Ի՞նչ վտանգներ է պարունակում վրացական լարիի արժեզրկումը Հայաստանի տնտեսության համար

Past.am

Վրացական լարիի արժեզրկման արդյունքում վրացական ապրանքների իրացման ծավալները կավելանան եւ աստիճանաբար դուրս կմղեն հայկական ապրանքները ինչպես արտահանման, այնպես էլ մեր ներքին շուկայից։ Այս մասին  հայտնեց ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանը՝ պատասխանելով հարցին, թե ի՞նչ ազդեցություն կարող է ունենալ լարիի արժեզրկումը Հայաստանի եւ Վրաստանի ապրանքաշրջանառության վրա։

Տնտեսագետը հիշեցրեց, որ վերջին 5 տարիների ընթացքում լարին մի քանի անգամ կտրուկ արժեզրկվել է, որի վրա ազդել են ներքին եւ արտաքին գործոններ: «Արտաքին գործոններից հիմնականը թուրքական տնտեսության ճգնաժամն է: Թուրքիան մեծածավալ ներդրումներ է իրականացրել Վրաստանում եւ հանդիսացել է վրացական ապրանքների արտահանման գլխավոր շուկաներից մեկը: Թուրքական լիրայի արժեզրկումը եւ թուրքական ներդրումների կրճատումը նպաստեցին վրացական լարիի թուլացմանը, իսկ այս ամառ դրան գումարվեց նաեւ ռուս–վրացական  քաղաքական ճգնաժամը, ինչի արդյունքում ռուս տուրիստների թիվը զգալիորեն կրճատվեց»,–ասաց նա։

Տնտեսագետի խոսքով՝ վրացական լարիի արժեզրկումը կնպաստի Վրաստան ներմուծվող ապրանքների գների աճին, սակայն շահեկան դիրքերում կհայտնվեն վրացի արտահանողները:

«Լարիի արժեզրկումը Վրաստանից արտահանվող ապրանքներին մի շարք առավելություններ է տալիս, մասնավորապես՝ դրանք դառնում են ավելի էժան արտահանման շուկաներում:

 Օրինակ՝ ԱՊՀ տարածքում վրացական ապրանքներն ավելի մրցունակ դարձան, գներն ավելի էժանացան, քան հայկական ապրանքները: Արդյունքում՝ վրացական ապրանքների իրացման ծավալները կավելանան եւ աստիճանաբար դուրս կմղեն հայկական ապրանքները ինչպես արտահանման, այնպես էլ մեր ներքին շուկայից, հատկապես՝ գյուղմթերքի եւ վերամշակվող արդյունաբերության (գինի, պահածոներ, ոչ ալկոհոլային խմիչքներ եւ այլն) շուկաներում: Այս բացասական միտումը Հայաստանի տնտեսության վրա ավելի կուժեղանա հայկական դրամի արժեւորման պայմաններում: Արդյունքում՝ հայկական ապրանքների արտահանման մրցունակությունը կնվազի, ինչպես նաեւ մեր ներքին շուկայում օրինակ վրացական հանքային ջրի կամ լիմոնադի գնի կտրուկ նվազումը կարող է հարվածի մեր արտադրողներին: Հնարավոր է սպասել էժանացած վրացական ապրանքների հոսք մեր շուկա»,–ասաց նա։

Սուրեն Պարսյանը նշեց, որ լարիի արժեզրկումը կխթանի նաեւ Հայաստանից արտագնա տուրիզմը: Մասնավորապես հայ սպառողները կնախընտրեն ավելի էժան Վրաստանում հանգստանալ, քանի որ նույն գումարով այնտեղ ավելի շատ ծառայություններից կարող են օգտվել, քան Հայաստանում:

Տնտեսագետի կարծիքով՝ այս իրավիճակում Հայաստանի կենտրոնական բանկը պետք է վերանայի իր դրամավարկային քաղաքականությունը. թույլ տա դրամի արժեզրկումը, ինչը կավելացնի մեր ապրանքների եւ ծառայությունների մրցակցային առավելությունները եւ՛ ներքին, եւ՛ արտաքին շուկաներում: «Կառավարությունը պետք է ուշադրություն  դարձնի կենտրոնական բանկի վարող դրամավարկային քաղաքականությանը, քանի որ ԿԲ–ի քաղաքականության արդյունքում մեր տնտեսությունը գնալով ավելի մեծ կորուստներ է կրում եւ կորցնում մրցունակությունը»,–ասաց նա։

Հիշեցնենք, որ այսօր հայտնի դարձավ, որ վրացական ազգային արժույթի արժեզրկումը ռեկորդային ցուցանիշի է հասել։ Վրաստանի երկու խոշորագույն առեւտրային բանկերում լարիի փոխարժեքը դոլարի նկատմամբ գերազանցել է 3 լարին:

Վրաստանի Ազգային բանկը որոշում է կայացրել վաճառել արտարժութային պահուստների մի մասը, քանի որ լարին շարունակում է արժեզրկվել։ Երկրի կենտրոնական բանկը հայտարարել է, որ զբոսաշրջության հետ կապված շոկի ֆոնի վրա դոլարի փոխարժեքը հասել է այն աստիճանին, որ կարող է վտանգի տակ դնել գների կայունությունը։