Ահա­զանգ. աղ­տոտ­ված ջրե­րը լցվում են Դե­բեդ գե­տը

Բնապահպանները պարբերաբար ահազանգեր են հնչեցնում, որ հանքերի ոչ պատշաճ վերահսկողության պատճառով գետերն աղտոտվում են թափոններով, ընդ որում՝ շատ դեպքերում այդ նույն գետերի ջուրն օգտագործվում է գյուղատնտեսական հողատարածքները ոռոգելու նպատակով: Մինչ նախկին բնապահպանության, ներկայիս շրջակա միջավայրի նախարարությունը խնդիրների մասին խոսում է բացառապես հայտարարությունների և տեսչական ստուգումներ անցկացնելու պատրաստակամության մակարդակով, բնապահպաններն ու համայնքների բնակիչները շարունակում են խոսել բնապահպանական աղետի մասին, արձանագրել խնդիրները, անգամ փորձում լուծումներ գտնել դրանց: Իհարկե, ակներև է, որ բնապահպանության ոլորտն ունի պետական հսկողության և ֆինանսական հսկա միջոցների կարիք:

Օրեր առաջ «Փաստը» գրել էր, որ Կապանի միջով հոսող Ողջի գետը վառ դեղնադարչնագույն երանգ է ստացել, քաղաքի փողոցներով էլ հոսում էին նույն գույնի առվակներ: Պատճառը՝ հորդառատ անձրևներից հետո լքված հանքավայրերից դեպի բնակելի թաղամասեր հոսող թթվային դրենաժն էր:

 

Հրապարակումներից հետո նախարար Էրիկ Գրիգորյանը հայտարարել էր, որ թթվային գետակների բաղադրությունը պարզելու և ուսումնասիրություն իրականացնելու համար բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմինը փորձանմուշներ է վերցրել: Նշենք, որ այս ստուգումների տվյալները դեռևս չեն հրապարակվել: Բացի դա, նախարարը խոսել էր խնդրահարույց տարածքներում պետության կողմից ռեկուլտիվացման աշխատանքների իրականացման մասին՝ առանց հստակ ժամկետներ նշելու:

Հիմա էլ գետի աղտոտման դեպք արձանագրվել է Ախթալա խոշորացված համայնքում: Բնակիչներից Կամո Ղարագյոզյանը սոցիալական ցանցի իր էջում տեսանյութեր և լուսանկարներ է տեղադրել, որոնցում պարզ երևում է, որ դեղնադարչնագույն աղտոտված ջրերը լցվում են Դեբեդ գետը:

«Փաստի» հետ զրույցում Ղարագյոզյանը հստակ չի կարողանում ասել, թե այս աղտոտված ջրերը, թափոնները կոնկրետ որտեղից են գալիս, բայց հավանականությունը մեծ է, որ դրանք հոսում և Դեբեդ են լցվում Ախթալայի լեռնահարստացուցիչ կոմբինատից: «Նույն խնդիրը եղել է մոտավորապես մեկ ամիս առաջ: Այն ժամանակ գետը թափվող աղտոտված ջուրն ավելի մուգ էր՝ կակաոյի գույնի: Խնդրին արձագանքեցին, ասացին՝ ինչ-որ քար է գլորվել, վնասել այն խողովակը, որով թափոնները գնում են դեպի պոչամբար, այդ պատճառով էլ դրանք հայտնվել են գետում: Իսկ հիմա դեռևս տեղեկություն չունենք, թե ինչն է պատճառը, որ գետն աղտոտվում է», - ասում է Ղարագյոզյանը՝ շեշտելով, որ նման դեպքերը պարբերական բնույթ են կրում: 

«Ամեն անգամ մի պատճառաբանություն են բերում: Մի անգամ ասում են բնական աղետ է, մի անգամ՝ արհեստական, իրենք մեղավոր չեն: Ամեն անգամ փորձում են խնդիրը տարբեր գործոնների հետ կապել», հավելում է մեր զրուցակիցը:

Ի դեպ, հիշեցնենք, որ նախորդ տարի ևս ահազանգ էր հնչել, որ կոմբինատի Ճոճկան և Մեծ Այրում համայնքների միջև գործող հին պոչամբարը վտանգ է ներկայացնում շրջակա միջավայրի ու բնակչության համար. պոչանքները տարբեր ճանապարհներով լցվում էին Դեբեդ գետը՝ վերացնելով գետի բուսականությունն ու կենդանատեսակները:

Բացի գետի բուսական և կենդանական տեսակների վերացման խնդիրը, Ղարագյոզյանը հիշեցնում է՝ Դեբեդի ջուրն օգտագործում են ոռոգման նպատակներով: «Ջուրը պոմպերով Դեբեդից մղում են դեպի համայնքներ: Դեբեդի աջ և ձախ ափերին գտնվող համայնքների գյուղատնտեսական հողերը, այգիները հիմնականում ոռոգում են գետի ջրով», - ասում է Ախթալա համայնքի բնակիչը:

Խնդրի հետ կապված «Փաստը» զանգահարեց նաև Ախթալա համայնքի ղեկավար Արկադի Թամազյանին՝ ճշտելու, թե արդյոք համայնքապետարանում տեղյա՞կ են խնդրին: Թամազյանը նշեց, որ բնակիչներից խնդրի հետ կապված որևէ ահազանգ չեն ստացել: Հարցին՝ իսկ նախկինում նման դեպքեր եղե՞լ են, համայնքի ղեկավարը դրական պատասխան տվեց. «Նախկինում, եթե դեպքեր եղել էլ են, վերացվել են: Իսկ այս դեպքի հետ կապված բնակիչները չեն դիմել մեզ», - եզրափակեց մեր զրուցակիցը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ