Երևան, 01.Օգոստոս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մոխիրից՝ շամպուն. մի հայտնագործության պատմություն

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Ներկայումս շամպունը մազերի լվացման ամենատարածված միջոցն է: Այն բաղկացած է մի քանի բաղադրիչներից: 

Պատմության մեջ առաջին շամպունը հայտնվել է Անգլիայում 19-րդ դարում: 

Դրա գյուտից առաջ մազերը լվանում էին մոխիրով կամ օճառով, բայց դրանցից հետո մազերի վրա թեթև նստվածք էր մնում: Հարուստ մարդիկ էլ մազերը լվանում էին թանկ յուղերով: Շամպունի պատմությունը սկսել է անգլիացի Քեյսի Հերբերտը:

 Նա խոտաբույսերը խառնել է օճառի փոշու հետ և անվանել այդ խառնուրդը shampoo: Քեյսի Հերբերտը հարուստ մարդ չէր, և նրա մտքով անգամ չի էլ անցել արտոնագրել իր գյուտը: 

Նա իր պատրաստած շամպունը վաճառել է հենց իր տան մոտ գտնվող փողոցում: Արդյունքում շատերին դուր է եկել նրա գաղափարը, և շատ արագ ձեռներեց դեղագործներն ու վարսավիրներն սկսել են օգտագործել այս հեշտ բաղադրատոմսը: 

Փաթեթավորված շամպուններ սկսել են վաճառվել յուրաքանչյուր անկյունում: 

Մի որոշ ժամանակ անց շամպունի մասին իմացել են Գերմանիայում: Այնտեղ նույնպես մազերը լվանում էին մոխիրով և օճառով, բայց նստվածքից ազատվելու համար վերջում մազերը ողողում էին քացախով կամ բենզինով: 

Հենց Գերմանիայում էլ շամպունը նմանվել է ժամանակակից շամպունին: Դա իրականացրել է բեռլինցի դեղագործ Հանս Շվարցկոպֆը:

 Մի օր նրա հաճախորդուհիներից մեկը նրան պատմել է Անգլիայում իր տեսած՝ մազերի լվացման հրաշք միջոցի մասին: 

Շվարցկոպֆը քիմիկոս էր, և նման միջոց ստեղծելը նրա համար դժվար չէր: 

Սկզբում նա հորինում է նույն փոշին, որը հորինել էր անգլիացի Հերբերտը և սկսում վաճառել այն: 

Բայց Հանսը, ի տարբերություն անգլիացու, ավելի խորամանկ էր և ստեղծում է Schwarzkopf ապրանքանիշը՝ իր ազգանունով, որն, ի դեպ, գերմաներենից թարգմանաբար նշանակում է «սև գլուխ», և հայտնվում է նաև համապատասխան սև գլխով պատկերանշանը՝ լոգոտիպը: 

Միևնույն ժամանակ նա արտոնագրում է իր շամպունը: 

Որոշ ժամանակ անց Շվարցկոպֆը ստեղծում է շամպուն արտադրող իր սեփական ընկերությունը: Շամպունի բաղադրությունն անընդհատ փոխվել ու բարելավվել է: 

Նրա մեջ ավելացնում էին տարբեր ծաղիկներ և խոտաբույսեր: Այն ժամանակ եղել է շամպունի հիմնական ութ տեսակ:

 Շամպունի օգտագործումից հետո մազերը դառնում են բուրավետ և ունենում են առողջ տեսք: Հեղուկ շամպունի պատմությունն սկսվել է 1927 թվականին, և այն հորինել է Հանս Շվարցկոպֆի որդին այն ժամանակ, երբ հայրն այլևս կենդանի չէր: 

Ներկայումս կա մազերի խնամքի միջոցների հսկայական տեսականի, և ամեն տարի դրանց քանակն ավելանում է: Շամպունի պատրաստման համար հիմնական հումքը կոկոսի բնական յուղի հատուկ վերամշակմամբ ստացված մակերևութաակտիվ նյութերն են։

 Ներկայումս արտադրվում են հեղուկ, դոնդողանման, քսուքանման շամպուններ։ Հեղուկ շամպունները մակերևութաակտիվ նյութերի ջրասպիրտային լուծույթներ են՝ ճարպայնացնող և այլ օգտակար խառնուկներով։ 

Դոնդողանման և քսուքանման շամպունները պատրաստվում են մակերևութաակտիվ նյութերի հիման վրա ճարպայնացնող և կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի (բուսական լուծամզուկներ, վիտամիններ, ամինաթթուներ) խառնուկներով։ 

Բացի դա, կան նորմալ, չոր և ճարպոտ մազերի համար նախատեսված շամպուններ։ 

Հայտնվել են խոնավեցնող, վերականգնող, տոնուսավորող, հակաթեփային և այլ տեսակների շամպուններ, իսկ երեխաների համար թողարկում են հատուկ շամպուններ, որոնք չեն գրգռում աչքերի լորձաթաղանթը։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Մի՛ եղիր հեզ. Նարեկ Կարապետյանը դիմել է Ռուբեն ՀախվերդյանինՆոր Հաճնի կամրջի տակ հայտնաբերվածն ազգությամբ ռուս է՝ 14 տարեկանԻտալիան փակում է երկրի ծովային և օդային սահմանները Իսպանիայի հետՇախմատի Եվրոպայի մինչև 18 տարեկանների առաջնությունում Հայաստանի թիմը հաղթել է Իսրայելի թիմինՌԴ ՊՆ․ ՀՕՊ-ը խոցել է 223 ուկրաինական անօդաչուՀանքարդյունաբերության ապագան՝ թվային լուծումներում. Mining Innovation Summit 2026Երևանում կողոպտել են «Իդրամի» ինկասացիայի ավտոմեքենան՝ տանելով 34 պարկ փողի կապոցԷլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ՝ Երևանում և մարզերումԺամեր առաջ Կենտրոն վարչական շրջանի փողոցներից մեկում ստորգետնյա մալուխի հերթական վթարըՄեզ վրա հարձակվելով՝ ահաբեկիչները թաքցնում են իրենց իրական դրդապատճառները և մեղադրում մեզ ռազմական ապրանքներ վաճառելու մեջ․ Տատյանա ԿիմԽաբի Ալոնսոն միանում է ՖԻՖԱ-ի դեմ բողոքի ալիքինԻսպանիայի սահմանն ապօրինի հատած 37 հազար 500 ներգաղթյալ վերադարձվել է ՄարոկկոԿոտայքում մեկ օրում չորս մարդու կյանք խլած Թադևոս Հովակիմյանը կրկին անմեղսունակ է ճանաչվելՄարուքյանը ահազանգում է․ Ադրբեջանը հայերին ներկայացնում է որպես «մարդակերներ»Խոշոր հրդեհ է բռնկվել Բաքվի էլիտար բնակելի համալիրում (տեսանյութ)Moody's-ը վերահաստատել է Կոնվերս Բանկի վարկանիշը՝ հեռանկարը «կայուն»-ից դարձնելով «դրական»Իսրայելի բանակը հայտարարել է ՀԱՄԱՍ-ի սպայի և հրամանատարի սպանության մասինՀայկական ձկնարտադրանքը հասանելի կլինի վրացական շուկայումԷբոլայի վտանգ կա՞ Հայաստանում․ ՀՎԿԱԿ-ը գնահատել է ռիսկըՌուսաստանում կսկսեն ձյան և սառույցի մակնշումըԻրանը հայտարարել է Հորմուզի նեղուցի լիակատար փակման մասին«Մերձավոր Արևելքի նոր խաղը․ նեղուցները դառնում են ճնշման գործիք»․ Արտակ ԶաքարյանԹբիլիսյան խճուղում բшխվել են «Nissan»-ը ու «Ford»-ըԿեղծ օղու արտադրության և շշալցման անօրինական արտադրամաս է բացահայտվել ԳյումրիումՆոր հաջողություններ Եվրոպայում․ «Հայ Վիրտուոզներ» ծրագրի կրթաթոշակառուների կրթական ուղևորությունները հեղինակավոր երաժշտական ակադեմիաներԱմենատարօրինակ անհետացած գյուղերը, որոնք մինչև այսօր դատարկ են մնացելԵմենի «Անսար Ալլահ» խմբավորումը, Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցով անցնելու դիմաց, մտադիր է վճար սահմանել առևտրային նավերի համար. Զաքարյան Մոլդովական փողոցում ապoրինի ծառահատումների դեպքով ԲԸՏՄ-ն հաղորդում է ներկայացրել Քննչական կոմիտե Թրամփը հնարավոր է համարում Սաուդյան Արաբիայի և Իսրայելի հարաբերությունների նորմալացումը Երևան-Սևան ավտոճանապարհին օտարերկրացի վարորդը «Honda» մակնիշի մոպեդով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և կողաշրջվել․ մոպեդավարը հիվանդանոցում մահшցել է ԱՄՆ-ը և Իսրայելը կարող են ցամաքային շրջափակում սահմանել Իրանի դեմ. The Telegraph Աշխարհի ամենատարօրինակ անհետացումները, որոնք մինչ օրս բացահայտված չենԱԹՍ-ի հարձակում Օդեսայի մոտ. անձնակազմի 12 անդամներն Ադրբեջանի քաղաքացիներ են Երբ հանքարդյունաբերությունն ու նորագույն տեխնոլոգիաները նույն ալիքի վրա ենՀանրային խորհրդարանի ստեղծման նպատակն է ժողովրդի ձայնը դարձնել լսելի. Արեգ ՍավգուլյանՄոտ 60,000 անօրինական միգրանտ մեկ օրում ներթափանցել է Իսպանիայի Սեուտա քաղաք Մարոկկոյից Բնակելի շենքի փլատակների մաքրման աշխատանքների ժամանակ կնոջ դի է հայտնաբերվելԻսրայելը պետք է հաստատի Թրամփի համաձայնագիրը, նախքան «Համասը» կգործարկի այն․ պաշտոնյա Էմոցիոնալ դիվանագիտություն․ Իշխանությունները կրկնում են է այն նույն սխալը, որը արվեց Ադրբեջանի դեպքումՀորմուզի նեղուցը փակ է. ԻՀՊԿ-ն անդրադարձել է ԱՄՆ կենտրոնական հրամանատարությանը Այս վարչակարգը բոլոր հնարավոր ձևերով կարող է մարդկանց զրկել ընտրելու իրավունքից. Աննա ԿոստանյանԾովագյուղ-Շորժա ավտոճանապարհին 21-ամյա վարորդը «Kia»-ով բախվել է քարերին և մի քանի պտույտ շրջվելով՝ հայտնվել ձորակում․ կա վիրավnր «Տելեգրամ»-ի միջոցով 10 կգ թմրամիջnցների ապoրինի շրջանառության դեպքի վերաբերյալ քրեական վարույթի նախաքննությունն ավարտվել է Վտանգավnր հատումները պետք է անհապաղ դադարեցվեն. մաքսանենգային ցանցերը պետք է ապամոնտաժվեն. ֆոն դեր Լայեն Ռուսական շուկան միշտ եղել է ամենամեծը ձկնամթերքի արտահանման համար. Մենուա ՍողոմոնյանԻշխանությունները իրենց հոգու խորքում գիտեն, որ ժողովրդի մեծ մասն իրենց դեմ է. Անահիտ ԱդամյանԳնդակի հետևից մտել էր ջուրը․ 9-ամյա տղան խեղդվել է լճակումՌազմական կրթական ծրագրերի ընդունելության տարիքային առավելագույն շեմը նախատեսվում է բարձրացնել մինչև 45 տարեկան Սինգապուրը և ՀՀ-ն բարեկամական հարաբերություններ ունեն, որոնք հիմնված են երկարատև պատմական կապերի վրա․ Սինգապուրի վարչապետ շնորհավորել է Փաշինյանին ընտրություններում տարած հաղթանակի առիթով Բարի՛ երթ, սիրելի՛ շրջանավարտներ. Պլեխանովի անվան ՌՏՀ Երևանի մասնաճյուղում տեղի ունեցավ դիպլոմների հանձնման հանդիսավոր արարողությունը (լուսանկարներ)