Տպավորություն է, թե իշխանությունները լավ բան են ուզում անել, իսկ հասարակությունը դա սվիններով է ընդունո՞ւմ

Այս տարվա օգոստոսին աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը հանրային քննարկման ներկայացրեց գիշերօթիկ հաստատությունների լուծարման նախագիծը: 

Ասել, որ այն բուռն քննարկումների և քննադատությունների կիզակետում հայտնվեց, կնշանակի ոչինչ չասել: Խոսքը Դիլիջանի, Բյուրեղավանի, Գյումրու թիվ 1 և Ֆրիտյոֆ Նանսենի անվան երեխաների խնամքի և պաշտպանության գիշերօթիկ հաստատությունները լուծարելու և դրանց շահառուներին՝ երեխաներին, ընտանիք վերադարձնելու մասին է: Նախագծի քննարկումն այժմ ավարտվել է, այն լրամշակման փուլում է:

Նախագծի հեղինակը՝ ոլորտի պատասխանատուն, ինքն է նշում՝ գիշերօթիկներում խնամվող երեխաների զգալի մասը այս հաստատություններում հայտնվում են ընտանիքների սոցիալ-տնտեսական խնդիրների պատճառով: 

Հիմնականում ընտանիքներում չաշխատողների թիվը կրկնակի ավելի է աշխատողների թվից, և երեխաների՝ գիշերօթիկ հաստատություն տեղափոխման պատճառներից է ընտանիքի ոչ կայուն եկամուտը: 

Բացի դա, նշվում է, որ այս գիշերօթիկներում խնամվող երեխաների գերակշիռ մասը միայնակ մայրերի, առանձին ապրող ծնողների երեխաներ են:

Նախարարությունն ընդգծում է՝ գիշերօթիկների լուծարումից գոյացած դրամական միջոցներն ամբողջությամբ հատկացվելու են խնամքի կարիք ունեցող երեխաների հետագա խնամքը կազմակերպելու նպատակով Երևանում և մարզերում անհրաժեշտ թվով ճգնաժամային կենտրոնների, խնամատար ընտանիքների թվի ավելացման, սոցիալական պաշտպանության շուրջօրյա հաստատություններից կենսաբանական կամ խնամակալի ընտանիք վերադարձած երեխաների ընտանիքներին տրամադրվող նյութական աջակցության, ինչպես նաև նշված հաստատություններ երեխաների մուտքի կանխարգելման ծրագրերին:

Օրերս Ազգային ժողովում ԱԺ-կառավարություն հարց ու պատասխանի ժամանակ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Զարուհի Բաթոյանը, արձագանքելով պատգամավորներից մեկի՝ գիշերօթիկների լուծարմանը վերաբերող մտահոգություններին, ասաց, որ կցանկանար խոսել ոչ թե գիշերօթիկների լուծարման, այլ երեխաների՝ ընտանիքների հետ վերամիավորման մասին: 

«Զարմանում եմ, որ այս ծրագիրը քիչ աջակցություն է ստանում ու խեղաթյուրվում է հայտնի մարդկանց, որոշումներ կայացնողների կողմից: Խոսում ենք երեխաների ընտանիքների կենցաղային պայմանները բարելավելու, նոր միայն նրանց ընտանիք վերադարձնելու մասին: 

Լավագույն մանկատունը կամ գիշերօթիկը չի կարող փոխարինել թեկուզ մի փոքր դժվարության մեջ ապրող ընտանիքին»,- ասում է Բաթոյանը: 

Նա ինքն է ընդգծում, որ գիշերօթիկ հաստատություններում ապրող երեխաների 90 տոկոսն ունեն կենսաբանական ընտանիքներ և հայտնվել են այնտեղ միայն սոցիալական խնդիրների պատճառով:

Կառավարության նիստին էլ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ասաց, որ վերջին շրջանում աղմուկ է ձևավորվում, թե «իբր կառավարությունը տարեցների խնամքի տուն կամ գիշերօթիկ դպրոց է փակում»: 

Նրա խոսքերով՝ պետք է մատչելի բացատրել նոր կարգավորումները։

Այո, իսկապես պետք է հանրությանն իրազեկել, պարզ լեզվով բացատրել, թե ինչ փոփոխություններ են սպասվում, կառավարությունն ինչ քայլերի հաջորդականությամբ է գործելու և որն է լինելու փոփոխությունների արդյունքը: Հակառակ դեպքում տպավորություն է ստեղծվում, թե իշխանությունները լավ բան են ուզում անել, իսկ հասարակությունը դա սվիններով է ընդունում:

Անկասկած է այն, որ երեխան պետք է ապրի և խնամք ստանա իր կենսաբանական ընտանիքում: Այստեղ երկրորդ կարծիք լինել չի կարող, եթե, իհարկե, ընտանիքում չկան տարաբնույթ խնդիրներ, և ծնողները հավուր պատշաճի են իրականացնում իրենց պարտականությունները: 

Երեխաները գիշերօթիկներում «լավ օրից» չէ, որ հայտնվում են, ի վերջո՝ մեր երկրում միայն պաշտոնական տվյալներով կա մոտ 30 տոկոս աղքատություն և մոտ 18 տոկոս գործազրկություն: 

Այս պայմաններում գուցե նախքան գիշերօթիկների լուծարման հեռանկարի մասին խոսելը, պետությունը, հանձինս իրավասու գերատեսչությունների, գնար մեկ այլ՝ ավելի ընդունելի ճանապարհով. նախ՝ երեխաներին ընտանիք վերադարձնելու համար անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծեր, ընտանիքներին, որոնք ունեն բացառապես բնակարանային խնդիր, ապահովեր բնակարանով, մյուսներին աշխատանքով և այսպես շարունակ: 

Մինչդեռ նախարարությունն ասում է՝ լուծարելու ենք գիշերօթիկները, երեխաներին վերադարձնելու ենք ընտանիք, կանխարգելելու ենք երեխաների մուտքը այդ հաստատություններ, բայց չի խոսում կատարվելիք աշխատանքի փուլերի մասին, չի բացատրում մարդկանց ու, ամենակարևորը, կարծես թե, ականջալուր չէ առաջարկներին, որոնք ուղղվում են իրեն: 

Պետք է քայլերը կատարել ըստ հաջորդականության, այս պարագայում արդյունքում գիշերօթիկներում ինքնաբերաբար շատ քիչ թվով երեխաներ կմնան, հաջորդ փուլով արդեն կլուծվի նաև երեխաներին, օրինակ՝ խնամատար ընտանիքներում տեղավորելու հարցը:

Վստահ եղեք՝ հասարակությունը կտեսնի և կգնահատի արված աշխատանքը, մի՛ թերագնահատեք նրան:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ