ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (10 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ)․ Ադր­բե­ջան­ցի­նե­րի հերթական վայրագությունը

ՏՈՆԵՐ

Մարդու իրավունքների միջազգային օր, Ֆուտբոլի միջազգային օր, Թաիլանդ՝ Սահմանադրության օր:

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1827 - Երևանի սարդարի պալատում ռուս սպաների ուժերով առաջին անգամ բեմադրվում է Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի «Խելքից պատուհաս» կատակերգությունը: 

1864- Ռուսական Սենատի դատավճռով Միքայել Նալբանդյանը աքսորվում է Կամիշին: 

1888 - ծնվել է մատենագետ Արմենակ Սալմասլյանը: 

1917 - Թիֆլիսում բացվում է կովկասյան բանակի երկրորդ համագումարը, որը որոշում է ընդունում Կովկասում անհապաղ խորհրդային իշխանություն ստեղծելու մասին: 

1918- հայ-ադրբեջանական պատերազմի ընթացքում գնդապետ Դոլուխանովի ղեկավարած հայկական ուժերը Ուլուխանլու և Քամառլու գյուղերը գրավելուց հետո սկսել են հարձակումը Շարուրի ուղղությամբ և գրավել Դավալու խոշոր բնակավայրը: 

1920 - ՀԽՍՀ Հեղկոմը որոշում է ընդունել բանկերը ազգայնացնելու մասին: 

1937 –վախճանվել է ռազմական գործիչ, Սարդարապատի ճակատամարտում հրետանու հրամանատար, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պաշտպանության երկրորդ նախարար Քրիստափոր Արարատյանը: 

1988-Հայաստանում ձերբակալվել է Ղարաբաղ կոմիտեի (հետագայում Հայոց համազգային շարժում) անդամների մեծ մասը: 

1991 – Արցախում անցկացվել է անկախության հանրաքվե։ Հանրաքվեին մասնակցել է ընտրողների 82%-ը, որոնց 98%-ը կողմ է արտահայտվել Արցախի անկախությանը։ 1998 - վախճանվել է գյուտարար, ինժեներ Մանուկ Աթոյանը: 

2004 - վախճանվել է դերասան և ռեժիսոր Խորեն Աբրահամյանը: 

2005- Նախիջևանի տարածքում գտնվող Ջուղայի գերեզմանատանը ադրբեջանցիները սկսել են ջարդել խաչքարերը և նետել Արաքս գետը, որը շարունակվել է 4 օր: 

2006- ձերբակալվել են «Ազատագրված տարածքների պաշտպանություն» հասարակական նախաձեռնության ղեկավարներից Լիբանանի քաղաքացի Ժիրայր Սեֆիլ յանը եւ Հայաստանի քաղաքացի Վարդան Մալխասյանը: 

2007-Ստամբուլի «Ակոս» թերթի սպանված խմբագրապետ Հրանտ Դինքը Մամուլի միջազգային ինստիտուտի կողմից արժանացել է Աշխարհում մամուլի ազատության հերոսի կոչման: 

2010- Ազգային ժողովում Ղարաբաղի անկախությունը ճանաչելու մասին «Ժառանգություն» խմբակցության ներկայացրած օրինագիծը տապալվել է, քանի որ կոալիցիոն ուժերը չեն մասնակցել քվեարկությանը: 

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ 

մ.թ.ա. 59-Կլոդ Պուբլիոս Պլուտարքոսը, հրաժարվելով պատրիկությունից, ընտրվել է ժողովրդական տրիբուն:

1198 –վախճանվել է արաբ բժիշկ և փիլիսոփա Ավերրոեսը (Իբն-Ռուշդ): 

1520 —Մարտին Լյութերը հրապարակայնորեն այրել է եկեղեցուց իրեն վտարելու՝ Պապի Exsurge Domine բուլլան: 

1610 – ծնվել է հոլանդացի գեղանկարիչ և գրաֆիկ Ադրիան վան Օստադեն: 

1798 –ծնվել է ռուս նկարիչ և ճարտարապետ Ալեքսանդր Բրյուլովը: 

1817– Միսսիսիպին դարձել է ԱՄՆ-ի 20-րդ նահանգը։ 

1821 –ծնվել է ռուս բանաստեղծ Նիկոլայ Նեկրասովը: 

1822-ծնվել է ռուս սոցիոլոգ, մշակութաբան, հրապարակախոս, պանսլավիզմի իդեոլոգ Նիկոլայ Դանիլևսկին: 

1828 —Պետրոս Մեծի հրամանով Սանկտ Պետերբուրգում հիմնադրվել է Տեխնոլոգիական ինստիտուտը: 1830– ծնվել է ամերիկացի բանաստեղծուհի Էմիլի Դիքինսոնը։ 

1848 –Լուի Նապոլեոն Բոնապարտը ընտրվել է Ֆրանսիական Հանրապետության առաջին նախագահ: 

1851 –վախճանվել է գերմանացի գյուտարար Կարլ Դրեզը, որի անունով է կոչվում դրեզինան՝ ձեռքի ուժով ռելսի վրայով տեղաշարժվող փոխադրամիջոցը: 

1877 –Բուլղարիայի հյուսիսային մասում գտնվող Պլևնա քաղաքը, որը կարևոր երկաթուղային և ճանապարհային խաչմերուկ է, ընկել է ռուսների կողմից իրականացրած 5-ամսյա շրջափակումից հետո, իսկ 40 000ոց թուրքական կայազորը հանձնվել է: 

1896 –վախճանվել է շվեդ քիմիկոս, ինժեներ, գյուտարար Ալֆրեդ Նոբելը: 

1901– հանձնվել են առաջին Նոբել յան մրցանակները։ 

1948– ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեան ընդունել է Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը։ 

1954 – UNESCO-ի կողմից ընդունվել է Մոնտեվիդեոյի բանաձևը, որով օժանդակվում է էսպերանտոյի միջազգային լեզու դառնալու թեկնածությունը։

 2006 –վախճանվել է Չիլիի դիկտատոր, գեներալ Աուգուստո Պինոչետը: 

2009– կայացել է «Ավատար» ֆիլմի պրեմիերան։