«Բա­րե­խիղճ­նե­րի կող­քին բա­վա­կա­նին արագ շա­տա­նում են ան­բա­րե­խիղճ­նե­րը»

Զբոսաշրջության ոլորտում կան խնդիրներ, որոնք օր առաջ պետք է լուծում ստանան։ Այս կարծիքին է տուրիզմի հայկական ֆեդերացիայի նախագահ Մեխակ Ապրեսյանը, որը «Փաստի» հետ զրույցում առանձնացրել է այն խնդիրները, որոնք կարող են վտանգել թե՛ ոլորտի մրցակցային դաշտը, թե՛ Հայաստանի իմիջը։ 

«Զբոսաշրջության կոմիտեն հայտարարել էր, որ «Զբոսաշրջության մասին» նոր օրենքի նախագիծը լրամշակման փուլում է։ Կար գործընթաց, և նախագիծը լրամշակող խմբի ներկայացուցիչները հանդիպումներ են ունեցել ոլորտի տարբեր շահագրգիռ կողմերի, հասարակական միավորումների, նաև պետական ու մասնավոր հատվածի հետ։ 

Տուրիզմի հայկական ֆեդերացիան ևս ներկայացրել է իր մոտեցումները։ 

Հուսանք՝ շուտով նախագիծը կլինի, կքննարկենք։ Այդուհանդերձ, մի շարք կարևոր հարցեր կան, որոնք օր առաջ օրենսդրական կարգավորման կարիք ունեն։ 

Այդ կարգավորումները վերաբերում են ոլորտի հարկային քաղաքականությանը, դրանք կարևոր են նաև ծառայությունների՝ կայուն որակ ապահովելու տեսանկյունից։ 

Դրանք անհրաժեշտ են նաև բարենպաստ, մրցակցային գործարար և ներդրումային միջավայր ապահովելու, համաշխարհային շուկայում մեր իմիջը պահպանելու, այն ամրապնդելու առումով, որովհետև, ցավոք, այսօր արդեն մեր մրցակցային միջավայրը վտանգված է»,-ասաց Մ. Ապրեսյանը։ 

Նա շեշտեց, որ կա գործունեության որոշ տեսակների նկատմամբ օրենքով հստակ չափանիշներ սահմանելու և դրանք պահպանելու ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելու անհրաժեշտությունը։ 

«Դա կարելի է անել լիցենզավորման միջոցով կամ այդ գործունեության տեսակները ծանուցման ենթակա գործունեության տեսակ սահմանելու շնորհիվ։ 

Սպասում ենք, որ պետությունն այս պարագայում չի հապաղի, որովհետև այդ խնդիրները պետք է օր առաջ լուծել։

 Այդ հարցերը վերաբերում են զբոսաշրջային օպերատորների, գործակալների, հյուրանոցային, ինչպես նաև տրանսպորտային ծառայություններին։ Զբոսաշրջային արդյունաբերությունը տարիների ընթացքում շատ լավ ձևավորվել է Հայաստանում։ 

Տարբեր ծառայություններում ունենք շատ լավ գործարարներ, որոնք բարեխղճորեն վճարում են հարկերը, ստեղծում, պահպանում ու ավելացնում են աշխատատեղերը։ Բացի այդ, մատուցում են բարձրակարգ ծառայություններ, կարևորում են երկրի իմիջը և չեն մտածում միայն բիզնեսի մասին։ 

Գիտակցում են, որ հենց այդ իմիջից է կախված իրենց բիզնեսի հաջողությունը։ Բայց բարեխիղճ գործարարների կողքին բավականին արագ շատանում են անբարեխիղճները»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ շեշտելով, որ որոշ դեպքերում անբարեխիղճներն իրենց գործունեությունը որպես բիզնես չեն գրանցում, մատուցում են շատ ցածրորակ ծառայություններ։ 

«Այդպիսով, ի տարբերություն բարեխիղճների, գնային մրցունակության առումով անհամեմատ ավելի լավ պայմաններում են հայտնվում և կամաց-կամաց շուկայից դուրս են մղում բարեխիղճներին։ 

Գործարար, ներդրումային միջավայրը այս առումով վտանգվում է։ Բացի այդ, մեր տեղական անբարեխիղճ սուբյեկտներին գումարվում են նաև արտերկրից ներթափանցող անբարեխիղճ գործարարները, որոնք ոչ մի տեղ հարկ չեն վճարում։ 

Իրենց տրանսպորտով, զբոսավարով զբոսաշրջիկներ են բերում ու որոշակի ծառայություններ մատուցում։ 

Նրանք նույնպես մեր բարեխիղճ գործարարներին շուկայից դուրս մղելու վտանգ են առաջացնում։ Խնդիրն այն է նաև, որ թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին ցածրորակ ծառայությունները երկիրը ներկայացնելու տեսանկյունից մեծ վտանգ են պարունակում։ Հաճախ պատշաճ չեն ներկայացնում, սխալ տեղեկատվություն են փոխանցում մեր ժառանգության, պատմության, մշակույթի մասին։ 

Այստեղ էապես տուժում է հայ ժողովրդի իմիջը։ Զբոսաշրջության ամենակարևոր նպատակներից մեկը նաև իմիջը բարձրացնելն է, բայց այս դեպքում հակառակն է ստացվում։ 

Սա է պատճառը, որ օր առաջ պետք է կարգավորենք զբոսաշրջային օպերատորի, գործակալի, զբոսավարի, ինչպես նաև ուղեկցորդի գործունեությունը։ 

Կարծում եմ՝ կարգավորման կարիք ունեն նաև հյուրանոցային ծառայությունները, ինչպես նաև զբոսաշրջային տրանսպորտը։ 

Զբոսաշրջային տրանսպորտի առումով շատ կարևոր հարց կա լուծելու։ Այս տարիներին այդ տրանսպորտային պարկը լավ ձևավորվել է, բայց 2020թ.ից կարող է մրցունակության լուրջ խնդիր ունենալ։ 

Մեր տրանսպորտային ընկերությունները որակյալ ծառայություններ մատուցող ընկերություններ են, և այստեղ ևս օրենսդրական փոփոխությունների կարիք ունենք, որ կարողանանք պահպանել նրանց գործունեությունը, նրանց համար բարենպաստ միջավայր ապահովել։ 

Հակառակ դեպքում նրանք արտերկիր իրենց բիզնեսը տեղափոխելու կամ պարզապես փլուզման առաջ կարող են կանգնել»,-ընդգծեց Մ.Ապրեսյանը։ 

Նշենք, որ նախորդ տարվա հոկտեմբերի համեմատ այս տարի հյուրանոցային ծառայությունների ոլորտում գների 5,1 տոկոս աճ է գրանցվել։

 Ինչ վերաբերում է կոնկրետ հյուրանոցային ծառայություններին, մեր զրուցակիցը հստակեցրեց. «Հայաստանի նկատմամբ պահանջարկը գնալով ավելանում է, զբոսաշրջային այցելությունների թիվը՝ ևս։ Եթե մեր առաջարկը մի փոքր հետ մնա, ապա դա կարող է բերել որոշակի ժամկետում գների մի փոքր բարձրացման։ 

Մյուս կողմից, պետք է նկատենք, որ մեզ մոտ բավականին ակտիվ հյուրանոցաշինություն է ընթանում։ Նոր, այդ թվում՝ միջազգային բրենդների պատկանող հյուրանոցներ են բացվել և դեռ բացվելու են։ Իհարկե, թե՛ այս, թե՛ անցած տարի պահանջարկ կար։ 

Օրեր էին լինում, երբ ազատ համարներ ընդհանրապես չկային, ինչը կարող էր բերել գնի բարձրացման։ Բայց այդ ֆոնին մեզ մոտ առաջարկը նույնպես ավելանում է։ 

Հուսանք, որ գոնե առաջիկա մեկ-երկու տարիներին կարողանալու ենք եղած պահանջարկը բավարարել՝ հույս ունենալով նաև, որ հաջորդ տարիներին առաջարկը ևս ավելանալու է։ 

Համոզված եմ, որ այս առումով մեր մասնավոր հատվածը նույնպես գիտակից է։ 

Պետք է հասկանալ, որ միայն այդ պահին եկամուտ ունենալու մտածելակերպը և ցանկացած անհարկի թանկացումը կարող են բացասաբար անդրադառնալ մեր երկրի իմիջի վրա, բացասական ազդեցություն ունենալ նաև հետագա մեր պահանջարկի վրա։ 

Դրա համար կարևոր է թե՛ մեր մասնավոր հատվածի մոտեցումը և թե՛ պետական քաղաքականությունը։ 

Համագործակցությունը պետք է տեղին լինի, որ համաշխարհային շուկայում մեր իմիջի վրա բացասական ազդեցություն չլինի և չստացվի այնպես, որ մեզ մոտ շատ բարձր գներ են։ 

Որքանով հնարավոր է՝ պետք է մրցունակ ու ողջամիտ գնային քաղաքականություն վարենք»։ 

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ