«Եթե հի­մա ակ­ցի­ա­ներ իրա­կա­նաց­նե­ինք, իրա­վի­ճակն ար­հես­տա­կա­նո­րեն լար­վե­լու էր»

Ամուլսարում հանքավայրի վերաշահագործման շուրջ կրքերը հանդարտվել են: Համեմատաբար լուռ են բոլոր կողմերը՝ Ջերմուկ համայնքի բնակիչները, կառավարությունը, «Լիդիան» ընկերությունը: Արդյո՞ք սա լռություն է մեծ փոթորկից առաջ, դժվար է ասել:

Շրջակա միջավայրի նախարարությունը դեռևս սեպտեմբերի սկզբին գրությամբ դիմել էր վարչապետի աշխատակազմին, որով առաջարկվում էր Ամուլսարում նոր ուսումնասիրություններ իրականացնելու հանձնարարական տալ բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնին: 

Սեպտեմբերի 9-ին Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան ուղիղ եթերի ժամանակ, երբ Ջերմուկի բնակիչներին խնդրում էր ապաշրջափակել Ամուլսար տանող բոլոր ճանապարհները, նաև տեղեկացրեց, որ հանձնարարել է բնապահպանության տեսչական մարմնին՝ Ամուլսարում ստուգումներ սկսել: Օրերս էլ «Իմ քայլը» խմբակցության և Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպումից հետո խմբակցության ղեկավար Լիլիթ Մակունցը նշեց, որ խոսվել է նաև Ամուլսարի հանքի շահագործման մասին և վերահաստատվել է այն ուղին, որով պատրաստվում են ընթանալ: 

«Չկա ընդհանրապես հանք ունենալու կամ չունենալու խնդիր դրված, խնդիրը դրված է օբյեկտիվ կերպով հասնել ճիշտ ճանապարհին»,-ասաց նա:

Հետաքրքրական է, իհարկե, այն, որ հիմա, երբ հստակ որոշում չկա Ամուլսարի հանքը վերաբացելու մասին, «Լիդիան Արմենիան» դիմել է ջրօգտագործման թույլտվություն ստանալու համար: 

Շրջակա միջավայրի նախարարության հայտարարությունից տեղեկանում ենք, որ նախարարության ջրային ռեսուրսների կառավարման գործակալության կողմից ՀՀ ջրային օրենսգրքի և ՀՀ կառավարության 07.03.2003թ. N217–Ն և N218-Ն որոշումների պահանջների համաձայն մշակվում է «Լիդիան Արմենիա» ՓԲԸ-ի՝ Ամուլսարի ոսկեբեր քվարցիտների հանքավայրի շահագործման համար Վայոց ձորի մարզի Զառիթափ համայնքի վարչական տարածքում արդյունաբերական նպատակով Դարբ գետից 40.0 լ/վրկ ջրառի ջրօգտագործման թույլտվության նախագիծը: 

Ամուլսարում հանքի շահագործման դեմ պայքար մղող, Ջերմուկ համայնքի բնակիչ Շիրակ Բունիաթյանը «Փաստի» հետ զրույցում ասում է, որ հանքի վերաշահագործման դեմ հանդես եկողներն իրենց քայլն արել են դեռևս սեպտեմբերի 20-ին: 

«Ցույց տվեցինք, որ ի վիճակի ենք մասշտաբային ակցիաներ անել, բայց որոշվեց նման գործելաոճը չշարունակել: 

Այս պահին, ինչպես հասկանում ենք, խնդրի հետ կապված որոշակի լուծում չի լինելու, ուստի անիմաստ է ակցիաներով լարել իրավիճակը կամ էլ ցնցումների տանել: 

Երբ Ջերմուկում ակցիա կազմակերպեցինք, Երևանում ավելի մեծ ակցիաներ կազմակերպվեցին: 

Դա կարող էր երկրում խառը իրավիճակ ստեղծել: Դադարեցրել ենք մեր ակցիաներն ու ասել՝ մինչև կառավարության կողմից կոնկրետ քայլ չլինի, օրինակ՝ ճանապարհ բացելու կամ այլ, մենք քայլեր չենք անելու»,-ասում է Բունիաթյանը:

Նա հիշեցնում է, որ բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնին հանձնարարվել է նոր ստուգումներ անցկացնել: 

«Տեսչական մարմնի որոշումը մեզ չի հետաքրքրում այն առումով, որ միևնույն է՝ կլինի այն մեր օգտին, թե ոչ, մենք մեր որոշումը վաղուց կայացրել ենք: 

Կառավարությունն ուզում է, որ տեսչական մարմնի կայացրած որոշումն իր համար հիմք հանդիսանա: Հասկանում ենք, որ որոշումը քննարկելու համար ժամանակ է պետք: 

Կլինեն նոր ստուգումներ, որոնք կտևեն մոտ 90 օր, հետևություն ենք անում, որ մի քանի օրում այս հարցին լուծում չի տրվելու: 

Այս պահին ակցիաներ իրականացնել, նշանակում է՝ արհեստական լարել իրավիճակը, որովհետև, այսպես, թե այնպես, մինչև կառավարությունը չունենա տեսչականի որոշումը, որոշում չի կայացնելու:

Երբ պահը կհասունանա, կտեսնենք, որ այլընտրանք չկա, կառավարությունը որոշել է ամեն գնով հանքը բացել, մեր ակցիաները կկազմակերպենք»,-ընդգծում է մեր զրուցակիցը:

Վերջին օրերին համացանցում տեղեկատվություն հայտնվեց, որ «Լիդիան Արմենիա» ընկերության անվտանգության աշխատակիցը հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել ոստիկանություն՝ Ամուլսար բարձրացած արշավախմբի ղեկավարի դեմ։ 

Ոստիկանությունից տեղեկացրել էին, որ «Լիդիան Արմենիա» ընկերության անվտանգության աշխատակիցը հայտնել է, թե լեռնագնացների կողմից ներխուժում է կատարվել Ամուլսարի տարածք, և հնարավոր է՝ գողություն կատարված լինի։

Բունիաթյանը դեպքի հետ կապված նշում է, որ ոստիկանություն դիմելու պատճառների մասին հստակ մեկնաբանություն կարող է տալ հենց «Լիդիան» ընկերությունը: 

«Բայց մի բան ակնհայտ է: Սարը որևէ մեկի սեփականությունը չի: Ընկերությանը ժամանակին թույլ է տրվել հանքարդյունաբերություն իրականացնել, բայց Ամուլսարը «Լիդիանի» սեփականությունը չի: 

Եթե մի քանի հոգի բարձրանան սարը, և ընկերությունը կասկածի, որ կարող են, օրինակ, գողություն կատարել, քանի որ իրենք այնտեղ տեխնիկա ունեն, դա հարցի մյուս կողմն է: 

Բայց երբ սար են բարձրանում արշավախմբեր, կանայք, դպրոցականներ, մի տեսակ ծիծաղելի է գույքի վնասման կամ գողության մասին բողոք ներկայացնելը»,-եզրափակում է Շիրակ Բունիաթյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ