Ին­չո՞ւ է գյու­ղատն­տե­սու­թյունն այս­քան ան­տեսված. փաստեր, որոնք արդեն իսկ մտահոգիչ են

Գյուղատնտեսությունը Հայաստանի տնտեսության գլխավոր ճյուղերից մեկն է։

 Եվ գյուղոլորտում զբաղվածները ընդհանուր բնակչության մեջ բավականին մեծ թիվ են կազմում, ինչը վկայում է, որ գյուղատնտեսությունը Հայաստանում նաև սոցիալական մեծ նշանակություն ունի։ 

Պետք է հաշվի առնել, որ գյուղատնտեսական գործունեությունը բարձր ռիսկայնություն ունի, ինչը հիմնականում պայմանավորված է բնակլիմայական պայմաններից դրա անմիջական կախվածությամբ։ 

Այդ իսկ պատճառով էլ գյուղատնտեսությունը պետության հոգածության կարիքն ունի, որը պետք է իրականացվի կառավարության կողմից վարվող համապատասխան քաղաքականության, գյուղոլորտի սուբսիդավորման, արտոնյալ վարկերի տրամադրման և այլ ձևերով: 

Իշխանափոխությունից հետո թվում էր, թե նոր իշխանությունները հատուկ ուշադրություն կդարձնեն գյուղատնտեսության զարգացմանը, սակայն, կարծես թե, իրավիճակն այս ոլորտում այնքան էլ բարվոք չէ: 

Այս տարի գյուղատնտեսությունում անկում է արձանագրվել՝ այն էլ 4,8 տոկոսի չափով: Եվ պատահական չէ, որ գյուղատնտեսներն ահազանգում են, որ այս տարի մեծացել են գյուղմթերքի ներմուծման ծավալները:

Խոսքը հատկապես վերաբերում է լոլիկի ու կարտոֆիլի ներմուծմանը: 

Ընդ որում, ներկրված գյուղմթերքը հիմնականում անորակ է և առավելապես բերվում է Թուրքիայից: ԶԼՄ-ները գրում են, որ անգամ 150 տոննա կարտոֆիլ է ներկրվել Պակիստանից, որը աշխարհում միակ երկիրն է, որ չի ճանաչում ՀՀ-ն որպես ինքնիշխան պետություն: 

Գյուղատնտեսները մտահոգ են, որ ներկրումների հետևանքով ցանքատարածքները կրճատվում են: 

Նույնիսկ տեղեկություններ են շրջանառվում, որ ներկրման հետևանքով կարտոֆիլի ցանքատարածությունները կրճատվել են 10000 հեկտարով: 

Եթե նախկինում մեծ քանակությամբ կարտոֆիլ էր արտահանվում Հայաստանից, ապա այսօր պատկերը միանգամայն այլ է: 

Ըստ տնտեսական զարգացման նախաձեռնությունների կենտրոնի ներկայացրած տվյալների, 2019թ. 9 ամիսների ընթացքում Հայաստան է ներմուծվել 4231,7 տոննա կարտոֆիլ 2018թ. նույն ժամանակահատվածի 1941,3 տոննայի համեմատ՝ գերազանցելով 2018թ. ցուցանիշը 2,2 անգամ: 

Գյուղատնտեսները Հայաստանից կարտոֆիլի արտահանման ծավալների նվազումը պայմանավորում են Թուրքիայի կողմից տարվող հատուկ քաղաքականությամբ: 

Նախորդ տարի Հայաստանից կարտոֆիլը հիմնականում արտահանվում էր Վրաստան, սակայն այս տարի Վրաստանը կարտոֆիլի արտահանման հետ կապված սահմանափակումներ է մտցրել՝ սահմանելով քվոտաներ, և կասկածներ կան, որ հենց Թուրքիան է միջամտել գործին, քանի որ Վրաստանն այս տարի հենց Թուրքիայից է էժան ու անորակ կարտոֆիլ ներկրել:

Ուստի կարտոֆիլագործության ոլորտում կառավարությունը բազմաթիվ անելիքներ ունի և պետք է օգնություն տրամադրի գյուղատնտեսներին, որպեսզի վերջիններս իրենց արտադրանքն արտահանելիս կարողանան դիմագրավել շուկայի մրցակցությանը, ինչպես նաև դրսից բերված անորակ կարտոֆիլը որպես սերմնացու չօգտագործեն: 

Լոլիկի ներկրման հետ կապված նույնպես մտահոգություններ կան, թե թուրքական լոլիկը պարունակում է թունաքիմիկատների բարձր ռիսկային քանակ: 

Բացի այդ, թուրքական լոլիկն աճեցվում է պոլիէթիլենային տոպրակների տակ, էներգակիրների խնդիր չկա, և դրա համար այն ավելի էժան է: 

Եվ պատահական չէ, որ եղել են դեպքեր, երբ փորձեր են կատարվել Հայաստանից հայկական արտադրության անվան տակ թուրքական լոլիկ արտահանել Ռուսաստան: 

Կառավարությունը պետք է քայլեր ձեռնարկի, որպեսզի խրախուսի լոլիկագործությունը, և Հայաստանում արտադրված լոլիկի խմբաքանակը ոչ միայն բավարարի հայկական շուկայի պահանջները և դուրս մղի թուրքական լոլիկի ներմուծումը, այլև հիմքեր դրվեն մեծաքանակ արտահանման համար: 

Այս համատեքստում մի քիչ զարմանալի է, որ գրեթե բոլոր երկրորդական խնդիրների վրա վարչապետը ծանրանում է, սակայն գյուղատնտեսության մտահոգիչ հարցերին այդպես էլ չի անդրադառնում:

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ