Ի՞նչ է թաքն­ված ռու­սա­կան հե­ռուս­տա­ա­լիք­նե­րի շուրջ «բո­լո­լա­յի» հե­տև­ում

Հեռուստատեսության ու ռադիոյի հանձնաժողովի նախագահ Տիգրան Հակոբյանը հունվարի 29-ին լրագրողների հետ զրույցում անդրադարձել էր երկրում հեռարձակվող օտարերկրյա հեռուստաալիքների խնդրին՝ համոզմունք հայտնելով, որ Հայաստանի հանրային թվային մուլտիպլեքսում, որը ՀՀ քաղաքացիներին անվճար դիտումներ է ապահովում, օտար հեռարձակողներ չպիտի լինեն։

 Եվ այս որոշման անհրաժեշտությունը Տ. Հակոբյանը հիմնավորում էր նրանով, թե այսօր Հայաստանում հեռարձակվող մի քանի արտասահմանյան հեռուստաալիքներ կան, որոնք կարող են դյուրահավատ հայ հեռուստադիտողների մոտ բացասական կարծիք ստեղծել մեկ այլ երկրի նկատմամբ։ 

Չնայած որ Տ. Հակոբյանը ամեն կերպ փորձում էր ցույց տալ, որ այս որոշումը հատուկ ինչ-որ երկրի հեռուստաալիքները փակելուն չի ուղղված, այնուամենայնիվ, բոլորին էլ հասկանալի էր, որ հիմնական խնդիրը վերաբերում է ռուսական հեռուստաալիքների հեռարձակումն արգելելուն։ 

Նշենք, որ ռուսական հեռուստաալիքների նկատմամբ սահմանափակումներ կիրառելու թեման նոր չէ, և դեռևս մեկ տարի առաջ «Փաստը» գրել էր, որ հավաստի տեղեկություններով, իշխանությունները խնդիր են դրել հանրային մուլտիպլեքսից դուրս թողնել ռուսական հեռուստաալիքները: 

Այն ժամանակ Հակոբյանը հեգնանքով անդրադարձավ մեր գրառմանը՝ նշելով, թե մասնավորաբար «1-ին ալիքի» փոխարեն նշել ենք «ОРТ»: Հիմա պարզվեց, որ մեր տեղեկություններն իրականություն էին, իսկ «ОРТ» նշել էինք ոչ թե չիմացության, այլ այն պատճառով, որ այն հանրությանը առավել հայտնի է հենց այդ անվամբ: 

Ինչևէ, օրերս Ռուսաստանի դեսպանատան մամուլի ծառայությունից մեկնաբանել են Տիգրան Հակոբյանի՝ նշված հայտարարությունը՝ ընդգծելով, թե Հայաստանի ղեկավարության` երկու երկրների ռազմավարական, դաշնակցային, եղբայրական բնույթի մասին հարաբերությունների ֆոնին ռուսական հեռուստաալիքներն «ազգային անվտանգությանը վտանգ ներկայացնող» հայտարարությունը տարակուսանք է առաջացնում։ 

Եվ որքան էլ Տիգրան Հակոբյանը այս հայտարարությունից հետո հավաստիացնի, թե իրենց որոշումը չունի հակառուսական ենթատեքստ, ինչ-որ խարդավանքներ փնտրի, ռուսական պոեզիայի ասմունքի «մրցույթի» կազմակերպման նախաձեռնությամբ հանդես գա, ըստ էության, դեսպանատան հայտարարության մեջ ակնհայտ մեսիջ կար՝ ուղղված ՀՀ ղեկավարությանը։ 

Այս առումով իրոք կարևոր նշանակություն ունի ՀՀ ղեկավարության դիրքորոշումը։ Դեռևս 2019 թվականի ապրիլին «ՌԲԿ» հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել էր, թե Հայաստանում չի սահմանափակվելու ռուսական հեռուստաալիքների հեռարձակումը, սակայն այդ հայտարարությունից հետո, միևնույն է, այս թեման կրկին բարձրանում է։ 

Արդեն իսկ կան գնահատականներ, որ հերթական անգամ գործ ունենք ՀՀ ղեկավարության՝ այս կամ այն հարցին երկակի մոտեցման հետ։ 

Թերևս այսպիսի հանգամանքներով է պայմանավորված, որ Հայաստանի իշխանությունների նկատմամբ Ռուսաստանում որոշակի անվստահություն կա։

 Իսկ Փաշինյանի այն հայտարարությունները, թե հայ-ռուսական հարաբերությունները «փայլուն» են, այնքան էլ իրականությանը չեն համապատասխանում։ Մյուս կողմից՝ հարց է ծագում, թե ինչո՞ւ է հենց հիմա այս հարցը բարձրանում, երբ արդեն հստակ է, որ ամիսներ հետո ռուսական կողմը բարձրացնելու է գազի գինը։ 

Մի՞թե նման քայլերով ՀՀ իշխանությունները փորձում են զիջումներ կորզել ռուսական կողմից։ Սակայն, ըստ որոշ փորձագետների, ավելի հավանական է, որ այսպիսի քայլերով ՀՀ իշխանությունները ոչ թե կարող են հասնել ռուսական դիրքորոշման մեղմացմանը, այլ առավել կոշտացմանը, քանի որ փոխըմբռնման հասնելու համար պետք է լինի փոխադարձ վստահություն, այլ ոչ թե մի բան հայտարարվի, մի ուրիշ բան արվի, և ընդհակառակը։ 

Վերջապես այս հարցի քննարկման ժամանակ ի հայտ եկավ մի «ստվերային» կողմ: Իշխանությունների որոշ սատելիտներ սկսեցին հրապարակ նետել թեզ, թե հանրային մուլտիպլեքսում առավելագույնը պետք է լինի 5-6 հեռուստաընկերություն: 

Սա ինքնին նշանակում է, որ ոչ հեռավոր ապագայում կարող ենք տեսնել հանրային մուլտիպլեքսի կրճատման քաղաքականություն, ինչը թույլ կտա «բոլորին հասանելի» հարթակում ձերբազատվել անհաճո հեռուստաընկերություններից:

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ