Երևան, 31.Հուլիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Չիփս». մի միլիոնատիրոջ դժգոհության հետևանքը

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Չիփս» անունը ծագել է անգլերեն «chips» բառից, ինչը նշանակում է «կտոր»: 

Չիփսի պատմությունը սկսվում է 1853 թվականից, ընդ որում, այն պատահականորեն է ստեղծվել: Մի անգամ ամերիկացի միլիոնատեր Կոռնելիոս Վանդերբիլտը իջևանել է Սարատոգա Սփրինգսում գտնվող «Moon Lake House» հյուրանոցում և ճաշելիս երեք անգամ իր դժգոհությունն արտահայտել առ այն, որ կարտոֆիլը կտրատված է չափազանց մեծ շերտերով: 

Գլխավոր խոհարար Ջորջ Քրամը, իր բնույթով լինելով սկզբունքային մարդ, միլիոնատիրոջ համար պատրաստում է յուղի մեջ տապակած բարակ կտրատած կարտոֆիլ: Գլխավոր խոհարարի նոր ուտեստը անսպասելիորեն Վանդերբիլտին դուր է գալիս, և նա սկսում է ճաշելիս ամեն անգամ հաճույքով պատվիրել այն:

 Արդյունքում «Սարատոգի չիփսերը» անվանումն ստացած այդ ուտեստը դառնում է հյուրանոցային ռեստորանի ֆիրմային ուտեստը: 

Այս միջադեպից յոթ տարի անց` 1860 թվականին, Ջորջ Քրամը բացում է իր սեփական ռեստորանը, որտեղ ևս մատուցվում են չիփսեր: Այնուհետև ժամանակի ընթացքում այդ ուտեստը հայտնվել է նաև սննդի այլ վայրերում, ինչը զարմանալի չէ, քանի որ չիփս պատրաստելը շատ հեշտ է: 

Հետագայում չիփսերը հայտնվել են Ամերիկայի լավագույն ռեստորանների ճաշացանկերում: 

Մինչև 1890 թվականը չիփսեր կարելի էր համտեսել միայն ռեստորաններում կամ խորտկարաններում: Իրավիճակը փոխել է Քլիվլենդում գտնվող փոքրիկ սրճարանի սեփականատեր Ուիլ յամ Թեփենդենը: Նա առաջինն էր, ով մտածել է փողոցում չիփսեր վաճառել թղթե տոպրակներով: 

Թեփենդենի այդ քայլը նպատակ է ունեցել ճգնաժամի տարիներին նոր հաճախորդներ ներգրավել: Նա սկսել է չիփսեր վաճառել իր հին բեռնասայլակից: Դրանից 36 տարի անց ծնվել է մոմաթղթերում չիփսերը փաթեթավորելու գաղափարը: 

Այն իրականացրել է Լորա Սկադդերը: Նման փաթեթը հնարավորություն էր տալիս հեշտությամբ տեղափոխել չիփսերը և երկարեցնել նրանց պահպանման ժամկետը: 

Եվ այդ կերպ չիփսերը հայտնվել են խանութների դարակաշարերին: Այնուամենայնիվ, չիփսերի զանգվածային արտադրություն հնարավոր է դարձել իրականացնել միայն կարտոֆիլ մաքրող մեքենայի գյուտից հետո: 

Ավելի ուշ հայտնվել է նաև չիփսերի արդյունաբերական արտադրության առաջին ավտոմոտ մեքենան: Այն ստեղծել է Ֆրիման Մակբեթը: Նրա գյուտը անմիջապես ձեռք է բերել ընկերություններից մեկը և սկսել չիփսերի սերիական արտադրությունը: 

Սկզբից չիփսերը պատրաստվել են առանց աղի կամ որևէ համեմունքի: 1940 թվականին «Tayto» ընկերությունը առաջին անգամ սկսում է չիփսեր արտադրել համային հավելումներով և այն վաճառել աղի փոքրիկ տոպրակի հետ միասին:

 ԽՍՀՄ տարածքում չիփսերի պատմությունը սկսվել է 1963 թվականից: Սակայն դրանք չիփս չեն կոչվել, այլ ունեցել են «Մոսկովյան խրթխրթան կարտոֆիլներ կտորներով» երկար անունը: Ներկայումս արտադրողները առաջարկում են չիփսերի հսկայական տեսականի՝ տարբեր համային երանգներով:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Հանքարդյունաբերության ապագան՝ թվային լուծումներում. Mining Innovation Summit 2026Երևանում կողոպտել են «Իդրամի» ինկասացիայի ավտոմեքենան՝ տանելով 34 պարկ փողի կապոցԷլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ՝ Երևանում և մարզերումԺամեր առաջ Կենտրոն վարչական շրջանի փողոցներից մեկում ստորգետնյա մալուխի հերթական վթարըՄեզ վրա հարձակվելով՝ ահաբեկիչները թաքցնում են իրենց իրական դրդապատճառները և մեղադրում մեզ ռազմական ապրանքներ վաճառելու մեջ․ Տատյանա ԿիմԽաբի Ալոնսոն միանում է ՖԻՖԱ-ի դեմ բողոքի ալիքինԻսպանիայի սահմանն ապօրինի հատած 37 հազար 500 ներգաղթյալ վերադարձվել է ՄարոկկոԿոտայքում մեկ օրում չորս մարդու կյանք խլած Թադևոս Հովակիմյանը կրկին անմեղսունակ է ճանաչվելՄարուքյանը ահազանգում է․ Ադրբեջանը հայերին ներկայացնում է որպես «մարդակերներ»Խոշոր հրդեհ է բռնկվել Բաքվի էլիտար բնակելի համալիրում (տեսանյութ)Moody's-ը վերահաստատել է Կոնվերս Բանկի վարկանիշը՝ հեռանկարը «կայուն»-ից դարձնելով «դրական»Իսրայելի բանակը հայտարարել է ՀԱՄԱՍ-ի սպայի և հրամանատարի սպանության մասինՀայկական ձկնարտադրանքը հասանելի կլինի վրացական շուկայումԷբոլայի վտանգ կա՞ Հայաստանում․ ՀՎԿԱԿ-ը գնահատել է ռիսկըՌուսաստանում կսկսեն ձյան և սառույցի մակնշումըԻրանը հայտարարել է Հորմուզի նեղուցի լիակատար փակման մասին«Մերձավոր Արևելքի նոր խաղը․ նեղուցները դառնում են ճնշման գործիք»․ Արտակ ԶաքարյանԹբիլիսյան խճուղում բшխվել են «Nissan»-ը ու «Ford»-ըԿեղծ օղու արտադրության և շշալցման անօրինական արտադրամաս է բացահայտվել ԳյումրիումՆոր հաջողություններ Եվրոպայում․ «Հայ Վիրտուոզներ» ծրագրի կրթաթոշակառուների կրթական ուղևորությունները հեղինակավոր երաժշտական ակադեմիաներԱմենատարօրինակ անհետացած գյուղերը, որոնք մինչև այսօր դատարկ են մնացելԵմենի «Անսար Ալլահ» խմբավորումը, Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցով անցնելու դիմաց, մտադիր է վճար սահմանել առևտրային նավերի համար. Զաքարյան Մոլդովական փողոցում ապoրինի ծառահատումների դեպքով ԲԸՏՄ-ն հաղորդում է ներկայացրել Քննչական կոմիտե Թրամփը հնարավոր է համարում Սաուդյան Արաբիայի և Իսրայելի հարաբերությունների նորմալացումը Երևան-Սևան ավտոճանապարհին օտարերկրացի վարորդը «Honda» մակնիշի մոպեդով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և կողաշրջվել․ մոպեդավարը հիվանդանոցում մահшցել է ԱՄՆ-ը և Իսրայելը կարող են ցամաքային շրջափակում սահմանել Իրանի դեմ. The Telegraph Աշխարհի ամենատարօրինակ անհետացումները, որոնք մինչ օրս բացահայտված չենԱԹՍ-ի հարձակում Օդեսայի մոտ. անձնակազմի 12 անդամներն Ադրբեջանի քաղաքացիներ են Երբ հանքարդյունաբերությունն ու նորագույն տեխնոլոգիաները նույն ալիքի վրա ենՀանրային խորհրդարանի ստեղծման նպատակն է ժողովրդի ձայնը դարձնել լսելի. Արեգ ՍավգուլյանՄոտ 60,000 անօրինական միգրանտ մեկ օրում ներթափանցել է Իսպանիայի Սեուտա քաղաք Մարոկկոյից Բնակելի շենքի փլատակների մաքրման աշխատանքների ժամանակ կնոջ դի է հայտնաբերվելԻսրայելը պետք է հաստատի Թրամփի համաձայնագիրը, նախքան «Համասը» կգործարկի այն․ պաշտոնյա Էմոցիոնալ դիվանագիտություն․ Իշխանությունները կրկնում են է այն նույն սխալը, որը արվեց Ադրբեջանի դեպքումՀորմուզի նեղուցը փակ է. ԻՀՊԿ-ն անդրադարձել է ԱՄՆ կենտրոնական հրամանատարությանը Այս վարչակարգը բոլոր հնարավոր ձևերով կարող է մարդկանց զրկել ընտրելու իրավունքից. Աննա ԿոստանյանԾովագյուղ-Շորժա ավտոճանապարհին 21-ամյա վարորդը «Kia»-ով բախվել է քարերին և մի քանի պտույտ շրջվելով՝ հայտնվել ձորակում․ կա վիրավnր «Տելեգրամ»-ի միջոցով 10 կգ թմրամիջnցների ապoրինի շրջանառության դեպքի վերաբերյալ քրեական վարույթի նախաքննությունն ավարտվել է Վտանգավnր հատումները պետք է անհապաղ դադարեցվեն. մաքսանենգային ցանցերը պետք է ապամոնտաժվեն. ֆոն դեր Լայեն Ռուսական շուկան միշտ եղել է ամենամեծը ձկնամթերքի արտահանման համար. Մենուա ՍողոմոնյանԻշխանությունները իրենց հոգու խորքում գիտեն, որ ժողովրդի մեծ մասն իրենց դեմ է. Անահիտ ԱդամյանԳնդակի հետևից մտել էր ջուրը․ 9-ամյա տղան խեղդվել է լճակումՌազմական կրթական ծրագրերի ընդունելության տարիքային առավելագույն շեմը նախատեսվում է բարձրացնել մինչև 45 տարեկան Սինգապուրը և ՀՀ-ն բարեկամական հարաբերություններ ունեն, որոնք հիմնված են երկարատև պատմական կապերի վրա․ Սինգապուրի վարչապետ շնորհավորել է Փաշինյանին ընտրություններում տարած հաղթանակի առիթով Բարի՛ երթ, սիրելի՛ շրջանավարտներ. Պլեխանովի անվան ՌՏՀ Երևանի մասնաճյուղում տեղի ունեցավ դիպլոմների հանձնման հանդիսավոր արարողությունը (լուսանկարներ) ԻՀՊԿ-ն hարվածել է Հորմուզի նեղուցով անցնել փորձող լցանավերին Ոտքի´ կանգնիր և պայքարի´ր, զանգերը ղողանջում են քե´զ համար. Ավետիք Չալաբյանի ուղերձըԲաքվում ՀՀ դրոշով քայլելը հպարտություն և հուզմունք էր, սուլոցներն ինձ չէին հետաքրքրում. Ջանես Նազարյան Ուկրաինան մшրտի դաշտում կորցրել է մոտ 50,00 զինվnր. Զելենսկի Չանե՞նք բարեգործություն. Իր պես մարդ բռնենք ու երեխաներին ամիսներով առանց հայր թողնենք․ Նարեկ Կարապետյան