Չարչարանքը շատ է, եկամուտը՝ քիչ

Վայոց ձորի մարզի Վայք քաղաքում մարդկանց ապրելակերպն առանձնապես չի տարբերվում Հայաստանի մարզային մյուս բնակավայրերում ապրող բնակիչների առօրյայից: Հողաշինարար, Վայքի բնակիչ Մկրտչյան Ռոմանն է այդպես կարծում, որին հանդիպեցինք լրագրողական շրջայցի ժամանակ՝ կանգ առնելով ու խոսելով այն հարցերի մասին, որոնք ցանկացած մարզում ապրող բնակչի համար են առաջնային:

«Ամեն մեկն ապրում է իր տնտեսությամբ, աշխատանքով: Շատ փոքր ծավալով գյուղատնտեսություն կա: Յուրաքանչյուրն իր համար առանձին կտորներով փոքր հողակտոր ունի: Որոշ մարդկանց հաջողվում է այստեղ մասնագիտական աշխատանքով զբաղվել, բայց դա հիմնականում բացառություն է: Խնդիրն այն է, որ աշխատատեղերը հիմնականում կենտրոնացված են մարզկենտրոնում, որտեղից էլ մարդիկ հաճախ Երևանի ճանապարհն են բռնում: Դրա պատճառով քիչ աշխատողներ ու քիչ մասնագետներ կան Վայքում: Մարդիկ ստիպված տեղափոխվել են Երևան, բայց կան նաև բնակիչներ, որոնք Վայքից չեն ցանկանում հեռանալ»,-«Փաստի» հետ զրույցում պատմում է Ռոմանը:

Մասնագիտությամբ հողաշինարար Ռոմանը, որը ևս Վայքից չհեռացողների թվում է, ապրելով ու աշխատելով այստեղ, մի քանի խնդիր է մատնանշում:

«Այսօր տեղի բնակիչը հիմնականում չարքաշ աշխատանք է կատարում՝ չարչարանքը շատ է, եկամուտը՝ շատ քիչ: Գյուղատնտեսությամբ զբաղվողների եկամուտը ոչ միայն քիչ է, այլև նրանք հաճախ վնասով են դուրս գալիս: Դա կապված է թե՛ տեխնիկայի, թե՛ շուկայի ոչ նորմալ աշխատանքի հետ: Առնող ծախողն ավելի շատ օգուտ ունի, քան արտադրողը: Մեծ խնդիր կա. մեկը կարող է իր մեքենայով գալ, մարդու ամբողջ աշխատանքը կոպեկներով գնել, հետո տանել Երևան ու մի քանի անգամ ավելի թանկ վաճառել»,-ասում է մեր զրուցակիցն ու նշում նաև այն դրականի մասին, որն ունի Վայքը, և որը կարելի է օգտագործել:

«Այստեղ պատմամշակութային հուշարձանները շատ են ու հետաքրքիր: Վայքում բնության գողտրիկ անկյուններ շատ կան»,-նշում է նա ու ընդգծում, որ առհասարակ պետական աջակցությունը պետք է ավելի ճկուն կազմակերպվի: Հավաստիացած է՝ դա կոգևորի մարդկանց:

Մասնագիտությամբ տնտեսագետ Սոֆի Եղիշյանը ևս Վայքում է ապրում: Տնտեսագետ է, բայց շատերի նման ինքն էլ իր մասնագիտությամբ չի աշխատում: Ոլորտին քիչ թե շատ հասցրել է ծանոթանալ: Ասում է՝ իր համար ակնհայտ է, որ զբոսաշրջիկները շատացել են:«Գալիս են, պտտվում են քաղաքում: Վայքը բավականին հետաքրքիր է իրենց համար: Կարծում եմ՝ զբոսաշրջությունն այս ընթացքում ավելի կզարգանա:

Քանի որ Ջերմուկը մոտ է, Վայքով շատ զբոսաշրջիկներ են անցնում:

Զբոսաշրջիկների համար առաջնահերթ է, թե ինչպիսի՞ մոտեցում կցուցաբերես: Կարևորում են նաև հյուրանոցների մաքրությունը: Հյուրեր ենք ունենում հիմնականում ԱՄՆ-ից, Ռուսաստանից ևս շատ են այցելուները»,-մեզ հետ զրույցում նշում է Սոֆին:

Որպես երիտասարդ սերնդի ներկայացուցիչ՝ կարծում է, որ Վայքից չհեռանալու համար առաջին հերթին աշխատատեղեր են պետք: Նույն կարծիքին է նաև ավելի ավագ սերնդի ներկայացուցիչ Սվետա Համազասպյանը: Նրա փոքրիկ առևտրի կենտրոնը դրսից այնքան գեղեցիկ էր, որ միանգամից կարելի էր գուշակել, թե ներսում ինչ կա:

Գեղեցիկ ձեռագործ աշխատանքներ, ծաղիկներ, հուշանվերներ ու այն ամենը, ինչ կարելի է նվիրել կամ գնել՝ որպես հուշ Վայքից: Աշխատատեղերի խնդրից հետո տիկին Սվետան իր փոքրիկ բիզնեսն է օրինակ բերում: Ինչպես գյուղատնտեսության դեպքում, այստեղ ևս նույն տրամաբանությունն է՝ չարչարանքը շատ է, եկամուտը՝ քիչ:

«Ես լավ բան չեմ տեսնում, առաջխաղացում չկա: Ընտանիքի բոլոր անդամներն աշխատում են, բայց եկամուտը չի երևում»,-ասում է նա: Ինչ վերաբերում է գնումներին, նա շեշտեց, որ մի շարք ապրանքներ դրված օրվանից կան: Տիկին Սվետան մեկ տարի առաջ է բացել հուշանվերների ու ծաղկի խանութը:

«Նախկինում սննդի խանութ էր, բայց դա էլ չաշխատեց, քանի որ շրջակայքում բացվեցին մեծ սուպերմարկետներ: Մենք փակեցինք խանութը, ուրիշ բան մտածեցինք՝ կարծելով, որ միգուցե այսպես լավ կլինի: Այնպես չէ, որ առևտուր ընդհանրապես չի լինում, բայց հո չես սպասի, որ մի վատ առիթ լինի գան ու պսակ պատվիրեն: Այստեղից հիմնականում ծաղիկներ են գնում՝ լավ ու վատ առիթներին»,ասում է տիկին Սվետան՝ մտահոգվելով, որ փոքր բիզնեսը չի զարգանում:

«Փոքրի դեպքում շարժ չկա: Բոլորը վազում են դեպի մեծ խանութներ, որոնք քարտ են տալիս, չնչին զեղչեր են անում, ինչից էլ մարդիկ ավելի են ոգևորվում»,-նշում է նա: Նայելով ժամացույցին՝ տիկին Սվետան ասաց. «Հիմա ժամը 3-ն է, առավոտյան 7-ից այստեղ եմ, առայժմ ոչինչ չեն գնել»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ