Գագիկ Համ­բա­րյան. «Էյ­ֆո­րի­ա­յի մեջ գտնվող Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նը քա­ղա­քա­կան խա­րա­կի­րի­ով է զբաղ­վում»

Պարբերական բնույթ ստացած քրեական գործերի, ձերբակալությունների շղթան, իշխանության գաղտնի գործելաոճն ու առկա վարքագիծը ստեղծում են մի մթնոլորտ, որի հետևանքով իշխանության նկատմամբ քննադատությունն էլ ավելի է սրվում: 

Քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանի խոսքով, խնդիրն այն չէ, թե վերոնշյալի առումով իշխանությունն ինչ հարցերի առաջ կկանգնի: 

Ըստ նրա՝ խնդիրն ու դրանից բխող վտանգներն ավելի խորքային են:

 

«Նախ՝ այսօր տեղի ունեցողի հեղինակը Նիկոլ Փաշինյանն է, պարզապես այդ ամենը նա իրականացնում է կառավարության և ուժային կառույցների տարբեր ներկայացուցիչների ձեռքերով: 

Իսկ գործողությունները շատ դեպքերում անընդունելի են հասարակության համար թե՛ իրավական, թե՛ բարոյական տեսանկյունից: ՍԴ-ի շուրջ խայտառակ գործընթաց, ընտանիքի անդամների ներքաշում, անձերի ձերբակալում, որոնց դեպքում իրավական հիմքերը գրեթե զրոյական են: 

Զուգահեռ՝ այլ խայտառակ գործընթաց, ըստ որի՝ յուրայինների՝ նախարարների, փոխնախարարների ու մարզպետների աշխատավարձերը բարձրացվել են:

 Ու սա այն պարագայում, երբ նրանցից 98 տոկոսն աշխատանքային փորձ չունի: Իսկ վարչապետի խոսնակն ավելի լավ կլիներ չմեկնաբաներ վերոնշյալը: 

Հարցն այն է, որ պրն Փաշինյանը մտածում է, թե իր վարկանիշը հասարակության մոտ այնքան բարձր է, որ ինչ էլ անի՝ հասարակությունն իրեն կների: Քննադատվող գործելաոճը շարունակվում է, որովհետև մտածում են, թե անձեռնմխելի են, անպատժելի, որովհետև, ինչպես իրենք են իրենց անվանում, լեգիտիմ են: 

Մտածում են՝ ինչ ուզենան՝ կանեն, և հասարակությունը պետք է նստի ու, ականջները թափ տալով, ընդունի այդ պահվածքը»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Գ. Համբարյանը՝ անելով հետևյալ հարցադրումը:

«Օրինակ՝ ո՞վ է թույլ տվել, որ իմ վճարած հարկերի հաշվին կրկնապատկեն իմ կողմից չընդունված ոչ պրոֆեսիոնալ պաշտոնյաների աշխատավարձերը: 

Եթե մտածում է նրանց բարեկեցության մասին, թող Աննա Հակոբյանի երկու հիմնադրամներից վճարի նրանց: 

Սա զայրացնում է հասարակության լայն շերտերին: Իսկ անընդունելի ու զավեշտալի պահը գաղտնիությունն է: Մեծ հաշվով, կարելի է ասել, որ էյֆորիայի մեջ գտնվող Նիկոլ Փաշինյանը քաղաքական խարակիրիով է զբաղվում. բացահայտ իր վարկանիշի հետ է խաղում: 

Արվում են քայլեր, որոնք քաղաքականության մեջ որակվում են որպես քաղաքական ինքնասպանություն. երբ մտածում ես, որ անպատժելի ես, ինչ ուզես՝ կանես, արդյունքում ուղղակիորեն և ժամ առ ժամ մաշում ես այն վարկանիշը, որը կար ժամանակին, և որի շնորհիվ ստացել ես իշխանությունը»,-ասաց մեր զրուցակիցը:

Գագիկ Համբարյանն առաջին անգամը չէ, որ շեշտում է հեղափոխության հիմնական պատճառի՝ անպատժելիության մասին:

«Այդուհանդերձ, նախորդ իշխանությունների ժամանակ մեծ թիվ էր կազմում ինտելեկտուալ զանգվածը, որը և պաշտոն էր ստանում: 

Պարոն Փաշինյանի իշխանության պաշտոնյաների 95 տոկոսը դիլետանտներ են, որոնք հայտնվել են իշխանության մեջ զուտ այն բանի համար, որ քայլել են: Ես նրանց անվանում եմ քայլող պատուհասներ: 

Եվ հիմա քայլող պատուհասների աշխատավարձը բարձրացվում է, կրկնապատկվում, և առանց ամոթի հայտարարվում է, որ բարձրացվել են թոշակներն ու աշխատավարձերը: 

Եթե այդպես է, նախարարների, փոխնախարարների ու մարզպետների աշխատավարձն էլ բարձրացնեիք տասը տոկոսով: 

Կամ երբ ասում են՝ թոշակները հունվարի մեկից բարձրանում են, լավ կլինի նաև ասեն, թե հունվարի մեկից գազի գինը որքանո՞վ է բարձրանալու: 

Շուտով նոյեմբերն է, բայց հասարակությունը չգիտի, թե գազն ի՞նչ գին է ունենալու»,-շեշտեց քաղաքագետը: Գագիկ Համբարյանը մեկ այլ խնդրի մասին է ընդգծում.

«Շատ դեպքերում պաշտոնները լքում են պրոֆեսիոնալները, որոնք անգամ ձգտելով իշխանության ու պաշտոնի, չեն կարող երկար դիմանալ դիլետանտների ու անգրագետների կողքին: 

Հեռանալուց առաջ այդ մարդիկ նաև խիստ քննադատության են ենթարկում իշխանության գործելաոճը: Խնդիրն այն է, որ նրանք ունեն պատկերացումներ, փորձ, որը չի գնահատվում Փաշինյանի ու նրա այն թիմակիցների կողմից, որոնք պաշտոն են ստացել զուտ նրա կողքին քայլելու համար: 

Իրականում շատ քիչ բան է փոխվել Հայաստանում: 

Փաշինյանը հայտարարում էր, որ հովանավորչություն, խնամի-ծանոթբարեկամ կապ, անօրինականություններ չպետք է լինեն, որ ամեն ինչ արդար պետք է լինի: Բայց այդ ամենը բլեֆ է»:

Նա բերեց Շիրակի պետական համալսարանում տիրող իրավիճակի օրինակը՝ զուգահեռ նշելով, որ յուրաքանչյուր նման լոկալ դեպք արտացոլում է ամբողջ երկրի վիճակը: 

«Հենց սա է խնդիրը, որ պրոֆեսիոնալները չեն կարող դիմանալ: 

Որքան էլ իրենք ձգտեն իշխանության, միևնույն է, մոխրագույն մասսան, որը իշխանություն է ձևավորել, նրանց դուրս է շպրտելու, որովհետև իրենք իրենց «դասարանից» չեն»,-ասաց նա՝ ընդգծելով, որ ամենամեծ խնդիրն այն է, որ իշխանությունը չի պատկերացնում, թե ՀՀ-ն որտեղ է գտնվում ու ինչ մարտահրավերների պետք է դիմակայել:

«Թուրքիան բացահայտ ագրեսիայի է ենթարկել Սիրիային, Թուրքիայի և ՌԴ-ի նախագահները ձեռք են բերել համաձայնություն, որի արդյունքում Թուրքիան ընդլայնում է իր ազդեցության տարածքները Սիրիայում: 

Սա նշանակում է, որ պաշտոնական Անկարան շարունակում է նեոպանիսլամիզմի և նեոպանթուրքիզմի քաղաքականությունը, որն իր մեջ ահռելի վտանգներ է պարունակում նաև մեզ համար: Մեր իշխանությունները փոխանակ մտածեն, թե ինչ է տեղի ունենում մեր քթի տակ, զբաղված են ՍԴ-ի խնդիրներով: 

Դուք տեսե՞լ եք այս մեկուկես տարվա մեջ որևիցե ակնարկ, որը կվերաբերի տարածաշրջանում տեղի ունեցող իրադարձություններին: Միակ քայլը, այն էլ՝ անտրամաբանական, «Արցախը Հայաստանն է և վերջ» հայտարարությունն էր, ինչը մեր գլխին արդեն խնդիրներ է ստեղծել: 

Հարցն այս իշխանությունների կողմից իշխանություն պահել-չպահելը չէ»,-նշեց քաղաքագետը՝ ընդգծելով, որ խնդիրը Հայաստանի անվտանգության հարցն է: 

«Քանի դեռ «պողոսացված» զանգվածը կուլ է տալիս, «ուռա»-ներով է ընդունում անտրամաբանական և շատ դեպքերում ոչ պետականամետ քաղաքականությունը, և կարող է լուրջ վերաբերվել, օրինակ՝ «Փաշինյանը պատռեց Պուտինի դիմակը», «Դոնալդ և Մելանյա Թրամփները խնդրեցին Փաշինյաններին նկարվել իրենց հետ» վերտառությամբ հոդվածներին, մենք խնդիրներ ենք ունենալու: 

Այս ամբողջը, ի վերջո, միջազգային ասպարեզում օգտագործվում է մեր իսկ դեմ: Ես իսկապես ուրախ կլինեի, որ Հայաստանը այնպիսի երկիր լիներ, որը կկարողանար ոտք մեկնել աշխարհի հզոր պետությունների հետ: 

Բայց սա նման է մի իրավիճակի, որ, օրինակ՝ «Շիրակ» ֆուտբոլային թիմը հայտարարի, որ ջախջախելու է «Ռեալին», իսկ «Շիրակի» երկրպագուներն ուրախանան ու ասեն՝ վերջ, ոտնատակ ենք տվել «Ռեալին»: 

Ի վերջո, մենք պատրաստ լինելո՞ւ ենք մի օր օբյեկտիվորեն գնահատել թե՛ մեր հնարավորությունները, թե՛ կարգավիճակն այս տարածաշրջանում»,-ասաց նա՝ հավելելով, որ խնդիր է նաև երկրի զարգացման ծրագիր չունենալը:

«Երկրի զարգացման մասին մտածող իշխանությունը պետք է իմանա, որ զարգացումը, որն իրենից ենթադրում է նաև ներդրումներ, գումարներ բերելը, չի սիրում սկանդալներ, խառնաշփոթ, խժդժություն ու «բարդակ»: 

Իսկ ի՞նչ կա Հայաստանում հեղափոխությունից մեկ տարի անց: Կան թվարկածս բոլոր երևույթները: Ո՞վ է ներդրումներ անելու ՀՀ-ում, որտեղ կա գործարարներին պատեպատ ծեփող, ասֆալտին փռող ղեկավարություն: Ինձ հիմա հետաքրքիր է, թե այս ընթացքում ի՞նչ օտարերկրյա ներդրումներ են եղել: 

Ն. Փաշինյանը լուսանկար էր հրապարակել Կանադայի վարչապետ Ջասթին Թրյուդոյի հետ՝ գրելով, որ նա իր ընկերն է, և ուրախ է, որ նա հաղթել է ընտրություններում: 

Ես էլ եմ ուրախ, բայց հարց եմ ուզում տալ: Այս ընթացքում Ջասթին Թրյուդոյի միջոցով նա կարողացե՞լ է որևէ ծրագիր բերել Հայաստան, որևէ կանադացի ներդրող Հայաստան եկե՞լ է: Կանադայի վարչապետը կամ մյուսները խրախուսե՞լ են իրենց հայրենակիցներին, որ Հայաստանում ներդրումներ անեն: 

Պաշտոնյաների գալ-գնալը, մեծ հաշվով, տուրիստական այցեր են, կարևորն օգուտն է: Իսկ ավելի լայն իմաստով, մեծ հաշվով, մեկուկես տարվա մեջ սելֆիների ու պոպուլիստական քայլերի միջոցով ժողովուրդն ընդամենը դեգրադացվել է»,-ամփոփեց Գ. Համբարյանը:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ