Տու­րիս­տա­կան ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի հետ առնչ­վե­լիս ինչ­պե՞ս խու­սա­փել խա­բե­ու­թյան զոհ դառ­նա­լուց

Ամառային հանգստի մեկնարկը տրված է: Շատերն արդեն մեկնել են հանգստի, ոմանք էլ ձեռք են բերում փաթեթներ և ավիատոմսեր առաջիկա ամիսների համար:

Փաստաբան Սյուզաննա Մալխասյանի հետ զրույցում «Փաստը» որոշակի պարզաբանումներ ստացավ հանգստի մեկնող մեր համաքաղաքացիների համար, մասնավորապես՝ փաթեթներ ու ավիատոմսեր ձեռք բերելուց ինչի՞ն է պետք ուշադրություն դարձնել, ի՞նչ կարևորություն ունի պայմանագրի կնքումը, և ամենակարևորը՝ ի՞նչ անել, եթե խաբեության զոհ եք դառնում:

Մալխասյանը նշում է, որ տուրիստական ընկերության հետ, որից որոշում եք գնել տուրփաթեթ, պետք է անպայման ստորագրել տուրիստական ծառայությունների մատուցման պայմանագիր, ընդ որում՝ այն պետք է կնքել ոչ թե ընկերության աշխատակցի, այլ հենց ընկերության հետ:

«Պայմանագրում պետք է հստակ սահմանված լինի վճարման չափը, ժամկետները, կարգը, որը ցանկալի է լինի բանկային փոխանցումով ընկերության հաշվեհամարին, ինչպես նաև հյուրանոցը, որը պետք է նրանք ամրագրեն, նաև ամրագրված օրերի քանակը:

Փոխանցումները պետք է պարտադիր արվեն բանկի միջոցով, այսինքն՝ մարդիկ գումարը չտան ընկերության որևէ աշխատակցի, քանի որ դեպքեր ենք ունենում, երբ ընկերությունը լինում է բարեխիղճ, բայց ունենում է շատ անբարեխիղճ աշխատակիցներ, որոնք գրպանում են գումարները թե՛ ընկերություններից, թե՛ հաճախորդներից: Սրանք այն հիմնական կետերն են, որոնց հաճախորդը պետք է ուշադրություն դարձնի այս կամ այն փաթեթը գնելիս, այսինքն՝ ժամկետի հստակ սահմանում, հյուրանոցի անունը, հաճախորդի հետ մեկնող հյուրերի տվյալները պայմանագրում, այսինքն՝ քանի հոգով են մեկնում, և թե ինչ է ներառում փաթեթը: Հաճախորդները պետք է ունենան այնքան բարձր իրավագիտակցություն, որ պահանջեն պայմանագիր, հասկանան, որ փոխանցումներ կատարելու համար պետք է գնալ բանկ, այլ ոչ թե վստահել, և գումարը կանխիկ փոխանցել ինչ-որ մեկին: 

Պայմանագրի մեջ պետք է լինեն հստակ սահմանումներ, թե ինչ պատասխանատվություն է կրելու ընկերությունը, օրինակ՝ եթե հաճախորդը մեկնում է հանգստի, և հյուրանոցն այնպիսին չի լինում, ինչպիսին նրան խոստացել էին, կամ էլ օրերի քանակը քիչ լինի, այսինքն՝ պետք է լինեն տուգանքներ», - ասում է փաստաբանը:

Նա նշում է, որ շատ հարցերում կա նաև հաճախորդների մեղավորությունը:

«Գոյություն ունի ապրանք, ապրանքի ինքնարժեք և շուկայական արժեք: Մարդը դիմում է մի քանի տուրիստական գործակալությունների, հինգ ընկերություն առաջարկում է, օրինակ՝ մի հյուրանոցի արժեքը 1500, 1400 և 1300 դոլար, դա նորմալ է, որ գները կարող են այդպես տատանվել, բայց երբ այդ նույն հյուրանոցը մեկ այլ գործակալություն առաջարկում է 1000 դոլարով, և հաճախորդը մեծ ուրախությամբ նախընտրում է մատչելի տարբերակը, ահա հենց այդտեղ է նրա սխալ:

Նա չի գիտակցում շուկայական արժեք, ինքնարժեք և ինքնարժեքից էական ցածր գին հասկացությունները:

Նա պետք է որպես գիտակից մարդ ուղիղ համեմատական անցկացնի և ձեռք չբերի այն տարբերակը, որն անհամեմատ ցածր է բոլորից: Այդտեղ հաստատ լինելու է խնդիր», - նշում է մեր զրուցակիցը:

Մալխասյանը հիշեցնում է՝ եթե հաճախորդն ամեն դեպքում հայտնվում է խաբված վիճակում, ապա պետք է դիմի ոստիկանություն: «Նա պետք է հաղորդում ներկայացնի ոստիկանություն: Եթե տուրիստական ընկերությունն, օրինակ, Արաբկիրում է, ապա պետք է դիմի Արաբկիրի ոստիկանության բաժին և հաղորդում ներկայացնի հանցագործության վերաբերյալ, եթե Կենտրոնում է, ապա Կենտրոնի ոստիկանության բաժին, և այսպես շարունակ:

 Եթե մարդը չունենա որևէ փաստաթուղթ, բնականաբար, ինքը չի կարողանա փոխհատուցում ստանալ: Եթե ունենա պայմանագիր, հստակ կատարված փոխանցումներ ոչ թե առձեռն, այլ փոխանցումով, իսկ կանխիկի դեպքում պետք է պարտադիր պահանջել ընկերության կնիքով և տնօրենի ստորագրությամբ դրամարկղային մուտքի օրդեր, ապա, ներկայացնելով դրանք ոստիկանության համապատասխան բաժին՝ կարող է ակնկալել փոխհատուցում», - ասում է փաստաբանը:

Նա ընդգծում է, որ ինչքան էլ նախաքննության մարմինը հասկանա, որ քաղաքացին խաբված է, պետք է ապացույցներ ունենա, որ հաստատի խաբողի մեղքը, խաբված քաղաքացին կարողանա հատուցում ստանալ, իսկ մեղավոր անձն էլ պատասխանատվություն կրի իր կատարածի համար:

«Շատ կարևոր է տուրընկերություն և հաճախորդ փոխհարաբերությունների գրավոր ձևակերպումը, պայմանագրի շրջանակներում իրավունք-պարտականությունների մանրամասն նախատեսումը և ընկերության կողմից փաթեթի շրջանակում մատուցվող ծառայությունների հատ-հատ ամրագրումը»,- հավելում է Մալխասյանը:

Հաճախորդները չխաբվելու համար կարող են և պետք է ուշադրություն դարձնեն ևս մի կարևոր հանգամանքի: «Բոլոր ավիատոմսերի վրա գրված է ավիաընկերության անունը: Հաճախորդը կարող է տեղեկատվության ցանկացած աղբյուրով ճշտել, թե ով է դրա ներկայացուցիչը Հայաստանում, անձնագրով գնալ գրասենյակ և ստուգել՝ իր անունով ավիատոմս կա՞, թե՞ ոչ: Նույնն էլ գործում է հյուրանոցների դեպքում:

Կարելի է զանգել հյուրանոց և տեղեկանալ՝ կա՞ տվյալ անձի անունով ամրագրում և քանի՞ օրվա համար է», - եզրափակում է փաստաբան Սյուզաննա Մալխասյանը:

 

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ