Երևան, 02.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մեկ կրա­կո­ցով եր­կու նա­պաս­տակ. «կա­ռա­վար­ման հա­մա­կար­գի դի­մադ­րու­թյան» պատ­ճառ­նե­րը

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Պետական կառավարման համակարգը ևս դասվեց մեղավորների շարքում՝ այս փուլում զբաղեցնելով առաջին հորիզոնականը։ 

Կառավարության հերթական նիստի ժամանակ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ ողջ պետական համակարգը դիմադրում է հեղափոխությանը, և ինքն այդ դիմադրությունը ջարդելու է։ 

«Փաստի» հետ զրույցում քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանը առաջին հերթին նկատում է՝ նման հայտարարությունները բազմաթիվ նպատակներ կարող են հետապնդել։ Այս պարագայում, ըստ նրա, առաջին նպատակի հիմքում հետևյալ պատճառն է. 

«Որքան էլ հասարակության ինչ-որ զանգված դեռ հետհեղափոխական էյֆորիայի մեջ լինի և ծափահարի Նիկոլ Փաշինյանին, ամեն դեպքում, հասարակությունը հասկանում է, որ մատնանշած ծրագրերը, որոնք խոստացել էին շատ արագ իրականացնել, չեն կատարվել։ 

Բացի այդ, դժգոհություն կա Փաշինյանի վարչապետությունից՝ պայմանավորված նախ այն հանգամանքով, որ, ի տարբերություն իշխանության ներկայացուցիչների, հասարակությունն իր գրպանի պարունակության վրա բացարձակ չզգաց հեղափոխության արդյունքները։

 Իշխանությունները շատ արագ զգացին արդյունքները՝ հաշվի առնելով նախարարների, փոխնախարարների բարձրացված աշխատավարձերի չափը, պարգևավճարները։ Այստեղ, իհարկե, կարող ենք զուգահեռներ անցկացնել նաև բարձրացված նվազագույն աշխատավարձի չափի հետ»։ 

Նա շեշտեց, որ իշխանությունների համար այդ դժգոհությունները ևս ակնհայտ են ու հասկանալի։ «Եվ պարզ է, որ դրանից բխող խնդիրները պետք է բարդվեին ինչ-որ մեկի վրա։ 

Բայց Փաշինյանը չի կարող իր հայտնի դիլետանտ թիմակիցներին ձեռք տալ, նրանց մոտ գալ հնարավոր չէ, որովհետև նա ևս ունի իր երկրպագելի շրջապատը։ 

Ու այս առումով պատահական չէր, որ թիրախավորվեցին կառավարման համակարգի միջին օղակի ներկայացուցիչները, ներկայացվեց այնպես, թե նրանք փորձում են խանգարել երկրի առաջընթացին։ 

Մեծ հաշվով, Նիկոլ Փաշինյանը մեկ կրակոցով երկու նապաստակ է սպանում։ 

Առաջին՝ փորձում է իր կառավարության ձախողումները բարդել կառավարման համակարգում բարձրաստիճան պաշտոնյա չհանդիսացող հատվածի վրա և նրանց մեղադրել ձախողումների մեջ, և երկրորդ՝ կազմակերպել կադրային ջարդ ու տարբեր գերատեսչություններում այդ կադրերին փոխարինել յուրայիններով։ 

Ի դեպ, այդ գործընթացի առաջին փուլը եղավ հենց իշխանափոխությունից հետո։ Հիմա հերթն արդեն սովորական աշխատողներին է հասել՝ փորձում է այդ աշխատատեղերը յուրայիններին տրամադրել»,-նշեց քաղաքագետը։ 

Մյուս կողմից՝ Գագիկ Համբարյանը նկատում է, որ մեղավորներ փնտրելը, սեփական սխալները չտեսնելն ու չընդունելը տեղավորվում է թույլ և վախկոտ քաղաքական գործչի հոգեբանության մեջ։ 

«Նիկոլ Փաշինյանը վախենում է, որ հասարակությունը հենց իրեն կմեղադրի ձախողումների մեջ։ Ինչ վերաբերում է թույլ լինելուն, ապա ասվածի ցուցիչը ենթակաների վրա ձախողումները բարդելու փաստն է։ 

Բայց այստեղ պետք է նշել, որ խոսքը ոչ թե իր մտերմիկ շրջապատի, այլ մտերմիկ շրջապատի ենթակաների մասին է։ 

Դրանով փորձում է ինդուլգենցիա ստանալ իր և իր մտերմիկ դիլետանտների համար։ Բայց հարցն այն է, որ այս պահին նա Հայաստանի ղեկավարն է և ցանկության դեպքում կարող է ամեն ինչ փոխել, տանել այն ուղղությամբ, որով ինքն է ցանկանում։ 

Ավելի պատկերավոր ասենք՝ Հայաստանը գնացք է, որի վարորդը ինքն է՝ իր շրջապատով։ Հիմա, եթե ձախողումներ են լինում, ուրեմն, պետք է նա պատասխան տա կամ էլ այն նախարարները, որոնց իշխանության է բերել։ 

Մյուս կողմից, բազմաթիվ են դեպքերը, երբ, տեսնելով, որ իր բերած անձինք անգամ պրիմիտիվ հարցեր չեն կարողանում լուծել, Փաշինյանն ինքն է ներքաշվել այդ ամենի մեջ։ 

Չի բացառվում նաև, որ յուրաքանչյուր հարց անձամբ լուծելու ցանկությունը էգոիզմի համատեքստում է, այսինքն, որ հասարակությանն ապացուցի, թե ամեն ինչ ինքն է լուծում, թեպետ ոչ բոլոր խնդիրներն է հաջողվում լուծել։ 

Նկարագրվածի արդյունքը, ի վերջո, այն է, ինչը տեսնում ենք այսօր. այսինքն, որ ձախողումների համար պատասխանատու են իր կողմից նշանակված նախարարների ենթակաները, բայց ինքը և իր նախարարները բացարձակ մեղավոր չեն։ Իրականում «լավ պարողին» պարելու համար ոչինչ չի խանգարում։ 

Եթե Փաշինյանը փորձում է իր «վատ պարելու» համար մեղադրել ինչ-որ մարդկանց, ապա նման վարքագիծը տեղավորվում է նշածս թույլ ու վախկոտ քաղաքական գործչի հոգեբանության մեջ»,-ընդգծեց մեր զրուցակիցը։ 

Գագիկ Համբարյանի խոսքով, բացի նրանից, որ կառավարության ձախողումների մեղավորության վեկտորն այլ տեղ է ուղղվում, կա նաև մեկ այլ խնդիր։ «Ն. Փաշինյանը մեկմեկ մոռանում է, որ երկրի վարչապետն է։ 

Կառավարության նիստի ժամանակ, մտնելով թունդ ընդդիմադիր կեցվածքի մեջ, փորձում է ինչ-որ քննադատությունների ենթարկել կառավարությանը, որոշ անձանց գործունեությունը։ 

Նա մոռանում է, որ այդ ամենի գլխին ինքն է կանգնած, ու ընդամենը մեկ որոշմամբ իր իսկ ցանկությամբ կարող է իրավիճակը կարգի բերել։ 

Բացի այդ, շատ զարմանալի է, որ ավելի քան մեկուկես տարվա մեջ նա նոր է հասկացել, որ պետական կառավարման համակարգում դիլետանտներ կան, որոնք խոչընդոտում են իր կառավարության առաջընթացը։ 

Բայց ո՞ւմ է անուն դնում, թող նախ իր շրջապատին, իր նշանակած կադրերի ինտելեկտուալ կարողություններին նայի ու հետո նոր անուն դնի մյուսներին»,-ասաց նա՝ շեշտելով, որ ոչ բանիմաց և դժգոհության առիթ դարձած կադրերից ձերբազատվելու բազմաթիվ հնարավորություններ կան։

«Իսկ թե ի՞նչն է պատճառը, որ այսքան ժամանակ նրանցից չեն ձերբազատվում, պետք է հարցնել Փաշինյանին ու իր նախարարներին։

 Իրականում իշխանությունը բազմաշերտ է։ Այդուհանդերձ, եթե ամբողջ կառավարման համակարգը, ինչպես Ն. Փաշինյանն է նշում, խոչընդոտում է իր ծրագրերի իրագործմանը, «դիմադրում է հեղափոխությանը», ապա այստեղ մեղավորը ոչ թե կառավարման համակարգն է, այլ առաջին դեմքը»,-հավելեց Գ. Համբարյանը։ 

Քաղաքագետը չի բացառում, որ կառավարման համակարգում իշխանության նկատմամբ ևս դժգոհություններ կան, թեպետ նույն համակարգից շատերը ակտիվ մասնակցել էին 2018թ. ապրիլ-մայիսյան իրադարձություններին։ 

Չբացառելով նաև հնարավոր հակադրությունը՝ Գ. Համբարյանը դժգոհությունների մի քանի պատճառ է առանձնացնում։ «Նախ նշեմ, որ հակադրությունն սկսվել է այն օրվանից, երբ հասարակությանը բաժանեցին սևերի և սպիտակների։ 

Ի դեպ, ներկայիս իշխանությունն այդ հռետորաբանությունից այսօր էլ չի հրաժարվել, նույն կերպ շարունակում է։ 

Բացի այդ, Փաշինյանը շարունակում է ռևիզիոնիստական քաղաքականությունը։ Մեծ հաշվով, խնդիրն այն է, որ նա չի փորձում հասարակության հետ խոսել մաքուր թղթից։ 

Հասարակությանը բաժանելով յուրայինների և ոչ յուրայինների, սևերի և սպիտակների՝ իրենց դեմ են հանում այն մարդկանց, որոնք սկզբնական փուլում փորձում էին մեղմել եզրերը և համագործակցել իրենց հետ։ 

Մյուս կողմից, պետք է նկատենք, որ պետական կառավարման համակարգի բազմաթիվ աշխատողներ ևս հիասթափված են հեղափոխության արդյունքներից, որովհետև տեսնում են, որ Հայաստանում գլոբալ առումով ոչինչ չի փոխվել։ 

Նույն հովանավորչությունը շարունակվում է, կոռուպցիոն սկանդալների մեջ ներքաշված անձինք շատ դեպքերում ազատ են արձակվում»,-ընդգծեց քաղաքագետը։ Կառավարման համակարգ-իշխանություն դիսբալանսը քաղաքագետը վտանգավոր է համարում։ 

«Հիմնական վտանգն անհասկացվածությունն է. Փաշինյանը չի հասկանում կառավարման համակարգում տեղի ունեցող գործընթացները, և, իր բնութագրմամբ, նույն կառավարման համակարգի ներկայացուցիչները չեն հասկանում իրեն։ 

Ի դեպ, կարող ենք արձանագրել, որ այս երևույթը ոչ թե լոկալ, այլ գլոբալ բնույթ է կրում, հակառակ պարագայում այդ մասին չէր բարձրաձայնվի, թեպետ ես սկզբում չբացառեցի, որ նման հայտարարությունները այլ նպատակներ կարող են հետապնդել»,ասաց նա։ 

Ամփոփելով՝ քաղաքագետը բնութագրեց այն պատկերը, որը ստեղծվել է նաև վերոնշյալում նկարագրված խնդիրների հանրագումարում. 

«Արդյունքում ունենք այն, որ այն հետհեղափոխական Հայաստանում գլոբալ առումով շատ քիչ բան է փոխվել։ 

Իշխանությունները չեն կարողացել կատարել այն պարտականությունները, որոնք վերցրել էին ի սկզբանե։ 

Իսկ հասարակությունը տեսնում է, որ նույն իշխանությունները կտրուկ բարելավել են իրենց սոցիալական վիճակը։ 

Այս հանգամանքները չեն կարող դժգոհություն չառաջացնել։ 

Բազմաթիվ կուտակված հարցեր ունենք նաև արտաքին քաղաքականության մեջ, որոնք մեծ վտանգներ են պարունակում։ 

Խոշոր տերությունների հետ հարաբերություններում առկա անորոշությունը, իրարամերժ հայտարարությունները, խոստումներ տալն ու դրանք չկատարելը ոչ միայն իշխանության, այլև երկրի համար են խնդիրներ առաջացնում»։

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Այսօր Տեղ գյուղի մատույցներում անմահացած հերոս Հենրիկ Քոչարյանի ծննդյան օրն է․ «Համահայկական ճակատ»ՀՃԿ Էջմիածնի մարզային կառույցի պատասխանատու, ԶՈւ պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ Սիմոնյանի հայտարարությունը«Համահայկական ճակատ» շարժումը և համանուն կուսակցությունը կանցկացնեն հանրային հավաք նախագահական նստավայրի դիմացԱնհետ կորած 9-ամյա տղայի ընտանիքում վեց երեխա կա. նոր մանրամասներԱպարանի, Արագածի, Աշոցքի տարածաշրջաններում թույլ ձյուն է տեղում, իսկ Հրազդանի, Սևանի, Գավառի տարածաշրջաններում՝ ձնախառն անձրև Johnson’s Baby մանկական շամպունի իրական վտանգները. ԶԳՈՒՇԱՑՈՒՄ Դոլարի փոխարժեքը աճել է. եվրոն էժանացել է Գերմանիայում հասարակական տրանսպորտի աշխատակիցները գործադուլ են անցկացնում ԱրարատԲանկի ռազմավարական գործընկերությամբ՝ 4090 հիմնադրամն ամփոփել է 5-ամյա գործունեությունըՔաղաքացիների քվեն գողանալու որևէ փորձ չի հաջողվելու. Ավետիք ՉալաբյանՀայոց բանակը փառավոր ուղի է անցել և կրկին ուժեղանալու է․ Գոհար ԴավթյանԱռևանգված 9-ամյա տղան դեռ փնտրվում էԵղանակի տեսություն. ինչ եղանակ է սպասվում Կարճ՝ առաջիկա ընտրությունների մասին՝ Ա-ից Բ-ը․ Տիգրան Քոչարյան Մենք բերելու ենք մեծ փոփոխություններ փոքր բիզնեսի համար. «Մեր ձևով» շարժում Փաշինյանի միակ նպատակը եպիսկոպոսաց ժողովը խափանելն է Իշխանությունն արագացնում է Սահմանադրության մշակումը Ասպիրինը քաղցկե՞ղ է առաջացնում«Նիկոլի Հայաստանը», անբարոյականության հակառեկորդներով, ինքն է վերածվել մի մեծ «Էպշտեյնի կղզու»․ Աշոտյան Հայաստանին անհրաժեշտ է նոր տեսակի ղեկավար․ Հրայր ԿամենդատյանԵթե այս ընտրություններից հետո փոփոխություն չլինի, բռնաճնշումները կխորանան․ Աննա ԿոստանյանԹոշակառուի համար գնաճը տոկոս չէ, այլ ընտրություն՝ գնել դեղը, թե՞ հացը, և պետության իրական արժեքը չափվում է հենց այդ ընտրությունը չթույլատրելու կարողությամբ. Շաքե ԻսայանՆորատուսում կրքերը չեն հանդարտվում, ծեծկռտուքից հետո 3 քաղաքացիներ տեղափոխվել են հիվանդանոց, պայքարում են նրանց կյանքի համար2 ամսական երեխա է մահացելԱՄՆ-ը պարտադրում է իր մոդուլային ատոմակայանը Շուկան ողողված է անորակ և ցածրորակ ձվերովԱԹՍ կիրառման տեսական և գործնական դասընթաց. ՀայաՔվեՄտահոգություն՝ արտասահմանյան ՀԿ-ների Հայաստանում կասկածելի գործունեության վերաբերյալՄայրը և երեք երեխաները թունավորվել են և տեղափոխվել հիվանդանոց. մանրամասներTesla-ն ԱՄՆ-ում կհիմնի արևային վահանակների հսկայական արտադրություն Ի՞նչ վիճակում է գտնվում գիտնական ձևավորող համակարգը և ի՞նչ է պետք անել այն փրկելու համար. ՀայաՔվեԿապիկի ծաղիկն արդեն Ռուսաստանում է. ի՞նչ սպառնալիքներ է ներկայացնում նոր վիրուսը«Շահագրգիռ» միջազգային կառույցները շարունակում են «աչք փակել» ՀՀ-ում քաղբանտարկյալների խնդրին․ Աբրահամյան Մահացել է «Կյանքը գեղեցիկ է» ֆիլմի ռեժիսոր Պյոտր ՄոստովոյըԱյն մասին, թե ինչու արժանապատիվ ապրելու համար մեզ պետք է մշտապես պայքարել, և ինչու է այդ ընտրությունը մեզ համար անխուսափելի. Ավետիք ՉալաբյանՎթար․ մի քանի ժամ ջուր չի լինի «Մեր ձևովը»՝ այլընտրանք խոսքից դուրս. երբ ծրագիրն առաջ է անցնում քաղաքականությունից Ինչ իրավիճակ է հանրապետության ճանապարհներին այս ժամի դրությամբ Եկեղեցին որպես թիրախ. երբ իշխանությունը պատերազմ է հայտարարում սեփական ժողովրդի հենասյուներին ՌԴ ՊՆ-ն հաղորդագրություն է տարածել Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Սուրբ Աստվածածնի բարեխոսության աղոթք Ես չեմ անհանգստանում պատերազմի համար․ Արաղչի Իրանը ԵՄ երկրների զինված ուժերը ներառել է «ահաբեկչական խմբերի» ցանկում Քննարկվել են Ղազախստանի և Հայաստանի համագործակցության հարցերը միջազգային կազմակերպությունների և բազմակողմ ձևաչափերի շրջանակում Թրամփն արձագանքել է տարածաշրջանային պատերազմի վերաբերյալ Իրանի հոգևոր առաջնորդի նախազգուշացմանը Գիտնականները պարզել են գենետիկայի ազդեցությունը երկարակեցության վրա «Յուվենտուսը» և «Ալ-Հիլալը» հետաքրքրված են Բենզեմայի ծառայություններով Իրանի նախագահի գրասենյակը հրապարակել է երկրում անկարգությունների հետևանքով զոհերի թիվը Քոչարյանը կարող է կանգնեցնել վտանգավոր սցենարը