Երևան, 13.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


ԱԻ-ն կավարտի Բեթհովենի անավարտ սիմֆոնիան

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

Գերմանիայից գիտնականների խումբն աշխատում է մեքենայական ներխուժման վրա ամենապահպանողական ոլորտներից մեկը՝ դասական երաժշտություն: 2020 թվականի դեկտեմբերին Լյուդվիգ վան Բեթհովենի տարեդարձը նշելուն ընդառաջ նրանք ցանկանում են արհեստական ինտելեկտի միջոցով ավարտել նրա Տասներորդ սիմֆոնիան, հայտնում է Popular Mechanics-ը:

Բեթհովենը մահացել է 1827 թվականին, եւ նրա ողջ շրջանի վերջին սիմֆոնիան լեգենդար Իններոդն է: Նույնիսկ նրանք ում դասական երաժշտությունը չի հետաքրքրում, առաջին իսկ նոտաներից ճանաչում են դրա ամենահայտնի կտորը՝ «Ներբող ուրախությանը»:

Դրանից հետո նա սկսել է աշխատել 10-րդ սիմֆոնիայի վրա: Բայց նրա մահվանից հետո այն ամենն, ինչ գտել են հետազոտողները, նոտաների առանձին-առանձին գրառումներ էին, այնպես որ՝ երաժշտության պատմաբանների շրջանում անգամ միասնական կարծիք չկա այն մասին, թե դրանցից որոնք կարելի է վերագրել այս ստեղծագործությանը:

Արժե նշել, որ մեծագույն կոմպոզիտորների անավարտ ստեղծագործություններն «ավարտելը» եզակի պրակտիկա չէ: Այսպես, օրինակ, Գուստավ Մալերի ստեղծագործության հետազոտող Դերեք Քուկը նրա փոխարեն ավարտել է 10-րդ սիմֆոնիան: Մալերն ամբողջությամբ գրել էր առաջին բաժինը, իսկ մնացյալը գրանցել էր պարզեցված ձեւով: Հիմա Քուկին անհրաժեշտ պարզաբանումներով ներկայացնում են որպես համահեղինակ:

Սակայն այս նույն շաբլոնով Բեթհովենի Տասներորդ սիմֆոնիայի վրա աշխատելու համար նյութն ակներեւաբար անբավարար է: Եվ հիմա հետազոտողները Բեթհովենի թանգարանի եւ արխիվի մասնակցությամբ դիմել են ամենաժամանակակից եւ հնարավոր է՝ միակ հնարավոր մեթոդին՝ մեքենայական ուսուցմանը: Արխիվի ղեկավար Քրիսթին Սիգերթը AFP-ի հետ հարցազրույցում հայտարարել է, որ «նորարար» Բեթհովենը այսպիսի մոտեցմանը  հաստատապես հավանություն կտար:

Ալգորիթմի ուսուցման համար օգտագործել են կոմպոզիտորի մյուս ստեղծագործությունները, իսկ եզափակիչ արդյունքը կներկայացվի 2020 թվականի ապրիլի 28-ին Բոննում Բեթհովենի պատվին կազմակերպված համերգին:

«Վերականգնողները» կոչ են անում դրան վերաբերվել որպես խիզախ փորձարկման՝ ոչ ավելին: Բայց գաղափարն արդեն պառակտել է երաժշտական աշխարհը: Գերմանացի կոմպոզիտորի ստեղծագործության աշխարհահռչակ հետազոտող Բարրի Քուփերը, որը նախկինում ինքն է վերականգնել Տասներորդ սիմֆոնիայի սկիզբը, ասում է, որ իրեն տվել են լսելու ԱԻ-ի գեներացրած կտորներից մեկը. «Դա անգամ հեռավոր նմանություն չունի Բեթհովենի մտադրությունների վերականգնման հետ»:

Ժորա Չիչոյանը նշանակվել է Երևանի առաջին ատյանի ընդհա­նուր իրավասության քրեական դատարանի նախագահ Գոհ ենք վիճակահանությունից․ Եղիշե Մելիքյանը՝ Ազգերի լիգայի վիճակահանության արդյունքների մասին Թրամփը կարող է դուրս գալ Ուկրաինայի հարցով բանակցություններից Աշտարակում «Toyota»-ն բախվել է բնակչի քարե շինությանը ու մասամբ փլnւզել այն Կատյա Գալստյանն Օլիմպիական խաղերում զբաղեցրել 82-րդը տեղը Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին ոգեկոչեց Սուրբ Վարդանանց զորավարների և 1036 վկաների հիշատակը Ուկրաինան պատրաստ է բանակցել, բայց միայն արդար պայմաններով․ Զելենսկի Երևանում «Mercedes G»-ն մերկասառույցի պատճառով բախվել է պարեկի ծառայողական ավտոմեքենային Ժնևում գործող Շվեյցարիայի Համադաշնությունում ՀՀ դեսպանությունը կտեղափոխվի Բեռն Ամերիկյան զենքից մինչև էներգետիկ նոր պլաններ. ԱՄՆ փոխնախագահի այցի արդյունքներն ու հեռանկարները. Էդմոն ՄարուքյանՀանդիպել են Հայաստանի ազգային հավաքականի ներկա և նախկին գլխավոր մարզիչները Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 8-10 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին «Մարտի 1-ի» գործով մեղադրանք է առաջադրվել նախկին ոստիկանապետ Վալերի Օսիպյանին և ՊՊԾ գնդի նախկին հրամանատար Ռոբերտ Մելքոնյանին Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում 3 օր է՝ կոյուղաջրերը լցվում են փողոց․ ինչ են արել բնակիչները Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհին մերկասառույցի պատճառով «Ford Transit»-ը հայտնվել է ձնակույտերի մեջ, ապա «Mercedes Vito»-ն բախվել է «Ford Transit»-ին Տարադրամի փոխարժեքները փետրվարի 12-ին Ազգերի լիգա 2026/27. Հայտնի են Հայաստանի հավաքականի մրցակիցները Amio Pro․ բանկինգ՝ բազմաթիվ առավելություններովէդմոն մարուքյանի անդրադարձը Ջեյ Դի Վենսի և Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարություններինՀենրիխ Մխիթարյանը՝ լավագույն տասնյակում Տեսչական մարմինը կասեցրել է 11 ապօրինի հորի շահագործում Սաստիկ բքի և տեսանելիության բացակայության պատճառով Թթուջուր-Նավուր ավտոճանապարհը փակ է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Մելանիա Թրամփի շնորհիվ ՌԴ-ից և Ուկրաինայից երեխաների ևս մի խումբ վերամիավորվել է իրենց ընտանիքների հետ. Սպիտակ տուն Կաթողիկոսի հարկադրական հեռացման uպառնալիքները ուղղակի սպառնալիք են աշխարհի բոլոր հայերի համար․ հայտարարություն Դուք սխալ ճանապարհի վրա եք․ Օրբանը՝ Զելենսկուն Հայերի գենը միակն է, որը 3,000 տարի մնացել է անփոփոխ․ Պետրոս ԱնանիկյանՇրջակա միջավայրի նախարարը և Իտալիայի դեսպանը քննարկել են երկկողմ հարաբերությունների օրակարգը ԱՄՆ-ն և Իրանը պատրաստ են փոխզիջման. Ֆիդան Նավթը սկսում է հոսել, և մեծ գումարները շուտով կօգնեն Վենեսուելայի ժողովրդին․ Թրամփ Փակ ավտոճանապարհներ կան Երկրաշարժ՝ Ադրբեջանում 12 հազար դոլար պարտք՝ ամեն ընտանիքի ուսերին. 9 միլիարդի մասին իրականությունը՝ ըստ Ռոբերտ Քոչարյանի Սամվել Կարապետյանի միջազգային փաստաբան Ռոբերտ Ամստերդամի հատուկ հայտարարությունը բարերարի ուղերձի և դրա ձևի մասինԱՄՆ-ի փոխնախագահի այցը Հայաստան ապացուցեց այն թեզը, որի մասին ես խոսում եմ երկար ժամանակ, և շատերը քննադատում են ինձ. Մհեր ԱվետիսյանՍարուխանում բախվել են «Toyota Camry»-ն, «Լադա»-ն և «ՎԱԶ 2106»-ը. կա վիրավոր Հայտնաբերել ու առգրավել են մեկ կիլոգրամից ավելի մեթամֆետամին Քննչականը և դատախազությունը Սամվել Կարապետյանին հնարավորություն չեն տվել տեսաուղերձով հանդես գալԱՄՆ օդային տարածքը փակվել է լազերային զենքի պատճառով Team-ի և Ֆրանսիական համալսարանի համագործակցությամբ 120 ուսանող իր ուժերն է փորձել առաջատար ընկերություններումՎատ ժամանակները ծնում են ուժեղ առաջնորդներ, ուժեղ առաջնորդները ստեղծում են լավ ժամանակներ․ Նարեկ ԿարապետյանՀայ դահուկորդուհին զբաղեցրել է 82-րդ տեղը Երեք դեռահասներ ծեծել են համադասարանցուն. դպրոցի մանկավարժական կազմը թաքցրել է իրականությունը Յուրաքանչյուր իշխանություն ինքն է ընտրում իր թիվ 1 ընդդիմադրին, և սա տարածված փորձ է աշխարհում. Նաիրի Սարգսյան Արմավիրի մարզում նորահարսը փախել է՝ իր հետ տանելով ոսկյա զարդերը. սկեսրայրը դիմել է ոստիկանություն ԱՄՆ-ի ռազմանավեր են բախվել Հարավային Ամերիկայի ափերի մոտ Անվտանգության նկատառումներից պայմանավորված՝ ճանապարհները ժամանակ առ ժամանակ փակվում են Վանաձորում ոստիկաններն ալկոհոլային սպիրտի ապօրինի վաճառքի դեպք են բացահայտել Արցախի հայաթափումը, ըստ ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի, կարող է համարվել ցեղասպանություն․ Արեգ ՍավգուլյանԽոստովանե՛ք՝ որքան պարգևավճար եք ստացել դեկտեմբերին․ Հրայր ԿամենդատյանՅուրաքանչյուր բռնապետ պետք է իմանա՝ մի օր պատասխան է տալու իր արարքների համար․ Ավետիք Չալաբյան