«Կա՛մ շա­հագր­գիռ են իշ­խա­նու­թյուն­նե­րին պաշտ­պա­նե­լու հար­ցում, կա՛մ էլ ուղ­ղա­կի հո­գե­բա­նա­կան պա­տե­րազ­մի ան­հույս զո­հեր են»

«Նիկոլին աստված նշանակել է հայ ազգի փրկիչ», «Դուք փոքր եք, որ դեմ գնաք մեր տիրոջը՝ Նիկոլին», «Փաշինյանը մեր Հիսուսն է» և այսպես շարունակ:

Համացանցում՝ իշխանության քննադատությամբ հանդես եկող գրառումների տակ պարբերաբար կարելի է նման մեկնաբանությունների հանդիպել: Հոգեբան Կարինե Նալչաջյանն ասում է, որ նման մտքեր արտահայտողը կրոնական շատ ուժեղ զգացմունքներ ունեցող մարդ է:

«Խոսքը կրոնական սրված, նույնիսկ ադեկվատությունից դուրս եկող անձնավորության մասին է: Մարդկանց մոտ շատ նորմալ են կրոնական զգացմունքները:

Դրանք անհրաժեշտ են նրանց բարոյական կերպարի ամբողջացման համար, բայց, ինչպես բոլոր հարցերում, այստեղ էլ կան ծայրահեղություններ, իսկ դրանք արդեն հարում են հիվանդության:

Ձեր բերած օրինակներն, իմ կարծիքով, շատ նման են կրոնախևությանը: Կա օրինաչափություն, որ երկրի ղեկավարի, առաջնորդի կերպարը խորքային հոգեբանական մակարդակում ասոցացվում է հոր, իսկ վերջինս էլ աստծո կերպարի հետ:

Այսինքն՝ այստեղ գործ ունենք որոշակի կա՛մ պաթոլոգիական, կա՛մ դրա սահմանին գտնվող կրոնական զգացմունքների հետ, որտեղ արդեն տրամաբանությանը տեղ չկա:

Եթե փորձես խոսել այդ մարդու հետ, հարցնել, թե որն է նրա փաստարկը, համոզված եմ՝ որևէ փաստարկ չի ներկայացնի, այլ կկրկնի նույն բանը:

Հակված եմ, որ այսպիսի մասնավոր դեպքերն այսօրվա տրամադրություններում ոգի կազմել չեն կարող»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Նալչաջյանը:

Հոգեբանը նշում է՝ մեկ տարի առաջ տեղի ունեցած իրադարձությունների սկզբում կարող էինք այս տեսակի որոշակի որակի մասին խոսել, քանի որ ուժեղ հույզերի ազդեցության տակ մարդկանց մոտ, որոնք այդպիսի հակվածություններ ունեն, դրանք կարող են էլ ավելի սրվել:

«Բայց հետո կյանքը, փաստերը, նոր տպավորությունները մարդկանց հեռացնում են ծայրահեղություններից: Այսօր համոզված եմ, որ այդ ծայրահեղություններից հեռացածներն ավելի շատ են, քան դրանցում «խրված», մնացածները:

Իրենք խնդիր ունեն»,-ընդգծում է մեր զրուցակիցը: Նալչաջյանի կարծիքով՝ Հայաստանը ներքաշված է հոգեբանական լուրջ պատերազմի մեջ:

«Դիտարկելով առկա իրողությունները, հասարակական տրամադրությունները՝ կարող ենք ասել, որ Հայաստանն այսօր ներքաշված է հոգեբանական շատ լուրջ պատերազմի մեջ: Այն յուրահատուկ է նրանով, որ մինչև գլխի ես ընկնում, որ դու պատերազմում ես, արդեն շատ-շատ իրադարձություններ առաջ են գնում:

Վերջին ժամանակահատվածն այդ պատերազմի շատ ակնհայտ փուլն է, նույնիսկ պարտադիր չէ մասնագետ լինել տեսնելու համար: Հոգեբանական պատերազմի զենքերը ստեղծողները միամիտ մարդիկ չեն, իրենք շատ լավ տեղեկացված են, զենքերը մշակելիս հաշվի են առնված մարդկային հոգեբանության խորքային նրբերանգները:

Գործ ունենք պատրաստված, մտածված պատերազմի հետ: Նրանք, ովքեր աստվածացնում են, օրինակ, այս կամ այն պաշտոնյային, հոգեբանական զոհի տեսակ են:

Պատկերացրեք մարդու, որն ունի կայուն համոզմունք, դիրքորոշում, նույնիսկ հանուն դրա վիճել է հարազատ մարդկանց հետ: 

Նրա համար շատ դժվար է հրաժարվել իր տեսակետից ու ասել՝ սխալվել էի: Մարդկանց, որոնք ընկել են այդ հոսանքի տակ, պետք չէ նվաստացնել. շատ դժվար էր չընկնել այդ տրամադրությունների տակ, այնպիսի միջոցներ էին կիրառվում, որ «խայծը կուլ չտալը» բարդ էր՝ նույնիսկ խելացի ու հավասարակշռված մարդկանց համար»,-կարծում է հոգեբանը:

Նա նաև նշում է՝ լավ կլիներ, որ այս հարցերին մասնագետները պատասխանեին՝ հիմնվելով գիտության վրա: Օրինակ, սոցիալ-հոգեբանական հետազոտություն անցկացվեր և հասկանային այս պահի զարկերակը:

«Սոցցանցերը շատ հետաքրքիր են հասարակական տրամադրությունները շոշափելու համար: Բայց այստեղ չենք կարող լիարժեք ճշգրիտ պատկեր ունենալ հենց միայն այն պատճառով, որ, օրինակ, Facebook-ը լցված է ֆեյքերով, վճարվածներով, բացի այն մարդկանցից, որոնք իրենց կայուն գիծն առաջ են տանում: Facebook-ը տալիս է որոշակի պատկերացում, այդ առումով հետաքրքիր է, որովհետև, ի վերջո, այդ ֆեյքի հետևում էլ մարդիկ կան՝ իրենց դիրքորոշումներով, համոզմունքներով, վարքով: 

Բայց այստեղ սխալվելու ծուղակներ ունենք: Խայտառակություն եմ համարում այն հայհոյանքները, որ հնչում են, հատկապես, երբ հայհոյում են կանայք: Եթե ունես հակառակ տեսակետը, ապացուցի՛ր:

Մեծ մասամբ տեսնում եմ, որ մարդկանց աստվածացնողները փաստերի տիրույթում չեն կարողանում գոյատևել: Կարծում եմ՝ այս տեսակի մարդիկ կա՛մ շահագրգիռ են իշխանություններին պաշտպանելու հարցում, կա՛մ էլ ուղղակի հոգեբանական պատերազմի անհույս զոհեր են»,-փաստում է մեր զրուցակիցը:

Անդրադառնում ենք նաև հասարակական ներկայիս տրամադրություններին: Մարդիկ իրար չեն լսում, վիրավորում են: Նալչաջյանը կարծում է, որ սա հոգեբանական պատերազմի ցանկալի վիճակներից մեկն է:

«Սա շատ վտանգավոր պատերազմ է: Ամեն ինչ մտածված է: Հասարակության մեջ այս տրամաբանական, պատճառահետևանքային հարցերը մինչև տեղ հասնեն, գնացքը գնացած կլինի:

Այս իմաստով պետք է ճիշտ քարոզչական աշխատանք տանել: Ինչպես մեզ հետ խաղեր խաղացողներն են ճշգրիտ աշխատում, նույն կերպ ճշգրիտ պետք է աշխատենք մեր ժողովրդի հետ:

Իհարկե, կա հասարակության առողջացման գործընթաց, այն ակնհայտ է, լավատեսությամբ եմ տրամադրված: Մարդիկ այնպիսի ազդակներ են ստանում գրեթե ամեն օր, որ դրանք կարող են նրանց դուրս բերել ստեղծված վիճակից»,-եզրափակում է Կարինե Նալչաջյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ