Նախ­կին նա­խա­գա­հի դա­տա­պար­տու­մը կստեղ­ծի բարդ իրա­վա­կան խնդիր

russian.rt.com-ը «Ինչի՞ մեջ է մեղադրվում Հայաստանի նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը. սևեռված ցանկություն՝ նրան ուղարկել ճաղերի հետև» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանի վերաքննիչ դատարանը որոշում է ընդունել կալանավորել նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին: Նույն օրը վերջինս կամավոր ներկայացել է «Երևան-Կենտրոն» ՔԿՀ: ՔԿՀ-ի մուտքի մոտ նախկին նախագահի կողմնակիցները նրան ծափերով ու ողջույններով են ընդունել: Լրագրողներին հաջողվել է մի քանի բառ փոխանակել նրա հետ:

Քոչարյանը հայտարարել է, որ տեսանելի է օրենքի և օրինականության բացակայությունը երկրում և ավելացրել է, որ ինքը շատ բան ունի ասելու: Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին առաջին անգամ չէ, որ կալանավորում և բաց են թողնում նույն գործի շրջանակներում:

Նրան մեղադրանք է ներկայացված 2008 թվականի մարտի 1-ին ընդդիմադիրների հանրահավաքը ցրելու միջոցով սահմանադրական կարգը տապալելու և առանձնապես խոշոր չափով կաշառք վերցնելու համար: Քոչարյանը մերժում է բոլոր մեղադրանքները և ավելին՝ մեղադրում է Նիկոլ Փաշինյանին և Հայաստանի ներկա իշխանություններին Լեռնային Ղարաբաղի ներքին գործերին խառնվելու և իրենց ուսերից չճանաչված հանրապետության բեռը գցելու ցանկության մեջ:

Պետդումայի՝ ԱՊՀ, եվրասիական ինտեգրման և հայրենակիցների հետ կապերի հարցերով հանձնաժողովի առաջին փոխնախագահ Կոնստանտին Զատուլինը rt-ի հետ զրույցում կարծիք է հայտնել, որ Հայաստանի նախկին նախագահը քաղաքական հալածանքների է ենթարկվում:

Ըստ Զատուլինի, «Հայաստանի իշխանությունները և վարչապետ Փաշինյանը Քոչարյանի դատավարությունը, նրա ձերբակալությունը եւ կալանավորումը համարում են իրենց համար սկզբունքային և դա իրականացնելու համար ճնշում են գործադրում Հայաստանի արդարադատության վրա: Ուրիշ գործերում կիրառելու արժանի իրենց համառությամբ նրանք ամբողջ դատական համակարգը շրջում են գլխիվայր, որպեսզի հասնեն Հայաստանի երկրորդ նախագահ և Լեռնային Ղարաբաղի առաջին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի դատապարտմանը»:

ՍևծովյանԿասպիական տարածաշրջանի սոցիալ քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող Վլադիմիր Նովիկովը ևս նույն տեսակետն ունի: rt-ին տված հարցազրույցում նա ասել է, որ «Քոչարյանին անընդհատ ձերբակալում են այն նույն գործով, որը կոչվում է 2008 թվականի մարտի 1-ին Երևանում տեղի ունեցած անկարգությունների ճնշման գործ, որի ընթացքում մարդիկ են մահացել:

Ընդ որում, այդ բողոքի ցույցերի առաջնորդներից մեկը եղել է հենց Հայաստանի ներկայիս վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, և Հայաստանի ներկայիս իշխանությունների համար Քոչարյանի դատական գործը, որը ճնշել է անկարգությունները, կարելի է ասել, անձնական հարց է»:

Նովիկովը նաև հիշեցրել է, որ Մարտի 1-ի դեպքերից հետո Փաշինյանը ձերբակալվել և մի քանի տարի բանտարկվել է, այնուհետև ներում ստացել, և հետո ապահով կերպով դարձել պատգամավոր:

Փորձագետը կարծում է, որ Փաշինյանը, այնուամենայնիվ, տուժել է, ընդ որում, իր և իր կողմնակիցների կարծիքով, անարդար ու անօրինական: Հիշեցնենք, որ 2018 թվականի գարնանը Փաշինյանը գլխավորել է բողոքի ակցիան ընդդեմ վարչապետ Սերժ Սարգսյանի և հասել իշխանափոխության ու իշխանության: Այնուամենայնիվ, փորձագետները կասկածում են, որ դատարանը Քոչարյանին մեղավոր կճանաչի: Նովիկովը ուշադրություն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ նախկին նախագահի դատապարտումը կստեղծի բարդ իրավական խնդիր, որը պետք է Փաշինյանը հաշվի առնի: Ըստ նրա, «Քոչարյանը մեղադրվում է սահմանադրական կարգի փաստացի տապալման մեջ:

Բայց եթե հետևենք հետաքննության տրամաբանությանը, ապա ստացվում է, որ հաջորդ տասնամյակում իշխանությունը և նրա գործողությունները եղել են անօրինական: Ստացվում է, որ սահմանադրական փոփոխությունների վերաբերյալ անօրինական հանրաքվե է տեղի ունեցել, որի արդյունքում Հայաստանը վերածվել է խորհրդարանական հանրապետության, Փաշինյանը զբաղեցրել է վարչապետի պաշտոնը, իսկ նրա կուսակցությունը ստացել է մեծամասնություն երկրի խորհրդարանում: Քոչարյանի դատապարտվելը կնշանակի, որ խարխլվում են Հայաստանի ներկա իշխանությունների լեգիտիմության իրավական հիմքերը»: Նովիկովը շեշտել է նաև, որ քննությունը դեռ շարունակվում է, հետևաբար, հայտնի չէ, թե ինչպիսին կլինի մեղադրական եզրակացության վերջնական ձևակերպումը:

Իսկ որո՞նք կլինեն այս կալանավորման հետևանքները: Փորձագետները չեն համարում, որ կարճաժամկետ հեռանկարում նախկին նախագահի կալանավորումը կհանգեցնի Հայաստանում իրավիճակի ապակայունացման: Նովիկովի կարծիքով, նախկին նախագահի գործի առնչությամբ լայնամասշտաբ բողոքի ակցիաների, ամենայն հավանականությամբ, պետք չէ սպասել: ԱՊՀ երկրների ինստիտուտի հայաստանյան մասնաճյուղի տնօրեն Ալեքսանդր Մարկարովը կարծում է, որ Քոչարյանը սկսել է քաղաքական հայտարարություններ անել Փաշինյանի կողմից հետապնդումների պատճառով: Միևնույն ժամանակ, ըստ վերլուծաբանների, երկարաժամկետ հեռանկարում Քոչարյանի հնարավոր վերադարձը մեծ քաղաքականություն կարող է խնդիրներ ստեղծել Փաշինյանի համար: Կոնստանտին Զատուլինը համոզված է, որ հենց դատական հետապնդումը ստիպեց նախկին նախագահին վերադառնալ քաղաքական գործունեության:

«Ռոբերտ Քոչարյանը, գոնե թավշյա հեղափոխությունից առաջ դուրս էր քաղաքական գործընթացներից և փաստացի Սերժ Սարգսյանի նախագահության ողջ ընթացքում ոչինչ չի արել և միայն զբաղվել է անձնական գործերով: Կարելի է ասել, որ ներկայիս իշխանության նրան բանտ ուղարկելու սևեռված ցանկությունը դրդեց նախկին նախագահին վերադառնալ քաղաքական դաշտ» - ավարտել է Կոնստանտին Զատուլինը:

Կամո Խաչիկյան