Երևան, 02.Օգոստոս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտե՞ք, թե որքան են կշռում ամպերը

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Մենք գիտենք, որ...

Ամպերը շատ թեթև են, անկշիռ և այդ իսկ պատճառով հանգիստ լողում են երկնքում:

Իրականում դա այդպես չէ:

Ինչպես յուրաքանչյուր նյութ, ամպը ևս կշիռ ունի, ընդ որում՝ հաճախ ահռելի: Ամպերի առաջացման հիմնական պայմաններն են կոնվեկտիվ, վերընթաց հոսանքները, տուրբուլենտ փոխանակությունը և օդի՝ ճառագայթման պատճառով սառեցումը, որի հետևանքով մթնոլորտում տեղի են ունենում ջերմաստիճանի նվազում, խոնավության աճ։ Ամպերը առաջանում են, երբ երկրի մակերևույթից ջուրը գոլորշիանում է և բարձրանում երկինք, ապա այդ գոլորշին կոնդենսացվում է՝ առաջացնելով ջրի մանր կաթիլներ, որոնք էլ իրենց հերթին միանում են միմյանց և առաջանում է ամպ:

Այս ամենը տեղի է ունենում շնորհիվ մեծ բարձրություններում ջերմաստիճանի անկման: Ամպերը լողում են երկնքում, քանի որ նրանց խտությունը ցածր է սովորական մթնոլորտային օդի խտությունից, բայց, այնուամենայնիվ, նրանք բավականին ծանր են: Օրինակ՝ սովորական միջին կույտային ամպը (սպիտակ բամբականման ամպ) կշռում է մոտավորապես 500-800 տոննա:

Գիտնականները հաշվարկել են, որ կույտային ամպերի միջին խտությունը 0,5 գրամ/մետր խորանարդ է, սակայն ամպի խտությունը կապված է նրա տեսակի հետ: Փետրավոր ամպերը առավել ցածր խտություն ունեն, իսկ ահա կույտայինանձրևային ամպերի խտությունը բարձր է: 

Ամպի քաշի ամենահեշտ հաշվարկը կարելի է կատարել կույտային ամպերի հետ, քանի որ սովորաբար նրանք ունեն համեմատաբար հասարակ ձև և չափեր:

Ավելի բարդ է հաշվարկել առավել մեծ խտություն ունեցող կույտային-անձրևային ամպերի կշիռը: Հաշվարկները ցույց են տալիս, որ նման ամպերը երբեմն անգամ կարող են ունենալ մինչև 1 միլիոն տոննա քաշ: Իհարկե, այս բոլոր հաշվարկները մոտավոր են: 

Սովորաբար ամպերին նայելիս մեզ թվում է, թե նրանք այնքան էլ մեծ չեն, բայց մենք ամպը տեսնում ենք միայն հորիզոնական տեսակետից, իրականում, օրինակ՝ կույտային-փետրավոր ամպի բարձրությունը անգամ կարող է լինել մինչև 20 կիլոմետր: Հաշվարկված է, որ մեկ խորանարդ կիլոմետր ծավալ ունեցող այդպիսի ամպը կկշռի մինչև հազար տոննա, բայց իրականում դա ավելի քիչ է, քան կշռում է նույն ծավալը զբաղեցնող մթնոլորտային օդը. դրա կշիռը կլինի մեկ միլիարդ տոննա: 

Բացի այն, որ ամպերի կշռի միավոր է վերցվում տոննան, կա նաև այլ հաշվարկի միավոր: ԱՄՆ-ի Կոլորադո նահանգի հետազոտությունների ազգային կենտրոնում հաշվարկներ են կատարել և պարզել, որ մեկ փետրավոր ամպի կշիռը մոտավորապես 100 փիղ է (կամ՝ միջինը 800 տոննա), իսկ կույտային-անձրևային ամպինը՝ 200 000 փիղ: Այս ամենը, իհարկե, ոչինչ է մրրիկի հետ համեմատած, որի կշիռը կարող է լինել մինչև 40 միլիոն փիղ:

Այդ թիվը 26 անգամ գերազանցում է ամբողջ երկրագնդում եղած փղերի գումարային կշռին: Իրոք, մեր գլխավերևում լողում են իսկական գիգանտներ, և լավ է, որ չեն ընկնում և վնասում մարդկանց:

Կարծիք կա, որ ամպը կշռում է այնքան, ինչքան կշռում է մարդկային երջանկությունը: Այսինքն, եթե ինչ-որ մեկը կարողացել է կշռել մարդկային երջանկությունը, ապա նա կարող է կշռել նաև ամպը: Ի վերջո, մարդկային երջանկությունը չափվում է միայն սրտի վիճակով: Նման բան կարելի է ասել նաև ամպերի մասին: Ուղղակի անհնար է կշռել բոլոր ամպերը:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Հունաստանում տզի խայթոցի հետևանքով կինը 42 օր մնացել է կոմայի մեջՄալաթիա-Սեբաստիայում ապօրինի առևտրի դեմ միջոցառումների ընթացքում շուրջ 8 տոննա ապրանք է առգրավվելԻսպանիան Սեուտայի սահմանի մոտ տեղադրել է լողացող պատնեշ՝ ապօրինի մուտքը կանխելու համարԿիևում ռուսական հարձակման հետևանքով տուժածների թիվը հասել է 33-ի, զոհվել է 9 մարդ«Նոա»․ Մտահոգիչ է, որ Հայաստանի Պրեմիեր լիգան մինչ օրս չունի տիտղոսային հովանավորԵրեկ բավականին թեժ բանավեճ ստացվեց մի շարք հանրային գործիչների հետ. Աննա ԿոստանյանԵրբ բյուջեն դատարկվում է, թիրախում հայտնվում է մասնավոր սեփականությունը. Հրայր ԿամենդատյանՊատերազմը և եղանակային պայմանները սպառնում են համաշխարհային գների աճին. Bloomberg«Գանձասար»-«Արարատ-Արմենիա» հանդիպումը դադարեցվել է հոսանքազրկման պատճառովԻսրայելի բանակը հարվածել է Գազայում ՀԱՄԱՍ-ի զենքի պահեստներինՄոսկվայի ռեստորաններից մեկում պայթյուն է եղել.կա երեք զոհԿոտայքի մարզում բախվել են «Mercedes CLA»-ը, «Mercedes B»-ն և «Nissan Teana»-նԱրտակարգ դեպք Երևանում․ Սիսակյան փողոցում վերելակը 8-րդ հարկից ընկել է հորանը․ կան վիրավորներՀայկական գյուղմթերքի արտահանումը Վրաստան շարունակվում է ընդլայնվելԱԺ «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար է ընտրվել Նարեկ Կարապետյանը, խմբակցության քարտուղար՝ Տիգրան ԱբրահամյանըՈւԵՖԱ-ն Ինֆանտինոյին կոչ է արել հրաժարական տալԱՄՆ-ը Իրանում գտնվող կառույցին հարվածել է գրեթե մեկ տոննա քաշով ռումբովՊակիստանում ձնահոսքի հետևանքով զոհվել է Նեպալցի ռեկորդակիր լեռնագնացը«Առինջ Մոլ» առևտրի կենտրոնի մոտ բախվել են «Mercedes CLA»-ը, «Mercedes B»-ն և «Nissan Teana»-նԻտալիայում երկրաշարժի զոհերի թիվը հասել է 26-իԿիևյան կամրջի տակ հայտնաբերվել է դաշնակահար կնոջ դի․ նախաձեռվել է քրեական վարույթՓրկարարները նկուղից հեռացրել են մոտ 25 տոննա ջուրԿիևյան կամրջի տակ հայտնաբերվել է 53-ամյա դաշնակահարուհու մարմինը Կահիրեի օդանավակայանը սկսել է թվային վիզաների համակարգի փորձարկումը Ռուբիո. ԱՄՆ-Չինաստան հակամարտությունը աղետ կլինի ամբողջ աշխարհի համար ԱՄՆ ԶՈւ-ում նախազգուշացրել են Իրանի hարվածներից Իսրայելը պաշտպանելու համար nւժերի պակասի մասին․ WP Փրկարարները նկուղից հեռացրել են մոտ 25 տոննա ջուր Ավետիք Չալաբյանը լքել է "McKinsey" ընկերությունն ու վերադարձել Հայաստան՝ նվիրվելով հայ ժողովրդին և մեր երկրին Նեապոլում տեղի է ունեցել վերջին 40 տարվա ամենաnւժեղ երկրաշարժը․ կան տnւժածներ Եվրոպայում ծայրահեղ շոգը շարունակվում է, նոր անտառային հրդեհներ են բռնկվել Իտալիայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով տուժածների թիվը հասել է 26-ի Արևմուտքի երկրները գնում են դեպի վերացnւմ. Մասկ Ինչ փոփոխություններ են կարող լինել նախադպրոցական կրթական ծրագրերով Մենք Նժդեհի ժառանգներն ենք, և մեր պայքարը հայ մնալու, ազատ լինելու համար է. Մենուա ՍողոմոնյանԻրանական Իսլամաբադ-է Ղարբ քաղաքում պայթյուն է տեղի ունեցել Եվրոպայի մեր գործընկերները Արցախի հարցում համակարծիք են «ՀայաՔվեի» դիրքորոշման հետ. Արմեն ՄանվելյանԱռեղծվածային ու ողբերգական դեպք՝ Գեղարքունիքում, Չկալովկայի հարակից դաշտում հայտնաբերվել է մարմինՔՊ կշարունակի բավարարել օտար շահերը, եթե անգամ այն տանելու է բախման կամ նոր սպառնալիքների․ Զաքարյան Խnցվել է պատժամիջnցների տակ գտնվող ռուսական «Յանինա» կոնտեյներանավը․ Զելեսնկի Հնարավոր է կարճատև անձրև և ամպրոպ․ օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի Երևանում «Kia Forte»-ի ոչ սթափ վարորդը մահացու վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին Հնարավոր չէ մեր օրերում պատկերացնել, որ գործատուները իրենց պետական վճարումները պատշաճ չեն կատարում. Հրայր ԿամենդատյանԳյուղերում մոտ 2300 ուսուցիչ կորցնելու է աշխատանքը, եթե փակվեն դպրոցները. Ատոմ ՄխիթարյանԳնա՛ Նիկոլ, որ այլևս զոհեր չունենանք. դու մահ ես սփռում ողջ Հայաստանում. Արամ ՊետրոսյանԸնտրացուցակների վերլուծություն․ մարզային քվեներ, ԵԱՏՄ խնդիրներ և Արևմուտք-ՌԴ բախումՌուսաստանը զանգվածային hարված է հասցրել Կիևին, Մոսկվան հայտնում է 274 ուկրաինական ԱԹՍ խnցելու մասին Իտալիայում երկրաշարժի հետևանքով վիրավորվել է առնվազն 21 մարդ Ցարերի կեցավայր, որ «ականատես է եղել» պատմական մի շարք կարևորագույն իրադարձությունների. «Փաստ»Տարադրամի փոխարժեքներն օգոստոսի 1-ին Իմ կյանքում ավարտվեց ևս մեկ շրջափուլ՝ Ազգային ժողովի 8-րդ գումարումը․ սակայն պայքարն առջևում է․ Սեյրան Օհանյան