«Ունենք Սև­ա­նա լճի բա­ցա­սա­կան բա­լանս, նշա­նա­կում է՝ մի­այն ջրա­ռի ծա­վա­լը նվա­զեց­նե­լը քիչ է»

 Օրերս վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը տեղեկացրեց, որ իր ձեռքի տակ ունեցած տվյալների համաձայն, այս տարվա օգոստոսի 26-ի դրությամբ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ Սևանա լճից բաց է թողնվել 45 միլիոն 616 հազար խորանարդ մետրով պակաս ջուր

 

«Ամեն ինչ գնում է նրան, որ այս տարի Սևանից օրենքով նախատեսվածից ավել ջրառ չի իրականացվի, և Սևանի մակարդակը տեսանելիորեն կսկսի բարձրանալ»,-գրել էր Փաշինյանը:

 

Մինչդեռ, ինչպես նշում են մասնագետները, իրականությունը փոքր-ինչ այլ է. օգոստոսի 29-ի դրությամբ՝ Սևանա լճի մակարդակը, նախորդ տարվա նույն օրվա համեմատ 1 սմ իջել է:

 

2018 թվականի օգոստոսի 29-ին էլ Սևանի մակարդակը մեկ սանտիմետրով պակաս է եղել, քան 2017 թվականին: Արդյունքում Սևանա լճի մակարդակը բարձրանալու փոխարեն տարեցտարի իջնում է:

 

Իրականում՝ ինչպե՞ս է ստացվում, որ երբ լճից ջրառ քիչ է կատարվում, լճի մակարդակը շարունակում է իջնել՝ բարձրանալու կամ գոնե կայուն մնալու փոխարեն:

 

«ԷկոԼուր» տեղեկատվական ՀԿ-ի նախագահ Ինգա Զարաֆյանն ունի այս հարցի պատասխանը՝ լճի մակարդակն իջնում է, քանի որ վերջին տարիներին Սևանա լճում իրավիճակը շատ վատ է: «Վերջին ժամանակաշրջանում ունեցել ենք լճի բացասական բալանս, բացառությամբ անցած տարվա մի քանի օրերի: 

 

Դա նշանակում է, որ ունենք խիստ վտանգավոր իրավիճակ Սևանի համար: Շատերը մատնանշում են՝ տեսեք, այս տարի ջրառի քանակը քիչ է, բայց պետք չէ մոռանալ, որ, օրինակ՝ 2018 թվականին Սևանից հավել յալ 40 միլիոն խմ ջրառ իրականացվեց: Հենց սա է լճի մաակարդակի՝ անընդհատ իջնելու պատճառը:

 

Շատերը որպես պատճառ կարող են բերել կլիմայի փոփոխությունները, թեժ ամառը: Սա էլ իր ազդեցությունն ունի լճի վրա:

 

Պետք է ծրագրեր ունենալ և պատրաստ լինել թե՛ շոգ օրերին, թե՛ կլիմայի փոփոխություններին, թե՛ այլ խնդիրներին դիմակայելու համար: Լավ է, որ այս տարի Սևանա լճից հավել յալ ջրառ չի իրականացվելու, սակայն եթե ունենք լճի բացասական բալանս, նշանակում է, որ միայն ջրառի ծավալը նվազեցնելը քիչ է:

 

Առհասարակ, Սևանի համար պետք է հատուկ միջոցառումներ լինեն, քանի որ հասկանալի է, որ 170 մլն խորանարդ մետր ջուրը, որն ամեն տարի վերցնում ենք, ևս շատ է»,ասում է Զարաֆյանը:

 

Բնապահպանը նշում է՝ միայն լճի մակարդակի բարձրացումը թույլ կտա լավացնել ջրի որակը: «Մենք չունենք ոչ մի մաքրման կայան: Տեղյակ չենք շրջակա միջավայրի նախարարության իրականացրած գոնե մեկ ծրագրից, որն իրականացվում է լիճ հոսող ջուրը մաքրելու համար:

 

Մինչդեռ քանի չբարձրանա լճի մակարդակը և այն չինքնամաքրվի, ջրի որակի փոփոխություն էլ չենք ունենա: Մենք կորցրել ենք նաև հատակի մոտ գտնվող ջրի սառը շերտը, որը 4 աստիճանից չպետք է բարձրանա, որպեսզի հատակի վրա առկա նստվածքները չխառնվեն լճի ջրի հետ և չաղտոտեն այն:

 

Դա դեռ չենք ապահովել»,-նշում է մեր զրուցակիցը։

 

Հետաքրքրվում ենք՝ ի՞նչ է կարծում՝ վերջին շրջանում կատարվե՞լ են համալիր գործողություններ 2020 թվականի ամռանը նախորդ տարիների պատկերը չունենալու համար: «Մենք կառավարությունից լսել ենք մի հայտարարություն միայն: Վարչապետն ասաց, որ այս տարի հավել յալ ջրառ չենք իրականացնելու, ինչն արդեն շատ լավ է: 

 

Իհարկե, լավ է, բայց դա ծրագիր չէ: Տարիներ շարունակ Սևանա լճից իրականացվող հավել յալ ջրառը հանգեցրեց նրան, որ ունեցանք լճի բացասական հաշվեկշիռ, դրա մակարդակը սկսեց իջնել, սրա հետևանքով լիճը հասցրեցինք սթրեսային վիճակի:

 

Հիմա պետք է լուրջ ծրագրեր լինեն, այնպիսինները, որ ստիպված չլինենք անգամ այդ 170 մլն խորանարդ մետր ջուրը վերցնել: Ի վերջո, պետք է լուծել Սևան-Հրազդան կասկադի հարցը, քանի որ եթե դրան ջուր չմատակարարվի, ապա այն ուղղակի չի աշխատի: Այն Սևանա լճի ջրով է սնվում:

 

Սա լուրջ խնդիր է: Կապիտալ շինարարությունները չեն թողնում, որ լճի մակարդակը բարձրանա: Ենթակառուցվածքների խնդիր կա, որովհետև եթե լճի մակարդակը բարձրանա, ջրի մեջ կարող է լինել էլեկտրահաղորդակցություն:

 

Պետությունը պետք է ծրագիր ունենա, հասկանա՝ այս խնդիրների լուծումը որքան կարժենա, առանձնացնի առաջնահերթությունները: Մենք, ի վերջո, ունենք Սևանա լճի էկոհամակարգի վերականգնման, պահպանման, վերարտադրման և օգտագործման միջոցառումների տարեկան ու համալիր տարեկան ծրագիր, որտեղ ամեն ինչ մանրամասն գրված է, սակայն ոչինչ չի արվում»,-եզրափակում է Ինգա Զարաֆյանը:

 

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ