«Իշխանությունը վարում է միայն մեկ՝ իր իշխանությունն ավելացնելու քաղաքականություն»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆԸնդդիմության ինստիտուտի նկատմամբ ունեցած իշխանության ընկալումները և առհասարակ քաղաքական դիսկուրսն առկա իրավիճակի ֆոնին որոշակի հարցեր են առաջացնում: Ակնհայտ է նաև, որ ընդդիմության նկատմամբ ընկալումները հաճախ սկսվում են հեգնանքով, ավարտվում՝ «մուննաթով»: Իշխանության ինստիտուտն ընկալելու հարցում ևս ամեն ինչ հարթ չէ: Խոսելով վերոնշյալ թեմայի շուրջ՝ քաղաքագետ Աղասի Ենոքյանը «Փաստի» հետ զրույցում խոսեց միանգամից մի քանի գործոնների մասին:
Խոսելով իշխանություն-ընդդիմություն դիսկուրսի, իշխանության ներկայացուցիչների կողմից ընդդիմության ինստիտուտի նկատմամբ ունեցած ընկալումների մասին՝ քաղաքագետն ընդգծեց.
«Իշխանությունը բազմիցս հայտարարել և ամեն հարմար առիթով հայտարարում է, որ ինքը ժողովրդի իշխանությունն է: Համաձայն այդ ընկալման՝ կարծում են, որ միայն իրենք իրավունք ունեն խոսել ժողովրդի անունից, իսկ մնացածները պատահականություններ են, ընդհանուր թրենդից դուրս գտնվող ինչոր մարգինալներ: Իշխանության ընկալումն է այդպիսին. այն, ինչն իրենց ասածին հակառակ է, դուրս է իրենց ասածից, լուրջ չէ: Իշխանության ընկալմամբ՝ միակ ճիշտն ինքն է և միայն ինքն իրավունք ունի ներկայացնել երկրի զարգացման տեսլականները:
Այդուհանդերձ, իշխանությունն այդպես էլ տեսլականներ չի առաջարկել, բայց նաև չի էլ համարում, որ մյուսներն ունեն այդ տեսլականները առաջարկելու իրավունքը: Մյուս կողմից՝ իշխանության մոտ կա շոու սարքելու մեծ ցանկություն, ինչն իր պատճառն ունի: Այդ ցանկությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ նույն Ազգային ժողովն ընկալվի որպես քաղաքական մարմին, քննարկվի հասարակության շրջանում, ռեպորտաժներ լինեն, որովհետև այնտեղ, մեծ հաշվով, ոչինչ տեղի չի ունենում: Իսկ երբ շոուներ են լինում, միմյանց վիրավորում են, հեգնանքով են խոսում, ինչը բավականին լավ նյութ է դառնում»,-նկատում է քաղաքագետը:
Իսկ «միակ ճիշտը» լինելու ճանապարհն, ըստ Ա. Ենոքյանի, այլ տեղ է տանում. «Ակնհայտ է, որ Հայաստանում մենիշխանություն հաստատելու փորձ է արվում, որովհետև մենք տեսել ենք, որ Նիկոլ Փաշինյանը միտինգային եղանակով վերցրեց գործադիր իշխանությունը, միտինգային եղանակով վերցրեց օրենսդիրը և նույն եղանակով փորձեց վերցնել նաև դատական իշխանությունը, ինչը չստացվեց, բայց հիմա այլ մեթոդներ է փորձում: Այս ճանապարհը պետք է տանի մենատիրության:
Երբ անգամ թույլ չի տրվում, որ հակառակ կարծիք հնչի, և չի լսվում արտահայտված հակառակ կարծիքը, «միակ ճշտի» գաղափարն, ի վերջո, տանելու է ավտորիտար համակարգի վերականգնման՝ անգամ ֆորմալ առումով: Այսինքն, եթե նախկինում մենք ասում էինք, որ համակարգը ավտորիտար է, բայց տեսնում էինք, որ դատարանները, լրատվամիջոցները գոնե որոշակի անկախություն ունեին, ապա հիմա այս ճանապարհն այնպիսին է, որի դեպքում այդ ինստիտուտները կարող են կորցնել անկախությունը: Համենայն դեպս, նոր իշխանությունների ցանկությունը և քայլերի տրամաբանությունն է այդպիսին»:
Քաղաքագետը նկատում է՝ բոլոր իշխանությունների բնույթը նույնն է. «Իշխանությունը հիմա ցանկանում է ունենալ ավելի շատ իշխանություն: Բոլոր իշխանություններն են այդպիսին, ուղղակի սովորաբար այդ ցանկությունը սահմանափակված է լինում Սահմանադրությամբ: Մարդիկ և հատկապես քաղաքական գործիչներն իրավունք չունեն անել քայլեր, որոնք դուրս են մարդկային համակեցության կանոններից: Այս ամենն, ի վերջո, սահմանափակվում է նաև ընդդիմությամբ. այսինքն, երբ լինում է ուժեղ ընդդիմություն, այն թույլ չի տալիս, որ իշխանություններն անեն այն ամենը, ինչն իրենք են ցանկանում: Հիմա մեզ մոտ չկան նշվածները կամ շատ թույլ են արտահայտված, և իշխանությունները փորձում են օգտագործել այդ հանգամանքը՝ ավելի շատ իշխանություն ստանալու համար: Այսօր իշխանությունը վարում է միայն մեկ քաղաքականություն՝ իր իշխանությունն ավելացնելու քաղաքականություն: Չենք տեսնում տնտեսական քաղաքականություն, խոսում են դատաիրավական համակարգի բարեփոխումների մասին, բայց այդ առումով ևս որևէ քայլ չենք տեսնում, բացի դատարանները փակելուց: Խոսում են հակակոռուպցիոն քաղաքականության մասին, բայց այդ ուղղությամբ ևս քայլեր չկան»:
Վերադառնալով ընկալումներին՝ քաղաքագետը հավելեց. «Իշխանությունը դեռևս չունի ամբողջական ընկալում, որ իր պատասխանատվությունն այսօր շատ ավելի բարձր է, քան այն ժամանակ, երբ իրենք ընդդիմություն էին: Պատասխանատվության զգացում չկա, մինչդեռ իշխանությունը պետք է պատասխանատվություն ունենա ոչ միայն իրեն ձայն տված 70 կամ 80 տոկոսի համար, այլ ամբողջ հասարակության, այդ թվում՝ ընդդիմության և այն մարդկանց, որոնք ընտրել են նաև նրանց: Իրենց մոտ այս ընկալումը չկա: Իշխանության մոտ չկա պատասխանատվություն առ այն, որ իրենք այս իրավիճակը փրկելու համար պետք է քայլեր ձեռնարկեն: Իրենց անընդհատ թվում է, թե իրենց խնդիրն այն է, որ իրենք բավարար իշխանություն չունեն»:
ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ
Ո՞ր ժամանակներից են մարդիկ պլաստիկ միջամտություններ կատարել. «Փաստ»
Իրանի ծովային շրջափակnւմը չի օգնի ԱՄՆ-ին հասնել իր նպատակներին. Փեզեշքիան
Մեր գլխավոր խնդիրն այս ապազգային վարչախմբի հեռացումն է․ Մենուա Սողոմոնյան
Հայտնի է Էմանուել Մակրոնի Հայաստան պետական այցի օրակարգը. Այցելելու է Ծիծեռնակաբերդ և Մատենադարան
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (30 ԱՊՐԻԼԻ). Բախումներ Մաշտոցի պուրակում. «Փաստ»
Ռուսաստանը Եվրոպայի երկրների դեմ որևէ ագրեuիվ մտադրություն չունի. Մեդվեդև
Հայաստանը շեշտակի հետընթաց է արձանագրել մամուլի ազատության ոլորտում
Ցավալի է, որ ստիպված ենք ամաչել մեր երկրի ղեկավարության արարքների համար․ Լիլիթ Արզումանյան.
Շտապում են փրկե՞լ Նիկոլ Փաշինյանին. ի՞նչ անուն է կրում առաջիկա գագաթաժողովը. «Փաստ»
Այսօր ովքեր չունեն սկզբունք և հլու հնազանդ ծառայում է ՔՊ-ին, նրանք արտոնյալ են և իրենց ամեն ինչ կարելի է. Մեսրոպ Մանուկյան
Երիտասարդության տրամադրությունների փոփոխությունը՝ քաղաքական դաշտի նոր ազդակ
Անտեղյակ՝ ավարտված խնջույքի մթնոլորտից. գլուխը միայն գլխարկ կրելու համար չէ. «Փաստ»
«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը շարունակում է ընդլայնել իր ներկայությունը՝ ինչպես Երևանում, այնպես էլ հանրապետության ողջ տարածքում
Պատմությունը հաճախ է ցույց տվել, որ ամենաբարձր մակարդակի քաղաքական խաղերը սերտորեն հյուսված են դավաճանության, ներքին խարդավանքների և բարոյական անկման հետ. Կամենդատյան
Մակրոնը մայիսի 5-ին կլինի Գյումրիում և կմասնակցի համերգի
«Տան միակ ու շատ սիրված երեխան էր». Ժորա Փարսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 14-ին Հադրութում, տուն «վերադարձել»... հինգ ամիս անց. «Փաստ»
Այցելություն ԵՊՀ Հայ բանասիրության ֆակուլտետ՝ մագիստրատուրայի առաջին կուրսի ուսանողների հետ լսելու «Ռազմիկ Դավոյանի ստեղծագործությունը նշանագիտության լույսի ներքո» դասախոսությունը
Եղբայրները պատվի համար սպանել են իրենց 18-ամյա քրոջը
Ռուսաստանը սկսել է կոր տանիքների համար հարմար ճկուն արևային վահանակների արտադրությունը
Էներգետիկ ճգնաժամի նախանշաններ. մատակարարման կարևոր ուղիների խաթարման ռիսկը. «Փաստ»
Գագաթնաժողովի ստվերում՝ հարաբերությունների հնարավոր խզման վտանգը
Գ. Ծառուկյանի՝ 0 %-ով գյուղվարկերի մասին առաջարկը եղել և մնում է արդիական. Միքայել Մելքումյան
«Եվրոպական կառույցները երկընտրանքի առջև են հայտնվել». «Փաստ»
«Լեսնոյ». Մի քանի տաղավարից հանգստի պահանջված վայր՝ Կոնվերս Բանկի աջակցությամբ
Երեկ մենք համագործակցության հուշագիր ստորագրեցինք «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի հետ. Ավետիք Չալաբյան
Չտեսնելու և չլսելու տալ չի հաջողվի. իրականությունից փախչել հնարավոր չէ. «Փաստ»
Դոլարը գնալով էժանանում է․ փոխարժեքն՝ այսօր
Ամիօ բանկը Արմավիր բիզնես ֆորումի գլխավոր հովանավոր
Տնտեսական գերկենտրոնացման սեղմող օղակը. «Փաստ»
«Նախնական զինվորական պատրաստվածություն» դասընթացը կփոխարինվի այլ առարկայով. նախագիծ. «Փաստ»
Գնաճը նորանոր ռեկորդներ է սահմանում. «Փաստ»
Նույնիսկ սատելիտներն են ընդունո՞ւմ, որ ՔՊ-ն ընդդիմություն է դառնալու. «Փաստ»
Ինչո՞ւ է վերաքննիչ դատարանը վարույթ ընդունել բոլոր հայցերը, բացի մեկից. «Փաստ»
Մայիսի 5-ին Հայոց ցեղասպանության թանգարանը բացվելու է ժամը 11:00-ին
Հնդկաստանի և Իրանի ԱԳ նախարարները քննարկել են Մերձավոր Արևելքում ստեղծված իրավիճակը
ԵՄ-ն ողջունել է Հայաստանի և Թուրքիայի միջև երկաթուղային հաղորդակցության վերականգնման վերաբերյալ բանակցությունները
Թիվ 11 դպրոցի դիմաց 40-ամյա վարորդը «Infiniti»-ով վրաերթի է ենթարկել անչափահաս հետիոտնի
Մեծ Բրիտանիայի և Շվեդիայի թագավորները պետք է հիշեն, որ «թագավորում են, բայց չեն կառավարում»․ Մեդվեդև
Ի՞նչ են խոսել ՌԴ և ԱՄՆ առաջնորդները
Եկա հետևության, որ Փաշինյանը ոչ թե մեկ, այլ շատ հիվանդություններ ունի. Սամվել Կարապետյան
Կառավարությունն առաջարկում է վերանայել տարիքով պայմանավորված աշխատանքային պայմանագիրը լուծելու հիմքը
Զելենսկին պատժամիջոցներ է սահմանել Լուկաշենկոյի որդիների և մի շարք բելառուսական ձեռնարկությունների նկատմամբ
ՊՍԺ-ի պաշտպան Աշրաֆ Հակիմին վնաuվածք է ստացել․ նա բաց կթողնի «Բավարիայի» դեմ խաղը
Մոտ ապագայում ծրագրում ենք հրապարակել որքան հնարավոր է շատ տեղեկատվություն, որոնցից մի քանիսը բավականին հետաքրքիր կլինեն․ Թրամփը՝ «Արտեմիս II» առաքելության մասին
Սկսելու ենք մարզերից, լինելու են քայլերի շարք, որով կապահովենք մեր ժողովրդի բարեկեցությունը. Սամվել Կարապետյան (տեսանյութ)
Իմ առաջիկա նպատակը «Բենֆիկային» Չեմպիոնների լիգա դուրս բերելն է․ Ժոզե Մոուրինյու
Ջրային կոմիտեի նախագահը Ազատի ջրամբարի տարածքում մասնակցել է ՄԱԶԾ ծրագրի մոնիթորինգային այցին
«Կյանքը սովորեցրեց ինձ մի պարզ բան՝ երբեք որևէ մեկին, որևէ բան պետք չէ ապացուցել»․ Նազիկ Ավդալյան
Եթե հարցը ՀՀ-ն կորցնելն է, լավ կյանքի բոլոր ամբիցիաները երկրորդ պլան են գնում. Կարապետյան
Ուկրաինան կսկսի զենքի արտահանումը․ Զելենսկի
