«Ֆեյսբուքի», իշխանությունների և հասարակության տարբեր իրականությունները

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ 4 Հունիս, 2019 9:34

Պարզ ու բարդ իրականություններ, մեխանիզմների ու մեթոդների բացակայություն, որոնք հասարակական դժգոհության պատճառ են դառնում: Իսկ դժգոհությունը, ի վերջո, բողոքի ակցիաներով, անգամ փողոցներ փակելով է հանգուցալուծվում: Եթե հակիրճ բնութագրելու լինեինք քաղտեխնոլոգ Արմեն Բադայանի վերլուծությունը հայաստանյան իրավիճակի վերաբերյալ՝ կամփոփեինք վերոնշյալ նախադասություններով: Բայց, ինչպես ասում են, ամեն ինչ սկզբից:

Քաղտեխնոլոգը նախ ավելի վաղ տեղի ունեցած իրադարձություններն է մատնանշում: «Քաղաքական այս թիմին իշխանության գալու համար մեծապես օգնել է Ֆեյսբուքը: Եվ արդյունքում Հայաստանում ստեղծվեցին «ֆեյսբուքյան» և «հայաստանյան» երկու առանձին իրականություններ, որոնց միջև շփման կետերը շատ քիչ են՝ դրանց բովանդակությունները տարբեր են: Իշխող քաղաքական թիմի և հասարակության միջև տարբեր իրականություններ կան: Վարչապետը նախարարներից ստանում է մի իրականություն, որն իր համար դրական է, բայց հասարակությունն ապրում է իրական կյանքում, որտեղ դրական փոփոխություններ չի տեսնում: Իսկ վարչապետն ունի այն պատկերացումը, թե այն իրականությունը, որն իրեն են նեկայացնում, պարզապես ժողովրդին լավ չի մատուցված, ինչին, իր կարծիքով, խանգարում են նաև նախկին իշխանության կողմից ստեղծված ֆեյքերը: Մեծ հաշվով, նա հարցի այդ լուծումն է գտել՝ ըստ որի, իրականությունը վերևի պատկերն է, որը լավ չի հասնում ներքև: Իր կարծիքով, այդ իրականությունն ուղղակի պետք է ավելի լավ ուղարկել ներքև ու հասարակությանը ցույց տալ, որ իրենք լավ են ապրում»,-«Փաստի» հետ զրույցում ընդգծում է քաղտեխնոլոգը ու անցում կատարում երկրորդ խնդրին:

«Վարչապետը պարզ պատկերացումներ ուներ պետական կառավարման համակարգի վերաբերյալ: Նա քրեաօլիգարխիկ համակարգը վերացրեց, բայց պահպանեց կառավարման կմախքը: Ըստ նրա, եթե նախկին «գող չինովնիկները» գնային, նրանց փոխարեն գային թեկուզ անփորձ, բայց չկոռումպացված չինովնիկներ, երկրում ամեն ինչ լավ կլիներ, մարդիկ կգային ու ներդրումներ կանեին: Բայց այդ մոտեցումը չաշխատեց: Եկավ մյուս պատճառը, ըստ որի՝ «ամեն ինչին հանրապետականներն էին խանգարում»: Այնինչ, դեկտեմբերի 9-ից ԱԺ-ում ՀՀԿ-ականներ չկան, բայց ներդրում էլ չկա: Ու հետո որոշվեց խոսել տնտեսական հեղափոխության մասին, բայց, կարծես, էլ չեն խոսում այդ մասին, որովհետև այդպես էլ չբացատրվեց, թե ինչ է դա: Առաջացավ չորրորդ պատճառը՝ «մեղավոր են դատավորները», ու եթե վատ դատավորները գնան, ու գան լավ դատավորները, դատական համակարգը լավը կլինի, բոլորը կգան Հայաստան, ներդրում կանեն: Ու հայտարարվեց վեթթինգի գործընթացի մասին, որի նպատակն իր համար ցանկալի դատավորներ ունենալն է: Իհարկե, խոսվում է այն մասին, որ դատավորները գրպանային չպետք է լինեն, բայց մենք, ի դեմս ՍԴ անդամի թեկնածուի առաջադրման, այլ բան ենք տեսնում: Մեծ հաշվով, վարչապետն այդպես էլ խորությամբ չի հասկանում, որ «վատ հանրապետականների» գնալով ու «լավ իմքայլականների» գալով՝ հարցերը չեն լուծվի: Պարզ հարցերին՝ պարզ լուծումներ: Սա է խնդիրը: Սա է պատճառը, որ իշխանության պարզ, իսկ հասարակության բարդ իրականությունը չեն համընկնում: Խնդիրն այն է, որ իշխող ուժը չի ցանկանում սա ընկալել»,-հավելեց քաղտեխնոլոգը:

Ինչ վերաբերում է բողոքի ակցիաներին ու փողոցներ փակելուն, Ա. Բադալյանը նկատում է, որ դրանք հստակ նշաններ են, որոնք ավելի խորքային պատճառներ ունեն. «Սա նշան է, որ կան տնտեսական խնդիրներ: Սա ցուցիչն է այն բանի, որ անցած տարվա իշխանափոխությունից հետո իշխանություններին չի հաջողվել ստեղծել մի մեխանիզմ, ըստ որի՝ այդ բողոքները նախնական վիճակում լուծումներ կունենային, իսկ մարդիկ փողոց դուրս չէին գա: Մենք տեսնում ենք, որ պետական, հասարակական և քաղաքական բոլոր այն ինստիտուտները, որոնք պետք է հարցերին հենց սկզբնական շրջանում լուծում տային, չեն աշխատում: Բացի այդ, չկա այն մեթոդոլոգիան, ըստ որի, դրանք պետք է աշխատեն: Իսկ մյուս խնդիրն այն է, որ իշխանությունն այդ բոլոր խնդիրների լուծման դեղատոմսը չունի: Մեծ հաշվով՝ ունենք դեղատոմսի բացակայություն ու չաշխատող ինստիտուտներ, ինչի արդյունքն այն է, ինչ տեսնում ենք»:

Քաղտեխնոլոգի խոսքով, սոցիալական դժգոհությունների ալիքն այսօր ավելի մեծ է, քանի որ մինչ այս սպասման ժամանակահատված էր. «Դրա հետ մեկտեղ նաև հեղափոխական էյֆորիա կար: Հիմա էյֆորիա չկա, և մարդկանց մոտ ի հայտ են գալիս իրատեսական ու քննադատական մոտեցումներ: Մարդիկ արդեն ռեալ արդյունքներ են պահանջում, իսկ երբ չեն տեսնում, նրանց մոտ սկսում է խիստ մոտեցում դրսևորվել, իսկ խիստ մոտեցումը դրդում է նաև խիստ գործողությունների՝ ընդհուպ փողոց փակելուն: Սոցիալական այս խնդիրները կշարունակվեն այնքան ժամանակ, քանի դեռ չեն ստեղծվել այն ինստիտուտները, որոնք կապահովեն իշխանություն-հասարակություն հարաբերությունները: Հիմա եթե անգամ մեկ հարց լուծվի, վաղն ուրիշն է ծագելու, մյուս օրը՝ մեկ ուրիշը: Այս ամենը կշարունակվի այնքան ժամանակ, մինչև տնտեսության զարգացման ուղղությամբ հայեցակարգային մոտեցում չլինի ու դրան կոնկրետ գործողություններ չհետևեն: Սոցիալական հարցերով դժգոհությունների հետևանքը չզարգացած տնտեսությունն է, ինչը զարգացնելու ուղղությամբ քայլեր չեն կատարվում: Թեպետ իշխող ուժի վերնախավի ներկայացուցիչները գլուխ են գովում, ասում, որ բարձր ցուցանիշներ կան, բայց դրանք ոչ այլ ինչ են, քան նախկին ցուցանիշները: Վիճակագրական ծառայությունը նույն ցուցանիշները նաև նախորդ իշխանությանն էր տրամադրում»:

Արմեն Բադալյանի խոսքով, սոցիալական խնդիրները նաև տարբեր բնագավառների վրա են ազդելու. «Եթե այսպես շարունակվի, իշխանության վարկանիշն ավելի կընկնի, և «նոր փրկչի», նոր մարդու և նոր քաղաքական ուժի փնտրտուք կլինի: Սա հետագայի հարց է, բայց միտումը դրան է տանում: Ինչ վերաբերում է իշխանության պահվածքին, ապա կասեմ հետևյալը. եթե հարց չես կարողանում լուծել, սկսում ես բողոքել նրանցից, ովքեր առաջ են բերում այդ հարցը: Ավելին, կան որոշ գործիչներ, որոնք բողոքողների թիկունքում նախկին իշխանության, նախագահների հետքերն են տեսնում: Սա ցույց է տալիս, որ նրանք ի վիճակի չեն հարցեր լուծել, բայց եթե չբողոքեն բողոքողներից, կստացվի, որ մեղավորն իրենք են: Ու իրենց վրայից մեղքը հանելու համար սկսում են փնտրել այլ մեղավորներ: Նախորդ իշխանության ժամանակ էլ էր այդպես, ինչի արդյունքը տեսանք»: