«Կոնֆլիկտային տարածաշրջան է, և այստեղ անգամ չեզոքությունը պետք է կշռադատված ու հասկանալի լինի»․ «Փաստ»
ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ«Փաստ» թերթը գրում է․
ԱՄՆ-Իրան դիմակայությունը, որին նախորդել էր իրանցի գեներալ-մայոր Ղասեմ Սուլեյմանիի սպանությունը և որին հետևել էին մի շարք գործընթացներ, ամբողջ աշխարհի ուշադրության կենտրոնում էր։ Քաղաքագետ Էմիլ Օրդուխանյանը երկու տեսանկյունից է մոտենում խնդրին։
Առաջինը տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացի զարգացման, մյուսը՝ ԱՄՆ-Իրան փոխհարաբերությունների համատեքստում։
«Ինչ վերաբերում է մերձավորարևել յան տարածաշրջանին, ապա այդ անկայուն քաղաքական վիճակը այստեղ արդեն երկար տարիներ շարունակվում է։
Բնականաբար, «Մեծ Մերձավոր արևելք» ծրագիրը, որն առկա է ամերիկյան արտաքին քաղաքականության մեջ, ինչ-որ չափով շահերի իրացման, բախման և հակակշռման քաղաքականություն է, որովհետև կան արտատարածաշրջանային խոշոր դերակատարներ և տարածաշրջանային տերություններ։
Եթե այս համատեքստում ենք դիտարկում խնդիրը, ապա, ընդհանուր առմամբ, Մերձավոր արևելքի վերաձևման, քաղաքական ազդեցությունների բաշխման քաղաքականություն կա, որտեղ յուրաքանչյուր սուբյեկտ փորձում է ընդարձակել իր քաղաքական ազդեցությունը»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց քաղաքագետը՝ շեշտելով, որ այստեղ խոսքը ինչպես Թուրքիայի, Իսրայելի, Իրանի, այնպես էլ արտատարածաշրջանային գործոնների՝ մասնավորապես ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի մասին է։
«Այս համատեքստում գոյություն ունեն և՛ համատեղելի, և՛ հակասական շահեր։
Եթե դիտարկենք ԱՄՆ-Իրան հարաբերությունները, ապա 1979թ. իսլամական հեղափոխությունից հետո ռազմավարական առումով լուրջ փոխակերպումներ տեղի չեն ունեցել։ Ըստ էության, ԱՄՆ-Իրան հարաբերությունները շատ ավելի տակտիկական փոփոխությունների են ենթարկվում, և վերջին զարգացումները ևս տակտիկական զարգացումների տրամաբանության մեջ պետք է դիտարկել։
Մեծ հաշվով, կարծում եմ, Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև ռազմական լայնածավալ կոնֆլիկտի վերաճման, ընդարձակման ներուժն ամբողջությամբ պարպված է։ Երկու կողմերն էլ որոշակի ակտիվություն ցուցաբերեցին, որից հետո, այդուհանդերձ, կոչեր եղան խնդիրներն ավելի շատ բանակցային հարթության մեջ կարգավորելու վերաբերյալ։
Իհարկե, եթե դիտարկում ենք իրանցի գեներալի սպանությունը, դրանից հետո Իրանում տեղի ունեցած իրադարձությունները, նաև Բոինգ ուղևորատար ինքնաթիռի խոցման հետևանքով մարդկային զոհերի հանգամանքը, կարող ենք ասել, որ Իրանը մարդկային մեծ կորուստներ ունեցավ։
Առհասարակ միջազգային հարաբերություններում, այսպես ասած, տաք գլխով որոշումներ չեն կայացվում, որովհետև դրանք կարող են հակադարձ էֆեկտ ունենալ»,-ասաց նա՝ զուգահեռ նկատելով, որ, այնուամենայնիվ, ԱՄՆ-ի և Իրանի խնդիրը այլ, ոչ առանցքային կոնֆլիկտի դրսևորման տիրույթ կտեղափոխվի։ «Լոկալ, թեթև բախումներ կարող են լինել տարածաշրջանում, բայց խոսել այն մասին, որ դրանք կվերածվեն տարածաշրջանային, գլոբալ իմաստով լուրջ հակամարտության և ռազմական բախման, տեղին չէ»,-հավելեց մեր զրուցակիցը։ Ինչ վերաբերում է Հայաստանի դիրքավորմանը, քաղաքագետը նշեց, որ շատ հասկանալի և օբյեկտիվ պատճառներով Հայաստանն այս պարագայում պետք է չեզոք դիրքորոշում որդեգրեր, ինչը և արեց.
«Բայց սա չի նշանակում, որ ՀՀ-ն չպետք է աշխատի տարածաշրջանային քաղաքական հայեցակարգ մշակելու ուղղությամբ։ Այստեղ շատ կարևոր է հաշվի առնել հետևյալ հանգամանքը. ԱՄՆ-ը և Իրանը գիտակցում են, որ եթե կոնֆլիկտը սրվի, ապա տարածաշրջանում վերահսկելի և չափելի չեն լինի մյուս խաղացողների նկրտումները։ Այսինքն, հասկանալի չէր լինի, թե այդ բախումից ովքեր կփորձեն օգտվել և պղտոր ջրում կփորձեն ձուկ որսալ։
Այս առումով խոսքը նաև Թուրքիայի մասին է։ Այս ամենն էլ հենց նպաստեց նրան, որ կոնֆլիկտն էլ ավելի չխորանա, որովհետև կոնֆլիկտի խորացման արդյունքում տարածաշրջանային այլ սուբյեկտներ կփորձեն իրենց դիվիդենտները հավաքել»։ Նա շեշտեց, որ Հայաստանն առհասարակ պետք է մշակի և ունենա տարածաշրջանային քաղաքականության հայեցակարգ, որովհետև գտնվում ենք այնպիսի տարածաշրջանում, որտեղ քաղաքական գործընթացները շատ արագ են զարգանում.
«Կոնֆլիկտային տարածաշրջան է, և այստեղ անգամ առկա չեզոքությունը պետք է կշռադատված ու հասկանալի լինի։ Մենք պետք է հասկանանք, թե այդ իրադարձությունների զարգացման ընթացքում ինչից կարող ենք օգտվել։
Եթե ռազմավարական մտածողությամբ ենք մոտենում հարցերին, ապա ցանկացած գործընթացի մեջ պետք է կարողանանք հասկանալ՝ ի՞նչ հնարավորություններ են մեզ համար բացվում։ Կա Արցախի հարց, մենք կարող ենք օրակարգ բերել նաև Նախիջևանի հարցը և այլն։
Մեծ հաշվով, դրանք պետք է լինեն ՀՀ-ի տարածաշրջանային քաղաքականության առանցքային կետերը»։ Հարցին՝ նման դիմակայությունների, սրացումների ժամանակ զգացվո՞ւմ է արդյոք նշված հայեցակարգի բացակայությունը, քաղաքագետը պատասխանեց.
«Կարծում եմ՝ այո, զգացվում է հայեցակարգի պակաս։ Ակնհայտ է, որ կան պետություններ, որոնք մշտապես փորձում են չեզոքություն ցուցաբերել, բայց եթե մենք խոսում ենք տարածաշրջանում տնտեսական և մյուս ոլորտների առաջընթացի ու զարգացման վերաբերյալ նաև պաշտոնական աղբյուրներից ստացվող հանգամանքների մասին, ապա դա նշանակում է, որ մենք պարտավոր ենք ունենալ տարածաշրջանային քաղաքականության հայեցակարգ»։ Քաղաքագետը հավելեց, որ այդ հայեցակարգում, բացի խոսքերից, նաև հստակ հիմնավորումներ պետք է լինեն։
Մանրամասները՝ «Փաստ» թերթի այսօրվա համարում։
ԱՄՆ-ը հայտարարել է Իրանում ավելի քան 8,000 ռшզմական թիրախի խnցման մասին
Իրանը վերսկսել է գազի մատակարարումը Իրաք
Վրաց ժողովրդի մեծ մասի համար, երջանկահիշատակ կաթողիկոս-պատրիարքը դարձել էր ազգային միասնության, հոգևորականության և քաղաքական գործիչներից վեր կանգնած բարոյական հեղինակության անվիճարկելի խորհրդանիշ. Զաքարյան
Թրամփը բացատրել է՝ ով պետք է պահպանի Հորմուզի նեղուցը
ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի հոգևոր-քաղաքական ղեկավարների ու նրանց ընտանիքների դեմ իրականացվող հшրվածները նոր իրավիճակ են ստեղծում միջազգային տեսանկյունից․ Տիգրան Աբրահամյան
ՆԳՆ-ն իր կարիքների համար ծառայությունները ձեռք է բերում օրենքով սահմանված կարգով․ պարզաբանում
Պուտինը հրամանագիր է ստորագրել
Չպետք է թույլ տանք Ալիևի խոսքը ազդի մեր ընտրությունների վրա․ Ավետիք Չալաբյան 
Իրանը թողարկել է իր պատմության մեջ ամենամեծ թղթադրամը
«Երկնային ծնունդդ շնորհավոր, իմ Գագս»․ Գոռ Հարությունյանը հրապարակում է արել եղբոր մասին
Տալիս ենք մարդկանց նոր ընտրություն՝ առանց «ներկաների» ու «նախկինների»․ Արմեն Մանվելյան
Ի՞նչ է թաքցնում Հին Խնձորեսկը. բացահայտելով Հայաստանը (մաս 15)
Մարդ, ով երկրի գլխին երեք պատերազմ է բերել, իրավունք չունի խաղաղություն բառն օգտագործել․ Ռոբերտ Քոչարյան
Բանկային գերշահույթներ և վերացված գաղտնիք. ո՞ւմ շահերն է սպասարկում ներկայիս տնտեսական համակարգը. Էդմոն Մարուքյան
Իրանի ուղղությամբ hարձակումների թիվը զգալիորեն կաճի․ Իսրայելի պաշտպանության նախարար
Մենք առաջարկում ենք ելակ հակաօդային համակարգը փոխարինել նոր պաշտպանված երկնքով. Արման Պետրոսյան
Արմավիրցիները կիսվում են «Մենք մասնակիցն ենք պատմության կերտմանը» խորագրով ֆոտոցուցահանդեսից ստացած տպավորություններով. տեսանյութ
Տալիս ենք մարդկանց նոր ընտրություն՝ առանց «ներկաների» ու «նախկինների»․ Արմեն Մանվելյան
Դադարեցրեք Սամվել Կարապետյանի նկատմամբ ապօրինի քաղաքական հետապնդումը. Արամ Վարդևանյան
17-ամյա տղան սպանել է մորը, գողացել տան գումարն ու տունը հրդեհելով փախել
«Մասամբ ազատ» ժողովրդավարության բաստիոնը
«Թրամփի ուղին» ծառայելու է միայն ԱՄՆ-ին ու Ադրբեջանին
Կաթողիկոսին արգելել են մեկնել. Փաշինյանի հերթական խայտառակությունը
Մեր հայրենիքը լավ է ապրելու. ուղղակի երկրին պետք է տնտեսական ղեկավարներ. Նարեկ Կարապետյան
Փաշինյանը շարունակում է պատերազմով ահաբեկել հանրությանը
Կառուցելու ենք ուսանողական հանրակացարաններ․ Հրայր Կամենդատյան
«Ով է ծառայել, ով՝ պարգևավճարներ բաժանել»․ Նարեկ Կարապետյանը՝ Նիկոլ Փաշինյանի և Սամվել Կարապետյանի ակնհայտ հակադրությունների մասին․ Լուսանկար
Եթե մենք ուզում ենք իրականում ուժեղ պետություն, ապա պետք է սկսենք ամենակարևորից՝ զինվորին արժանապատիվ կյանքով ապահովվելուց. Ռուբեն Վելիցյան
Այ, տնաշե՜ն, էս ի՞նչ են արել. Փաշինյան
Ակնկալիք չունեմ՝ հաշվի առնելով զարգացումները և ՀԷՑ-ը խլելու փոքրիկ խմբակի ցանկությունը, բանակցությունների հիմք չեմ տեսնում. Դավիթ Ղազինյան
Խորթ մոր կողմից ծեծի ենթարկված երեխան մաhացել է
Սահնակային սպորտ՝ ամենաէքստրեմալ մարզաձևերից մեկը. «Փաստ»
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (21 ՄԱՐՏԻ)Ստեղծվել է ՄԱԿ-ի ժամանակավոր շտաբ-բնակարանը, արձանագրվել է Լինչի դատաստանի վերջին դեպքը. «Փաստ»
Հակահայկական պատվեր. ո՞վ է վճարում հայերի դեմ քարոզչության համար, և ովքե՞ր են միանում այս արշավին. «Փաստ»
Թեհրանը համաձայն չէ ժամանակավոր հրադադարին, այլ ցանկանում է պшտերազմի ամբողջական, համապարփակ և վերջնական դադարեցում․ Արաղչի
Զանգեզուրի Պղնձամոլիբդենային կոմբինատ ՓԲԸ-ն կենսաբազմազանության ուսումնասիրության և շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի շրջանակում իրականացնում է լայնածավալ և շարունակական մշտադիտարկումներ
Քննչական կոմիտեն տեսանյութ է հրապարակել Պուշկինում 17-ամյա դեռահասի դիակի հայտնաբերման վայրից
Ուզում են մոռացնել Արցախն ու Անկախության հռչակագիրը. «Փաստ»
Փակվող դպրոցներից 27-ը Սյունիքի մարզում են․ 27 սահմանամերձ բնակավայր վտանգված են․ Ատոմ Մխիթարյան
ՀԷՑ-ի լիցենզիայի դադարեցման դատական գործով նիստը
Եթե Սամվել Կարապետյանը հետքայլ աներ, ՀԷՑ-ը փաթեթավորած հետ կտային. Դավիթ Ղազինյան
Իրականում ինչից է մահացել Չակ Նորիսը
«Ես իրենով էի ապրում, շնչում, նա իմ հպարտությունն էր». սերժանտ Կարեն Գրիգորյանն անմահացել է հոկտեմբերի 28-ին Մեղվաձոր գյուղում. «Փաստ»
Ձեր այս «տասանորդի» կոչից առաջ մի պարզ ճշմարտություն կա, որը չեք կարող շրջանցել. Ռուբեն Մխիթարյան
Թուրքիայի արևային և քամու էներգիայի ընդհանուր տեղադրված հզորությունը գերազանցել է 40,000 ՄՎտ-ը
Ոչ թե ժամանակավոր ճգնաժամի, այլ համակարգային խնդիրների կուտակում. «Փաստ»
Շարունակելով մեր աշխատանքը համայնքներում՝ Ավան վարչական շրջանում բացվեց «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գրասենյակը. Գագիկ Ծառուկյան
Չգործող եկեղեցին վերակառուցվել է Սարգիս Կարապետյանի նախաձեռնությամբ. տեսանյութ
Գիտնականը բացահայտել է մի սովորություն, որը կրկնապատկում է հանկարծակի մահվան ռիսկը
Բացահայտվել է «բարետես արտաքինով աղջիկներ»-ի կիրառմամբ համակարգչային հափշտակություններ կատարող խումբ (տեսանյութ)
