Փախս­տա­կան քա­նի՞ ըն­տա­նիք Հա­յաս­տա­նում ունի բնա­կա­րա­նի կա­րիք

Հունիսի 20-ին աշխարհը նշում էր Փախստականների միջազգային օրը: Հայաստանը տարբեր ժամանակաշրջաններում փախստականներ է ընդունել Ադրբեջանից, Սիրիայից և այլ երկրներից: Օրերս «Փաստի» հետ զրույցում «Ընդդեմ իրավական կամայականությունների» հ/կ-ի գործադիր տնօրեն, իրավապաշտպան Լարիսա Ալավերդյանը նշել էր, որ փախստականներից շատերը անգամ 30 տարի անց շարունակում են ապրել բնակարանային անմխիթար պայմաններում և մնալ ամենաաղքատ և խոցելի խավերից մեկը Հայաստանում:

Փախստականների թվի, կարգավիճակի, խնդիրների մասին տեղեկատվություն ստանալու համար «Փաստը» գրավոր հարցմամբ դիմեց տարածքային զարգացման և կառավարման նախարարության միգրացիոն ծառայությանը:

Հարցրել էինք, թե վերջին անգամ ե՞րբ է կատարվել փախստականների հաշվառում Հայաստանի ողջ տարածքում, և արդյոք մոտ ժամանակները մտադրություն կա՞ նոր հաշվառում իրականացնելու: «Վերջին անգամ Ադրբեջանից բռնագաղթված հայ փախստականների հաշվառում Հայաստանի Հանրապետությունում իրականացվել է 2013 թվականին: Այժմ ընթացքում է նոր հաշվառումը», - ասվում է պատասխանում:

Բացի դա, նշվում է, որ Ադրբեջանից բռնագաղթված փախստականների շրջանում 72, իսկ 2019 թվականի առաջին կիսամյակում՝ 36 անձի ՀՀ-ում տրվել է փախստականի կարգավիճակ (Իրաք, Լիբանան, Իրան, Աֆղանստան, Եմեն և այլն)», նշվում է միգրացիոն ծառայության ուղարկած պատասխանում:

Այն, որ փախստականներն օտար երկրում, բացի կացարանային խնդիրները, բախվում են նաև այլ խոչընդոտների, գաղտնիք չէ: Միգրացիոն ծառայությանը խնդրել էինք պարզաբանել, թե ի՞նչ ծրագրեր են իրականացվում ի հայտ եկող խնդիրները լուծելու համար: «Որպես փախստականների ինտեգրման դաշտում հիմնական խնդիրներ` կարելի է առանձնացնել կացարանային և զբաղվածության հարցերը: Նոր ճանաչված փախստականների համար միգրացիոն ծառայությունն իրականացնում է հետևյալ ծրագրերը` քաղաքացիական կողմնորոշման դասընթացներ, հայոց լեզվի դասընթացներ (Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության հետ), բնակվարձի փոխհատուցում ինն ամսով՝ 60 հազար դրամ սահմանաչափով: Ադրբեջանից բռնագաղթված փախստականների բնակապահովման խնդիրը լուծելուն ուղղված ծրագիր նախագծելու նպատակով միգրացիոն ծառայությունն այժմ իրականացնում է թիրախային խմբի վերահաշվարկ և հետազոտություն», - հայտնում են ծառայությունից:

«Փաստի» հետ հարցազրույցում Լարիսա Ալավերդյանը նշել էր, որ Ադրբեջանից 31-32 տարի առաջ բռնագաղթված և Հայաստան տեղափոխված շատ փախստականներ այդպես էլ չկարողացան ինտեգրվել հայկական իրականությանը, շատերը չսովորեցին լեզուն, ինչն էլ մեծապես խանգարեց, որ նրանցից շատերը հետագայում նաև աշխատանք կգտնեն: Միգրացիոն ծառայության պատասխանից կարող ենք եզրակացնել, որ քայլեր են ձեռնարկվում վերջին տարիներին Հայաստանում որպես փախստական հաստատված մարդկանց հասարակության մեջ ինտեգրելու ուղղությամբ, մինչդեռ Ադրբեջանից բռնագաղթվածների դեպքում առաջնային է փախստականներին կացարանով ապահովելու խնդիրը:

Հաշվարկներ կա՞ն, թե առկա բնակարանային խնդիրները լուծելու համար որքան գումար է անհրաժեշտ: Խնդիրները լուծելու համար բյուջետային ի՞նչ հատկացումներ են ակնկալվում: Այսպիսին էր միգրացիոն ծառայությանն ուղղված մեր հաջորդ հարցադրումը:

«Ադրբեջանից բռնագաղթված ծայրահեղ վատթար վիճակում գտնվող 11 կացարաններում ապրող 78 ընտանիքների բնակարանային խնդիրը լուծելու համար անհրաժեշտ է շուրջ 1,2 մլրդ դրամ, իսկ առաջնահերթ կարիքավոր փախստական ընտանիքների բնակարանային խնդրի լուծման համար՝ շուրջ 9 մլրդ դրամ», - ասված է պատասխանում:

Հ. Գ. Մնում է հուսալ, որ փախստականների հատկապես կացարանային խնդիրը կլինի պետության հոգածության ներքո, և 2020 թվականի պետական բյուջեով այս խնդիրը լուծելու համար կլինեն բյուջետային առավելագույն հատկացումներ:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ