Երևան, 02.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Էներ­գե­տիկ քա­ղա­քա­կա­նու­թյուն չու­նենք, և պարզ չէ, թե այդ ուղ­ղու­թյամբ ինչ են անում». «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» թերթը գրում է․ 

Մինչ այս ռուսական կողմի հետ գազի գնի շուրջ բանակցությունները արդյունքի չեն հանգեցրել, ինչը, անկեղծ ասած, սպասելի էր։ 

Պատճառն այն է, որ առհասարակ էներգետիկ հարաբերությունների տեսանկյունից լուրջ ձախողումներ կան՝ պայմանավորված հենց հայկական կողմի դիրքորոշմամբ։ 

Խոսելով սպառողների համար գազի գնի հնարավոր թանկացման, ինչպես նաև ՀՀ էներգետիկ քաղաքականության մասին՝ «Փաստի» հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց էներգետիկ աշխարհաքաղաքականության և միջազգային անվտանգության հարցերով մասնագետ Արմեն Մանվելյանը։ 

«Ընդհանրապես, գազի գինը քաղաքական գին է։ Գազ մատակարարող պետության հետ որոշակի քաղաքական հարաբերություններ ունենալու պարագայում այդ գինը կարող է շատ ավելի ցածր լինել այլ երկրներ մատակարարվող գազի գներից։ Եթե այդ գինը սկսում է բարձրանալ, նշանակում է, որ այլ քաղաքական հարթության մեջ գործընկերոջ հետ խնդիրներ կան։ 

Որքան էլ հայտարարեն, բացառեն խնդիրների առկայությունը, գազի գնի բարձրացումը ցույց է տալիս դրանց առկայությունը։

 Իսկ այդ խնդիրներն առնվազն այս պահին լուծման միտումներ չունեն։ Հայկական կողմը նախկինում գազի գնի վերաբերյալ որոշակի պայմանավորվածություններ ուներ։ 

Նոր իշխանությունները չպահպանեցին դրանք, ու առաջացան խնդիրներ, որոնց լուծման ուղղությամբ մինչ այս պահը ճանապարհներ չեն կարողացել գտնել և չեն էլ կարող, որովհետև, սկսենք նրանից, որ Հայաստանում չկա էներգետիկայի նախարարություն՝ այն փաստացի լուծարվել է»,-ասաց նա՝ ընդգծելով, որ լավ, թե՝ վատ, այնուամենայնիվ, նախկին իշխանությունների գործելաոճը գոնե փորձագիտական շրջանակներին ընդհանուր պատկերացման հնարավորություն էր տալիս։ 

«Հիմա անգամ այդ պատկերացումը չկա, բանակցությունները փակ են, ոչինչ պարզ չէ։ 

Պարզ է միայն այն, որ մենք ունենք խնդիրներ, որոնք չեն լուծվում»,-ասաց փորձագետը։ Անդրադառնալով այն դիտարկումներին, թե գազի գնի շուրջ անհանգստությունները ուռճացված են՝ Ա. Մանվելյանը նկատեց, որ գազի գնի հնարավոր բարձրացումը նաև սպառողների համար, այնուամենայնիվ, շղթայական ռեակցիա կունենա. 

«Եթե գազի գինը բարձրանում է նաև սպառողների համար, սա նշանակում է, որ տրանսպորտի, փոխադրումների գները ևս կբարձրանան։ Մեծ հաշվով, այն կբերի թե՛ առաջին սպառման, թե՛ այլ ապրանքատեսակների ընդհանուր թանկացմանը։ 

Այս հանգամանքը պետք է լուրջ մտահոգություն առաջացնի, և կառավարությունը պետք է փորձի նախօրոք ծրագրեր մշակել այդ ամենը մեղմելու համար»,շեշտեց Ա. Մանվել յանը։ Ինչ վերաբերում է այն պնդումներին, թե 2025թ.-ին ձևավորվող ԵՏՄ միասնական էներգետիկ շուկան կազդի նաև գազի սակագնի վրա, և այն կնվազի, մեր զրուցակիցը նկատեց. 

«Այդ սպասելիքներն արդարացված չեն, որովհետև պարզ չէ, թե ԵՏՄ միասնական շուկա ստեղծվելու դեպքում գազի գինը կնվազի, թե ավելի կթանկանա մեզ համար։ 

Ոչ ոք չի կարող ասել, թե ինչ հետևանքներ կլինեն, նման հաշվարկներ գոյություն չունեն։ Ավելին՝ այդ հանգամանքը կարող է ամբողջովին հակառակ էֆեկտ ունենալ։ 

Եվրամիությունում գազի միասնական շուկա չկա, բայց նման ցանկություն կա։ Այդուհանդերձ, շատ երկրներ դեմ են, որոնց շարքում նաև Գերմանիան է, ուր հասկանում են, որ այդ դեպքում գազն իրենց համար կթանկանա։

 Հայաստանի պարագայում միասնական շուկայի վրա հույս դնելն անիմաստ է։ Մանավանդ՝ պարզ չէ, թե գազն այդ շուկայում ի՞նչ արժույթով է վաճառվելու, դոլարո՞վ, թե՞ ռուսական ռուբլով»։ Փորձագետը, մեղմ ասած, բավարար չի համարում Հայաստանի էներգետիկ քաղաքականությունը։ 

«Մենք այս պահին էներգետիկ քաղաքականություն չունենք, և պարզ չէ, թե այդ ուղղությամբ ինչ են անում։ Էներգետիկայի նախարարության լուծարումը վատ որոշում էր։ Էլ ավելի անլուրջ որոշում էր այդ նախարարության միացումը տարածքային կառավարման նախարարությանը։ 

Այսպես կոչված լուծումների արդյունքում շատ լուրջ մասնագետներ հեռացել են համակարգից, որն այսօր խնդիրներ ունի։ Մեծ հաշվով, մենք էներգետիկ քաղաքականություն մշակելու խնդիր ունենք»,-եզրափակեց մեր զրուցակիցը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» թերթի այսօրվա համարում։

 

Ասպիրինը քաղցկե՞ղ է առաջացնում«Նիկոլի Հայաստանը», անբարոյականության հակառեկորդներով, ինքն է վերածվել մի մեծ «Էպշտեյնի կղզու»․ Աշոտյան Հայաստանին անհրաժեշտ է նոր տեսակի ղեկավար․ Հրայր ԿամենդատյանԵթե այս ընտրություններից հետո փոփոխություն չլինի, բռնաճնշումները կխորանան․ Աննա ԿոստանյանԹոշակառուի համար գնաճը տոկոս չէ, այլ ընտրություն՝ գնել դեղը, թե՞ հացը, և պետության իրական արժեքը չափվում է հենց այդ ընտրությունը չթույլատրելու կարողությամբ. Շաքե ԻսայանՆորատուսում կրքերը չեն հանդարտվում, ծեծկռտուքից հետո 3 քաղաքացիներ տեղափոխվել են հիվանդանոց, պայքարում են նրանց կյանքի համար2 ամսական երեխա է մահացելԱՄՆ-ը պարտադրում է իր մոդուլային ատոմակայանը Շուկան ողողված է անորակ և ցածրորակ ձվերովԱԹՍ կիրառման տեսական և գործնական դասընթաց. ՀայաՔվեՄտահոգություն՝ արտասահմանյան ՀԿ-ների Հայաստանում կասկածելի գործունեության վերաբերյալՄայրը և երեք երեխաները թունավորվել են և տեղափոխվել հիվանդանոց. մանրամասներTesla-ն ԱՄՆ-ում կհիմնի արևային վահանակների հսկայական արտադրություն Ի՞նչ վիճակում է գտնվում գիտնական ձևավորող համակարգը և ի՞նչ է պետք անել այն փրկելու համար. ՀայաՔվեԿապիկի ծաղիկն արդեն Ռուսաստանում է. ի՞նչ սպառնալիքներ է ներկայացնում նոր վիրուսը«Շահագրգիռ» միջազգային կառույցները շարունակում են «աչք փակել» ՀՀ-ում քաղբանտարկյալների խնդրին․ Աբրահամյան Մահացել է «Կյանքը գեղեցիկ է» ֆիլմի ռեժիսոր Պյոտր ՄոստովոյըԱյն մասին, թե ինչու արժանապատիվ ապրելու համար մեզ պետք է մշտապես պայքարել, և ինչու է այդ ընտրությունը մեզ համար անխուսափելի. Ավետիք ՉալաբյանՎթար․ մի քանի ժամ ջուր չի լինի «Մեր ձևովը»՝ այլընտրանք խոսքից դուրս. երբ ծրագիրն առաջ է անցնում քաղաքականությունից Ինչ իրավիճակ է հանրապետության ճանապարհներին այս ժամի դրությամբ Եկեղեցին որպես թիրախ. երբ իշխանությունը պատերազմ է հայտարարում սեփական ժողովրդի հենասյուներին ՌԴ ՊՆ-ն հաղորդագրություն է տարածել Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Սուրբ Աստվածածնի բարեխոսության աղոթք Ես չեմ անհանգստանում պատերազմի համար․ Արաղչի Իրանը ԵՄ երկրների զինված ուժերը ներառել է «ահաբեկչական խմբերի» ցանկում Քննարկվել են Ղազախստանի և Հայաստանի համագործակցության հարցերը միջազգային կազմակերպությունների և բազմակողմ ձևաչափերի շրջանակում Թրամփն արձագանքել է տարածաշրջանային պատերազմի վերաբերյալ Իրանի հոգևոր առաջնորդի նախազգուշացմանը Գիտնականները պարզել են գենետիկայի ազդեցությունը երկարակեցության վրա «Յուվենտուսը» և «Ալ-Հիլալը» հետաքրքրված են Բենզեմայի ծառայություններով Իրանի նախագահի գրասենյակը հրապարակել է երկրում անկարգությունների հետևանքով զոհերի թիվը Քոչարյանը կարող է կանգնեցնել վտանգավոր սցենարը Զգուշացում՝ Արագածոտնի մարզի բնակիչների համար Այսօր շուրջ 1700 մեր հայրենակիցներին ներկայացրեցի Հայաստանը ուժեղացնելու մեր տնտեսական 5 քայլերը․ Նարեկ ԿարապետյանԱՄՆ-ն կհարվածի Իրանին 48 ժամվա ընթացքում․ Վուչիչ Ավտովթար՝ Երևանում․ կան վիրավորներ Միջազգային կրոնական ազատության գագաթնաժողովը Հայաստանի համար ավելի մեծ իմաստ է ձեռքբերում. Արամ ՎարդևանյանԱդրբեջանական լրատվամիջոցը հայտնում է Ադրբեջանի տարածքով Հայաստան ռուսական հացահատիկի հերթական տարանցման մասին Կիևը մնացել է առանց ջրամատակարարման՝ էներգահամակարգի խափանման պատճառով Ձյուն, ձնախառն անձրև, մառախուղ. եղանակն առաջիկա օրերին Պաշտոնական այցով Հայաստան է ժամանել Հնդկաստանի զինված ուժերի պաշտպանության շտաբի պետը Տարածաշրջանային պատերազմի սպառնալիքը որպես զսպման գործիք․ ինչու է Իրանը փորձում կանգնեցնել ԱՄՆ-ին Նոր Գեղիում 30-ամյա վարորդը Toyota-ով հայտնվել է բաժանարար գոտու երկաթե արգելապատնեշների վրա Բուլղարիան փետրվարի 1-ից վերջնականապես անցել է եվրոյի օգտագործման Ջամշլու-Ծիլքար ավտոճանապարհին բուք է․ Լարսը փակ է բեռնատարների համար Շիրակի մարզում բեռնատարը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում, կոնտեյները պոկվել է Բանակում ծառայություն իրականացնող հոգևորականներին առաջարկել են դուրս գալ Վեհափառի դեմ. Տեր Վանանդ Իրաքի խորհրդարանը կրկին հետաձգել է նախագահի ընտրությունները Իրազեկում․ փոփոխություններ են կատարվել ԽՍՀՄ Խնայբանկում ունեցած ավանդների փոխհատուցման կարգում