«Հան­գեց­նե­լու է նրան, որ պե­տա­կան հա­մա­կար­գի շար­քա­յին աշ­խա­տող­ներն ուղ­ղա­կի սա­բո­տաժ են անե­լու»

Ինչպես նախորդ, այնպես էլ այս կառավարությունը կառավարման արդյունավետությունը պատկերացնում է միայն ծախսերի կրճատման եղանակով: Բայց արդյունավետությունն առաջին հերթին ենթադրում է արդյունքի աճ: 

Այս կարծիքին է տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանը, որի հետ զրուցել ենք օպտիմալացման ու այն իրականության մասին, որտեղ որպես խնդիր առանձնացվում է պարգևատրման ինստիտուտը, բարձրացվում են փոխնախարարների ու նախարարների աշխատավարձերը, իսկ 2020թ. նախատեսվում է հաստիքային միավորների ավելացում:

«Եթե այդ ծախսերը կրճատելով՝ արդյունքը նույնն ես թողնում, ապա կրճատումը հանրության համար որևէ էական նշանակություն չի ունենում: 

Եթե կրթության ու առողջապահության ծախսերն ենք կրճատում, ու այդ համակարգերում արդյունքներ չեն ստեղծվում կամ ավելանում, ապա դա որևէ նշանակություն չունի թե՛ տնտեսության, թե՛ հանրության համար: 

Արդյո՞ք մեր կրթական, առողջապահական և կառավարման բոլոր համակարգերում արդյունքներն ավելացել են:

 Միանշանակ է, որ արդյունքների էական աճ չունենք: Երբ կառավարությունը նախաձեռնեց պետական համակարգի օպտիմալացումը, հրապարակային փաստարկի հիմքում դրեց այն պնդումը, թե առանձին նախարարությունների, գերատեսչությունների, ԾԻԳ-երի գործառույթները կրկնվում են: 

Բայց երբ նախարարությունները միավորվեցին, այն գործառույթները, որոնք կատարում էին նախարարությունների վարչությունները, անփոփոխ մնացին: 

Այսինքն, միավորված նախարարությունների կազմի մեջ մտան, բայց այդ վարչությունները չվերացան: 

Ընդամենը նախարարի ու մի քանի փոխնախարարի կրճատում եղավ»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց տնտեսագետը՝ նշելով, որ վերոնշյալ փաստարկը, թե տարբեր նախարարություններում գործառույթների կրկնություն կա, կյանքի չկոչվեց:

«Իսկ հիմա 2020թ. բյուջեի նախագծով նախատեսում են պետական աշխատողների թիվը ավելացնել 534-ով: 

Նախատեսվում է ավելացնել հիմնականում վարչապետի աշխատակազմի հաստիքների թվաքանակը: 

Նպատակի հիմքում աշխատուժի կարիք ունենալն է, բայց ցույց չեն տալիս, թե այդ աշխատուժը, գալով պետական համակարգ, ի՞նչ արդյունք պետք է ստեղծի պետության համար:

 Ինչպես նախորդ տարի, այնպես էլ 2020թ.-ին նախատեսվում է 4,9 տոկոսի չափով տնտեսական աճ ապահովել: 

Ստացվում է՝ աշխատավարձի ծախսերն ավելացնում ենք, սակայն տնտեսական աճի, զարգացման նույն նպատակն ենք դնում: Սա ծախսերի ինքնանպատակ աճ է: 

Կառավարությունը պետք է հիմնավորի, թե 534-ն ի՞նչ արդյունք ենք ապահովելու մեր երկրի համար: 

Բայց նման հիմնավորում չկա, փոխարենը զուտ մեխանիկական, տեխնիկական գործընթաց է տեղի ունեցել, որի պարագայում պարզ է դառնում, որ իշխանություններն, օգտագործելով իրենց մենաշնորհ դիրքը, ցանկանում են իրենց համակիրներին, ծանոթներին ներգրավել պետական համակարգում: 

Որևէ տնտեսական ու սոցիալական խնդիր չի լուծվում դրանով»,-ընդգծեց մեր զրուցակիցը:

Տնտեսագետը սխալ մոտեցում է համարում պարգևատրումների ֆոնդի ավելացումը. «Լինի փոխնախարար, թե նախարար կամ մեկ այլ աշխատակից, նրանք չեն կարող ամեն ամիս պարգևատրում ստանալ: 

Սա անտրամաբանական է: Եթե ֆինանսական հարց կա, օրենքը փոխեք, բոլորի աշխատավարձը բարձրացրեք համապատասխան չափով, բայց ամեն ամիս պարգևատրում տալը չի նպաստում պետական համակարգի արդյունավետության աճին ու կառավարմանը: 

Այն, որ փոխնախարարների ու նախարարների աշխատավարձը երկու անգամ ավելացավ, ևս սխալ մոտեցում է: 

Նրանք տարբեր արդյունավետությամբ են գործում, ու բոլորը չեն կարող ստանալ պարգևատրում: Սա սխալ մենեջմենթ է, սխալ կառավարում»:

Սուրեն Պարսյանի խոսքով, պարգևատրումը բաշխվում է սխալ ու անարդար ձևով, ինչը խնդիր է դառնալու. 

«Այս մոտեցումը հանգեցնելու է նրան, որ պետական համակարգի շարքային աշխատողներն ուղղակի սաբոտաժ են անելու: 

Ստացվում է՝ իրենց կատարած աշխատանքի արդյունքը չի գնահատվում, ավելին՝ այդ արդյունքի դիմաց մեկ ուրիշն է գումար ստանում. փոխնախարարը կամ նախարարը շատ դեպքերում անգամ այդ գրությունն աչքի տակով չեն էլ անցկացնում, մինչդեռ ամբողջ փաստաթուղթը պատրաստում է շարքային աշխատողը: 

Սա տանում է պետական համակարգի դեգրադացմանը, բոլոր ինստիտուտների քանդմանը: Այս ուղղությամբ նոր ու արդյունավետ աշխատավարձային քաղաքականություն պետք է վարվի»:

Տնտեսագետը հավելեց, որ այս կառավարությունը հաջորդ տարվա բյուջեի ավելացման հիմքում դնում է ոչ միայն խնայողությունները, ավել հավաքագրումները, այլև իրենց կողմից հաստատված և չկատարված ծրագրերի գումարները. 

«Իրենք 20182019թթ. ընթացքում նախատեսել էին X, Y ծրագրեր իրականացնել: Այդ ծրագրերը ձախողել են, բայց այդ ծրագրերի գումարները կան, ու դրանք տեղափոխում են հաջորդ տարի: 

Ու սա ներկայացնում են այնպես, թե տեսեք՝ 2020թ. բյուջեն 2017թ. համեմատ մեկ միլիարդով ավելի է: Սա, ըստ էության, ճիշտ մոտեցում չէ, անարդար է. այդ թվերի տակ փորձում են թաքցնել իրենց չկատարած աշխատանքը»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ