաքացիական ծառայողների ցանկը. բնապահպանության նախկին նախարար, նախկին ոստիկանապետ, դատական ակտերի հարկադիր կատարման ծառայության նախկին պետ, տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախկին նախարար և այլն: Այնուամենայնիվ, շատերը նշում են, որ կոռուպցիայի դեմ պայքարը նման է նախկին կառավարության ներկայացուցիչների հետ հաշվեհարդարի: Սակայն պետք է նշել, որ վարույթները երբեմն կապված են ներկայիս պաշտոնյաների հետ: Օրինակ, ապրիլին Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայությունը (ԱԱԾ) մեղադրանք է ներկայացրել Հայաստանի պետական վերահսկողության ծառայության ղեկավար Դավիթ Սանասարյանին, իսկ մարտին՝ առողջապահության նախարարի տեղակալ Արսեն Դավթյանը ձերբակալվել է կաշառք ստանալու կասկածանքով: Նոր կառավարության մեկ այլ նվաճում է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև շփման գոտում հարաբերական անդորրի հաստատումը: Դրան նպաստել է անցյալ տարվա սեպտեմբերին Դուշանբեում կայացած ԱՊՀ գագաթաժողովում Նիկոլ Փաշինյանի և Իլհամ Ալիևի անձնական զրույցը: Դրանից հետո երկու երկրների ղեկավարները հանդիպել են Սանկտ Պետերբուրգում, Դավոսում և Վիեննայում: Այնուամենայնիվ, հակամարտության գոտում լիակատար խաղաղություն առայժմ չկա՝ ժամանակ առ ժամանակ լինում են վիրավորներ և զոհեր: Ըստ Փաշինյանի, Հայաստանը կիսով չափ պատերազմի մեջ է: Հայաստանում նաև հիասթափության բազմաթիվ պատճառներ կան: Հիմնական պատճառներից մեկը սոցիալ-տնտեսական ոլորտում առաջընթացի բացակայությունն է, իսկ խնդիրներն են աղքատությունը, գործազրկությունը, ցածր սոցիալական ապահովվածությունը և այլն՝ հենց այն ամենը, ինչը հանգեցրեց «թավշյա հեղափոխության»: Այս համակարգային խնդիրների լուծումը դեռևս հաջողված չէ, և անգամ տեսանելի բարելավումներ չեն արձանագրվել: Տնտեսական խնդիրների սրության մասին են խոսում թվերը: Հայաստանում գործազրկությունը մնում է բարձր մակարդակի վրա, այս ցուցանիշը հանրապետությունում հասնում է 20,4% -ի, իսկ հարևան Վրաստանում այն 12,7% է, Ադրբեջանում` 5%: Հայաստանը նաև տարածաշրջանային առաջատարն է աղքատության առումով` 29,4%, իսկ Վրաստանում այն 21% է, Ադրբեջանում՝ 5%: Հայաստանում արտասահմանյան ներդրումների ծավալը 2018 թվականին հասել է միայն 254 միլիոն դոլարի, միևնույն ժամանակ Վրաստանում այն եղել է 1,2 միլիարդ դոլար, իսկ Ադրբեջանում՝ 2,9 միլիարդ դոլար: Այս ամենից բացի, աճում է արտաքին պարտքի մասնաբաժինը: Ըստ կանխատեսումների, 2019 թվականին Հայաստանը 490 մլն դոլար վարկ կվերցնի, իսկ արտաքին պարտքի ընդհանուր գումարը կկազմի 7 մլրդ դոլար: Ռեկորդային ցուցանիշների է հասել նաև ֆիզիկական անձանց կողմից Հայաստանից կապիտալի դուրս բերումը: Բնակչության շրջանում շատ դժգոհություններ կապված են նաև վարչապետի կադրային քաղաքականության հետ: Դիտորդները նոր կառավարությանը մեղադրում են անհետևողականության մեջ. որոշ փորձառու պաշտոնյաներ կորցրել են իրենց պաշտոնները, քանի որ նրանք աշխատում էին նախորդ թիմում: Մյուս կողմից, բավականին նոր պաշտոնյաներ ընդհանրապես կառավարման որևէ փորձ չունեն: Օրինակ, Երևանում երաժշտական ակումբներից մեկի հիմնադիր, դիջեյ Էդուարդ Աղաջանյանը, հանդիսանալով Փաշինյանի երկարամյա կողմնակից, դարձել է վարչապետի աշխատակազմի ղեկավար: Ցանկը կարելի է շարունակել: Արդյունքում, ժողովրդի հեղափոխական ոգեշնչումը ներկայումս փոխարինվել է զգուշավորությամբ: Երկրի շատ քաղաքացիներ նշում են, որ չեն զգացել հեղափոխության բերած փոփոխությունները: Փորձագետները կարծում են, որ ապագայում ներկայիս կառավարությանը դժվար կլինի պահպանել բարձր աջակցություն: «Իզվեստիային» տված հարցազրույցում քաղաքական մեկնաբան Հայկ Խալաթյանը նշել է, որ վերջերս նկատվում է Փաշինյանի վարկանիշի որոշակի անկում. իհարկե ԶԼՄ-ներում բացասականության հոսքը, ըստ էության, չի դադարել, քանի որ այնտեղ նախկին իշխանությունների դիրքերն ուժեղ են, բայց հիմա ավելի ու ավելի շատ քննադատական հրապարակումներ ու մեկնաբանություններ են հայտնվում նաև սոցիալական ցանցերում: Ըստ փորձագետի, ավելի շուտ խոսքը Փաշինյանի շրջապատի մասին է, բայց կան նաև վարչապետին վերաբերող քննադատական նկատառումներ: Ըստ նրա, եթե մոտ ապագայում իրական կյանքի փոփոխություններ չլինեն, ապա դժգոհությունները կխորանան:

Կամո Խաչիկյան