«Ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի չհիմ­նա­վոր­ված թան­կա­ցու­մը կա­րող է մրցու­նա­կու­թյան անկ­ման բե­րել»

Հատկապես այս սեզոնին զբոսաշրջության ոլորտում առկա խնդիրներն առավել ակնհայտ են դառնում: Բավական է այցելել Հայաստանում գտնվող որևէ տեսարժան, պատմամշակութային վայր, և կարող ենք մոտավորապես պատկերացում կազմել առաջնահերթ ու չլուծված հարցերի մասին: Տուրիզմի հայկական ֆեդերացիայի նախագահ Մեխակ Ապրեսյանը «Փաստի» հետ զրույցում առանձնացնում է նախ ենթակառուցվածքների խնդիրը:

«Մեր պատմամշակութային հուշարձանները, բնության հատուկ պահպանվող տարածքներից շատերը դեռ ապահովված չեն անհրաժեշտ զբոսաշրջային ենթակառուցվածքներով: Կարծես թե, որոշ վայրերում նման ծրագրեր կան, բայց շատ սաղմնային վիճակում են: Համակարգված մոտեցում պետք է լինի, ինչը ենթադրում է հետևյալը. պատմամշակութային հուշարձանները, արժեք ներկայացնող՝ բնության հատուկ պահպանվող տարածքների թույլատրելի հատվածներն անհրաժեշտ է ապահովել զբոսաշրջային ենթակառուցվածքներով, որոնք արտաքին տեսքով անպայման պետք է համահունչ լինեն պատմամշակութային ու ճարտարապետական միջավայրերին: Դրանք ավելի շատ գրավչություն կապահովեն, կնպաստեն այցելելի դառնալուն: Բացի այդ, նաև եկամտի աղբյուր են աշխատատեղերի ձևավորման տեսանկյունից»,-ասաց նա՝ օրինակ բերելով թե՛ ինֆորմացիոն կենտրոնների, թե՛ սրճարանների, թե՛ հուշանվերների վաճառակետերի և թե՛ այլ հարմարավետ միջավայրերի անհրաժեշտությունը:

Մեխակ Ապրեսյանը կարևոր հարցերի շարքում է դասում ճանապարհների վերանորոգման գործընթացը. «Այս առումով կա դրական միտում, բայց կա նաև մի հարց. կարելի է քննարկել մասնավորի հետ ու համակարգված իրականացնել ճանապարհաշինությունը՝ այնպես, որ այդ աշխատանքները հնարավորինս չխանգարեն զբոսաշրջային գրավչության վայրեր այցելելուն: Մասնավորի հետ քննարկում կազմակերպելը կարևոր է»:

Ինչ վերաբերում է ներգնա տուրիզմով զբաղվող ընկերություններին անհանգստացնող խնդիրներին, մեր զրուցակիցը վերջերս առաջացած մի հարցի մասին խոսեց:

«Խոսքը հատկապես թանգարանների, ճոպանուղիների մասին է: Կարևոր է, որ այդ վայրերի պատասխանատուները գնային քաղաքականությունը որոշելիս նախապես անպայման քննարկեն զբոսաշրջային օպերատորների հետ: Պատճառն այն է, որ զբոսաշրջային օպերատորներն իրենց փաթեթները ձևավորում, օտարերկրյա գործընկերներին ներկայացնում ու հետո վաճառում են մոտ մեկ տարի առաջվա կտրվածքով, ինչի մեջ նաև հենց այդ ժամանակահատվածում գործող գներն են նշվում: Խոսքը զբոսավարի, թանգարանների, հյուրանոցային և այլ ծառայությունների գների մասին է: Եվ երբ վերոնշյալ պատասխանատուները գներն անսպասելի փոխում են՝ առանց նախապես տեղեկացնելու և քննարկելու, զբոսաշրջային օպերատորները, որոնք հսկայական ներդրումներ էին արել այդ ծառայությունները միջազգային շուկայում խթանելու ուղղությամբ, շատ դժվարին կացության մեջ են հայտնվում: Գինը չեն կարող բարձրացնել և ստիպված իրենց հաշվին են վնասը ծածկում ՝ կրելով զգալի ֆինանսական վնաս: Իսկ եթե գինը բարձրացնում են կամ հրաժարվում օտարերկրյա գործընկերների հետ կնքած պայմանագրից, դա արդեն բացասական ազդեցություն է ունենում երկրի իմիջի վրա»,-ասաց նա՝ ընդգծելով, որ խնդիրն ամիսներ առաջ է ծագել՝ կապված մի շարք ծառայությունների թանկացման հետ:

«Հիմա քննարկումներ կան, հուսանք, որ խնդիրը կկարգավորվի: Որոշ պատասխանատուներ արդեն արձագանքել են, և թանկացում չի եղել: Մեծ հաշվով, մենք մեր ծառայությունների որակը պահպանելու և այն հետևողական բարձրացնելու խնդիր ունենք: Այսօր մենք բավականին մրցունակ ենք ծառայությունների որակի, գին-որակ հարաբերակցության առումով, բայց բոլորս պետք է գիտակցենք, որ ծառայությունների ցանկացած անհարկի, չհիմնավորված թանկացում կարող է մրցունակության անկման բերել: Բացի այդ, եթե մենք զբոսաշրջային այցելությունների սպասվող աճից գլուխներս կորցնենք, հետևողական չլինենք ծառայությունների որակի նկատմամբ, մենք ունենալու ենք զգալի թվով հիասթափված զբոսաշրջիկներ, ինչը խիստ բացասական հետևանքներ կունենա Հայաստանի՝ որպես զբոսաշրջային երկրի նկարագրի վրա: Այդ դեպքում մենք ոչ միայն տնտեսական, այլև երկիրը պատշաճ ներկայացնելու տեսանկյունից կորուստներ կունենանք»,-նշեց Մ. Ապրեսյանը:

Տուրիզմի հայկական ֆեդերացիայի նախագահը հայտնեց, որ բոլորովին վերջերս առաջարկություններ են ներկայացրել Ազգային ժողով և ՀՀ զբոսաշրջության կոմիտե, իսկ արձագանքներից դժգոհ չեն՝ կոմիտեում առաջիկայում կրկին հանդիպում է նախատեսված. «Արդեն մի քանի ամիս է, ինչ զբոսաշրջության մասին նոր օրենքի հետ կապված ենք հարցեր ներկայացրել, ըստ որի՝ շատ կարգավորումներ պետք է լինեն: Խոսքն այնպիսի կարգավորումների մասին է, որոնք կնպաստեն թե՛ զբոսաշրջության ոլորտում մրցակցային միջավայրի ապահովմանը, թե՛ ծառայությունների որակին, թե՛ նաև գործարար միջավայրի բարելավմանը: Հարցերից մեկն էլ վերաբերում է զբոսաշրջային ավտոբուսների համար սահմանային անցման գործընթացների դյուրացմանը, որոնք կնպաստեն տրանսպորտային ընկերությունների մրցունակությանը և, ընդհանրապես, զբոսաշրջության մրցունակության բարձրացմանը: Սրանք հարցեր են, որոնք արագ լուծումների կարիք ունեն»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ