Երևան, 05.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Այս իրավիճակը բարձրացնում է Հայաստանի տարածաշրջանային կարեւորությունը

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Ժամանակ» թերթը զրուցել է Տարածաշրջանային հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ Ռիչարդ Կիրակոսյանի հետ:

Պարոն Կիրակոսյան, ռուսական ինքնաթիռի խոցումը Թուրքիայի կողմից արդյոք դիտավորություն էր , թե՞ ինչպես ռուսական կողմն է պնդում ծրագրված էր ԱՄՆ–ի եւ ՆԱՏՕ–ի կողմից։

Թուրքիայի կողմից ռուսական ուղղաթիռը խոցելու որոշումը հնարավոր է բացատրել, եթե այս  միջադեպը դիտարկենք ավելի լայն կոնտեքստում, այլ խոսքով, սա Թուրքիայի կողմից օտար ռազմական ուղղաթիռների խոցման առաջին դեպքը չէր։  Սա վերջինն էր այլ միջադեպերից միայն։ Ռուսական ուղղաթիռը խոցելու Թուրքիայի որոշումը փորձ էր ընդգծել ՆԱՏՕ-ի անվերապահ աջակցությունն իր գործողություններին, եւ այո, սա նշանակում է մեկ այլ լարված ուղղություն Ռուսաստանի, ՆԱՏՕ-ի եւ արեւումուտքի միջեւ։

Հաշվի առնելով առկա լարվածությունը, ձեր կարծիքով, ինչպես կզարգանան իրադարձություններն առաջիկայում։

Իրադարձություններին հայկական տեսանկյունից դիտարկելիս ես շատ ուրախ եմ։ Ուրախ եմ, որ Մոսկվայի եւ Անկարայի միջեւ չափազանց սերտ գործակցությունն այլեւս անցյալում է։ Այդ հարաբերությունները հենվում էին Պուտինի եւ Էրդողանի անձնական մտերմության վրա, իսկ հայկական տեսանկյունից սա դրական զարգացում է։ Բայց կարծում եմ, որ հակամարտությունն ու դիմակայությունն ավելի շատ դիվանագիտական, տնտեսական հետեւանքներ կունենա, եւ խնդիրը ռազմական բախման չի հասնի։

Ստեղծված վիճակում ձեր կարծիքով ինչ կարող է, եւ պետք է անի պաշտոնական Երեւանը։

Ես աջակցում եմ Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարի հայտարարությունը ռուսական ուղղաթիռի հետ կապված։ Այս իրավիճակը բարձրացնում է Հայաստանի տարածաշրջանային կարեւորությունը, որպես ռեգիոնի շատ քիչ կայուն երկրներից մեկը, որը չի սպառնում իր հարեւաններից եւ ոչ մեկին, այդ թվում՝ Ադրբեջանին։ Հայաստանը պաշտպանվողի դերում է. միեւնույն  ժամանակ միջազգային եւ տարածաշրջանային անվտանգության ապահովման կարեւոր մասնակից։ Ռուսական ուղղաթիռի հետ տեղի ունեցած միջադեպից հետո Հայաստանը շատ ավելի կարեւոր դեր է ստանում։

Լեռնային Ղարաբաղի կոնֆլիկտի վրա այս իրավիճակը կարո՞ղ որեւէ ձեւով անդրադառնալ, թե ոչ։

Ես ավելի շուտ կասեի ոչ։ Դժվար թե այս միջադեպն ուղղակի ազդի Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացի վրա։ Ռուսաստանն ավելի սերտ կսկսի համագործակցել Մինսկի խմբի իր ֆրանսիացի եւ ամերիկացի գործընկերների հետ։ Բայց կրկնեմ, որ ուղղաթիռի հետ տեղի ունեցած միջադեպը չեմ կարծում, որ ազդեցություն ունենա Ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացի վրա»:

Առավել մանրամասն՝ թերթի այսօրվա համարում

Փակուղում գտնվող իշխանության ճնշումները անօգուտ են. Մարիաննա Ղահարամանյան«Համահայկական ճակատ» շարժման առաջնորդի շնորհավորական ուղերձը Հետախույզի օրվա առթիվՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին 1 ամսով. կալանքի միակ հիմքը քաղաքական հետապնդումն է. Արմեն Ֆերոյան Փաշինյանը ամեն խոսափող տեսնելիս դատարաններին հրահանգներ է տալիս. պատգամավոր Ինչո՞ւ առաջացավ նոր տեսակի գայլիկոն հնարելու անհրաժեշտությունը. «Փաստ»Յուրաքանչյուր երեխայի համար՝ 4 մլն դրամ․ բնակարանային աջակցության նոր ծրագիրը հաստատվեց Դատավորը կատարեց կոնկրետ քաղաքական ցուցում. Աղավնի Սուքիասյան ՀՀ-ում ալիևյան սահմանադրություն չի ընդունվելու. Աբրահամյան Ուկրաինական ԱԹՍ-ները հարվածել են Ռյազանին․ «Վայլդբերիզի» պահեստում հրդեհ է բռնկվել Պատմությունից դասեր քաղել նշանակում է ոչ թե ապրել անցյալով, այլ անցյալի փորձով ավելի պատասխանատու որոշումներ կայացնել. Մհեր ԱվետիսյանՓաշինյանը պատրաստվում է մեկնել Անթալիա՝ մասնակցելու նոյեմբերին կայանալիք COP-31-ին ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (5 նոյեմբերի). Հրդեհ դպրոցում, փլուզում հանքում. «Փաստ»Իրանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղարը հայտարարել է Թրամփի քաղաքական պարտության մասին Ucom-ը և Գործատուների միությունը համագործակցության հուշագիր են ստորագրել «Գարեգին Նժդեհ» կայարանում երկու անցակետի աշխատանքը ժամանակավորապես դադարեցվել է Զելենսկին Ուիթքոֆի և Քուշների հետ քննարկել է Աբու Դաբիում կայանալիք հանդիպման նախապատրաստումը Պետական պարտքը և ներգրավվող վարկերը կլանող «սպունգը». «Փաստ»Երևանում 5-ամյա տղան ընկել է 3-րդ հարկի բնակարանից և մшhացել Ձևակերպի՛ր Յունիբանկի Visa Digital թվային քարտ՝ գնումների և փոխանցումների համար Զելենսկին հույս է հայտնել, որ ԱՄՆ ընտրությունների արդյունքում կավելանա Ուկրաինային տրամադրվող աջակցության ծավալը Քննարկվել են ՀՀ-Վրաստան միջպետական հարաբերությունների շրջանակում տեղական ինքնակառավարման մարմինների միջև համագործակցության զարգացմանն առնչվող հարցեր Իրենց պլանը չի իրագործվելու. իրենք Ալիեւից են վախենում. Ֆարմանյան Արարատի մարզի Հայանիստ բնակավայրում գործարկվելու է էլեկտրաշչակ «Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը զարգանում է ամբողջովին սխալ և շատ վտանգավոր ուղղությամբ». «Փաստ»Էս կալանքով ոչնչի չեն հասնելու, համոզելու գործընթաց է սկսվել. Մելոյան Պենտագոնը հաստատել է, որ Հեգսեթը կմնա իր պաշտոնում Սամվել Կարապետյանի վրա կալանքը 0 ազդեցություն է ունենալու. Վարդեւանյան Բրազիլիայում ֆուտբոլային հանդիպումն ավարտվել է ծեծկռտnւքnվ և 53 կարմիր քարտով Ուկրաինական ԱԹՍ–ները հարձակվել են Մոսկվային վառելիք մատակարարող նավթավերամշակման գործարանի և Ռյազանում Wildberries-ի պահեստի վրա Այսօրվա իշխանությունը քաղաքական հարցերը լուծում է հետապնդումների լեզվով. Աննա ԿոստանյանԻնչպե՞ս թույլ չտալ տնտեսական կոլապս. «Փաստ»Սամվել Կարապետյանին կրկին կալանավորելու այսօրվա որոշումը ևս մեկ անգամ ապացուցում է, որ Հայաստանի պետական կառույցները կատարում են Փաշինյանի հրահանգները. «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցություն Կառուցիր տունդ՝ առանց լրացուցիչ գույք գրավադրելուՉԼ. «Ֆեներբահչե»-ն հաղթեց «Լիվերպուլ»-ին ԻՀՊԿ-ն հայտնել է Հորմուզի նեղուցում նավթատար լցանավերի հրդեհման մասին Տարադրամի փոխարժեքները նոյեմբերի 5-ին «Ամեն հայր, որ մնա տանը, բա ո՞վ է մեր հայրենիքը պաշտպանելու». կամավորական Հրաչյա Մարտիրոսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 3-ին, տուն «վերադարձել»... տասն ամիս անց. «Փաստ»Մինչև 2 միլիոն դրամ՝ 63–72 տարեկան քաղաքացիներին․ նոր նախագիծ «Գնաճը ֆեստիվառների և պետական միջոցների վատնումների ուղիղ հետևանքն է. միտումնավոր անգործություն է դրսևորում գնաճի զսպման առումով». «Փաստ»Բոլորովին չեմ վախենում նման իրավիճակից. Թրամփ Պայքարի ոգին չի մարել. Ավետիք ՉալաբյանՓոփոխություններ Արցախից տեղահանված ընտանիքների բնակարանային ապահովման աջակցության ծրագրում. «Փաստ»Փաշինյանը չի կարող խոչընդոտել ազգային միասնությանը․ «Ուժեղ Հայաստան» Ուկրաինան հարվածել է Ռուսաստանի խոշորագույն նավթավերամշակման գործարաններից մեկին Հ1-ի ղեկավարության գլխին «ամպեր են կուտակվում». ովքե՞ր են հրաժարական պահանջողները. «Փաստ»ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են «Արտահանում ենք պարտք, ներմուծում ենք հույս». 2027-ի բյուջեի ֆինանսական իլյուզիոնիզմը. «Փաստ»Ինչո՞ւ է Անկախության հռչակագիրը հայտնվել Բաքվի նշանառության տակ. «Փաստ»Ովքե՞ր և ինչո՞ւ են լռեցնում արցախցու ձայնը. «Փաստ»Հանրային աջակցություն չկա, մնում են ռեպրեսիաները. ոչ մի աղերս օրենքի, օրինականության և ժողովրդավարության հետ. «Փաստ»