Երևան, 17.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Բա­նա­կից ընդ­հան­րա­պես գա­ղա­փար չու­նե­ցող ան­ձինք փոր­ձում են որո­շա­կի տրա­մադ­րու­թյուն ստեղ­ծել»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Արցախի զորամասերից մեկի հրաձգարանում հունվարի 30-ին մահացած զինծառայողի ցավալի դեպքը, որին հաջորդել էր նրա հարազատների բողոքը, հերթական անգամ նոր հարցեր առաջ բերեց։ 

Հարցեր, որոնք նման յուրաքանչյուր ցավալի դեպքից հետո պատասխաններ կա՛մ ստանում են, կա՛մ չեն ստանում։ 

Այս ամենին զուգահեռ, ականատես ենք լինում մեկ այլ երևույթի, երբ մեր իրականության որոշ շրջանակներ փորձում են հերթական դեպքն օգտագործել այլ նպատակների համար։ 

Խոսելով նախ խնդրահարույց մթնոլորտի մասին՝ ռազմական փորձագետ Կարեն Հովհաննիսյանը նշեց, որ բանակին, առհասարակ, համակարգային փոփոխություններ են անհրաժեշտ, որոնք կախված չեն միայն ու միայն ռազմական կամ զինված ուժերի ղեկավարությունից։ 

«Համակարգային փոփոխությունները պետք է նաև քաղաքական ղեկավարության որոշումներ ենթադրեն։

 Առաջին դեպքը չէ, որ բանակում նման դժբախտ դեպք է տեղի ունենում։ Իսկ եթե այսպես շարունակվի, ցավոք, վերջինը չի լինելու։ 

Որպեսզի մենք կարողանանք բացառել կամ գոնե մեղմել առկա մթնոլորտը, պետք է գնանք համակարգային փոփոխության։ 

Պետք է անպայման բարձրացնենք սերժանտական ինստիտուտի դերն ու նշանակությունը բանակում, և սերժանտների միջոցով կարողանանք հասնել միջանձնային փոխհարաբերությունների բարելավմանը։ Ընդհանրապես, այսօր փորձ է արվում մեղադրել նաև հասարակոթյանը, ինչը ես տեղին չեմ համարում։ 

Մեղադրելով հասարակությանը՝ մենք այդպես փորձում ենք խուսափել հարցերը լուծելու պատասխանատվությունից։ Եթե անընդհատ մեղադրենք մանկապարտեզին, դպրոցին, ծնողին կամ բուհին, այդպիսով զուտ վերացական մեղավորներ ենք ի հայտ բերում։ 

Մի կողմ թողնելով այդ մեղադրանքները՝ պետք է վերջիվերջո գիտակցենք, որ կա խնդիր, և այն պետք է միանշանակ համակարգային բարեփոխումների միջոցով լուծվի»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Կ. Հովհաննիսյանը՝ նշելով, որ բարեփոխումներն իրենց հերթին պետք է կատարվեն հատուկ նրբանկատությամբ ու զգուշությամբ՝ հաշվի առնելով պատերազմող երկիր լինելու հանգամանքը։ 

«Զգուշությունն անհրաժեշտ է այն առումով, որ բանակում ցանկացած փոփոխություն հանկարծ հակառակ էֆեկտ չբերի, հանկարծ չթուլացնի այն պատը, որի մեջ մենք փորձելու ենք քար շարժել»,-ընդգծեց մեր զրուցակիցը։ 

Անդրադառնալով նման դեպքերն օգտագործողների խմբին՝ Կարեն Հովհաննիսյանը նկատում է. «Առաջին անգամը չէ, երբ թե՛ նման, թե՛, ինչու չէ, նաև հակառակորդի արձակած գնդակի հետևանքով զոհված զինծառայողների դեպքերում թիրախավորվում է սպայական կամ հրամանատարական կազմը։ 

Սա, ըստ իս, ուղղորդված է, ինչ-որ ուժ է ուղղորդում՝ բանակը թուլացնելու նպատակով։ Մենք տեսնում ենք, որ իրականում բանակից ընդհանրապես գաղափար չունեցող անձինք այդ դաշտում տեղի ունեցող զարգացումների ֆոնի վրա կարծիք են հայտնում, որի հիմքում բանական միտք չկա։ 

Այդպիսով փորձ է արվում որոշակի իրավիճակ կամ տրամադրություն ստեղծել բանակի նկատմամբ։ 

Իրականում սա շատ վտանգավոր է»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Կ. Հովհաննիսյանը՝ շեշտելով, որ, այդուհանդերձ, պետական մակարդակով նկատելի են քայլեր, որոնցով փորձ է արվում չեզոքացնել նման կարծիք հայտնողների «ինտրիգները»։ 

«Նրանք ոչ միայն սպայական ամբողջ կազմն են թիրախավորում, այլ անգամ այն բնակավայրը, որտեղ զինվորներն անցնում են ծառայության։ Օրինակ է Արցախի Հանրապետությունը։ 

Այսինքն, ամեն ճակատով ամեն կերպ փորձում են բանակը որպես թշնամական մի վայր ներկայացնել, որտեղ, ըստ նրանց, թշնամի է սպայական, հրամանատարական կազմը, որտեղ թշնամի են զինակից ու ծառայակից ընկերները, ընդհուպ մինչև այն բնակիչները, որոնք բնակվում են այդ հատվածում։ 

Այդ մարդկանց խմբակը փորձում է ազդել հատկապես մոտ ապագայում երեխային բանակ ճանապարհել պատրաստվող ծնողների վրա։ 

Այսինքն, փորձում են ստեղծել մի իրավիճակ, որ բանակն այդ մարդկանց համար անցանկալի տեղ դարձնեն, որպեսզի մարդիկ ամեն ինչ անեն իրենց երեխաներին բանակից ազատելու համար։ Իրենք փորձում են «աշխատել» հենց այդ շրջանակի վրա և որքան հնարավոր է՝ դժվարացնել պետության գործը՝ զորակոչային աշխատանքները կատարելու հարցում։ 

Սա է խնդիրը։ Առնվազն պետք է կույր լինել ու չտեսնել, թե ամեն անգամ ինչպիսի աշխատանքներ են իրականացվում այս ուղղությամբ։ 

Այդ մարդիկ ամեն կերպ փորձում են չեզոքացնել բանակում տեղի ունեցող որևէ դրական երևույթ՝ բերելով ինքնասպանությունների, միջանձնային հարաբերությունների օրինակները, իսկ մենք գիտենք, թե ծնողի համար որքան կարևոր են զինակից ընկերների հարաբերությունները, հատկապես այն դեպքում, երբ նրանց ձեռքին մարտական զենք կա»,-ասաց փորձագետը։ 

Կարեն Հովհաննիսյանի խոսքով, եթե վերլուծենք վերոնշյալ նպատակը հետապնդող հրապարակումները, ամեն ինչ իրականում ակնհայտ է դառնում։ 

«Օգտագործված բառապաշարը և արտահայտությունները բացառապես թշնամանք են հարուցում։ Այստեղ պետությունն անելիք ունի։ 

Պետք է պարզի, թե ովքեր են նրանք, որոնք կարողանում են հագնել, օրինակ՝ իրավապաշտպանի կամ լրագրողի դիմակը ու կատարել գործողություններ, որոնք հակապետական են»,-եզրափակեց մեր զրուցակիցը։ 

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ 

 

Տարադրամի փոխարժեքները սեպտեմբերի 17-ին Հին լուսանկարները՝ նոր շնչով. Թումանյան քաղաքում կյանքի կոչվեց «Հետևելով ակունքին» արտ-նախագիծը. «Փաստ»Պարույր Հովհաննիսյանը պաշտոնապես ավարտել է ECOSOC-ի փոխնախագահի պաշտոնում իր գործունեությունը Կոնգրեսն ընդունել է Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցները խստացնելու մասին օրինագիծը «Համապարփակ անվտանգություն և դիմակայունություն» խորագրով միջազգային համաժողովին հանդես եմ գալիս ելույթով․ Փաշինյան Հյուսիսային Կորեան մեղադրել է Միացյալ Նահանգներին և նրա դաշնակիցներին միջուկային պատերազմի ներուժի կուտակման մեջ Մեքսիկայի նախագահը հայտարարել է, որ իր երկիրը երբեք ոչ մեկի գաղութը չի դառնա «Եղբայրս աշխույժ էր, ճարպիկ, ընկերասեր ու շփվող». Վահագն Սարգսյանն անմահացել է սեպտեմբերի 14-ին Իշխանասարում. «Փաստ»Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանը ձգտում է համաձայնության գալ ԱՄՆ-ի հետ Հայ հոգևոր առաջնորդներն ու Թրամփը քննարկել են խաղաղությանն առնչվող հարցեր Նիագարան կլուսավորվի Հայաստանի դրոշի գույներով, Օտտավայի քաղաքապետարանի առջև կծածանվի ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են «Ինչ-որ մի պահի հայ ժողովրդի ճնշման և քաղաքական էլիտաների որոշակի գործողությունների արդյունքում հնարավոր է Հայաստանում քաղաքական իրավիճակ փոխվի». «Փաստ»Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ը և Մեքսիկան մոտ են առևտրային համաձայնագրի կնքմանը Հյուսիսային Կորեան մեղադրել է Ճապոնիային և Կորեայի Հանրապետությանը միջուկային զենքի ստեղծման փորձերի մեջ Վթարային ջրանջատումներ՝ սեպտեմբերի 17/18-ին. ո՞ր հասցեներում ջուր չի լինի Լույս չի լինելու Գազի հավանական թանկացման հեռահար ծանրագույն հետևանքները. «Փաստ»Հայաստանի հավաքականները վստահ հաղթանակներով են մեկնարկել 2026 թվականի շախմատի համաշխարհային օլիմպիադան Նոր սպառնալիքները, ցինիկ ստերն ու... «խաղաղության» թմբիրը. «Փաստ»Ամեն ազգայինի դեմ պայքարի համատեքստում. «Փաստ»Քաղաքական վերակազմավորումներ և ընդդիմադիր ցուցանիշներ. 2026 թ. ընտրությունների թվային պատկերը. «Փաստ»Բացասական սպասումների ու ռիսկերի կուտակման գործոնը. ինչո՞վ է պայմանավորված վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի բարձրացումը. «Փաստ»Մեքսիկայի նախագահն հայտարարել է, որ իր երկիրը երբեք ոչ մեկի գաղութը չի դառնաԻսպանիայի Լա Լիգայի 6-րդ տուրում «Ատլետիկոն» հաղթեց «Օսասունային»Սեպտեմբերի 17/18-ին լույս չի լինելուԵրկրաշարժ է տեղի ունեցել ԱդրբեջանումՄայր Աթոռից Արագածավանի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի կբերվի Տիրոջ Սուրբ Խաչափայտի մասունքը24 ժամ ջուր չի լինելուԱՄՆ-ում գնաճը պայմանավորված է Հորմուզի նեղուցում և Բաբ էլ-Մանդեբում տիրող իրավիճակով․ ՂալիբաֆԱռողջության համընդհանուր ապահովագրության նոր կանոնները․ ով որքան է վճարելու և ի՞նչ կլինի չվճարելու դեպքումԱնտոնիու Գուտերեշը պատրաստ է եռակողմ հանդիպում անցկացնել Ուկրաինայի հարցովՍեպտեմբերի 17/18-ին բազմաթիվ հասցեներում գազ չի լինելուԿրիշտիանու Ռոնալդուն կարող է լքել «Ալ-Նասրը»` գալիք ձմեռային տրանսֆերային պատուհանի ընթացքումԵղվարդ-Զովունի ճանապարհին բшխվել է հինգ ավտոմեքենա․ կան վիրшվորներ⁩ Դուք Տիգրանաշենի փոխարեն օգտագործում եք այլ անվանում, իսկ, արդյո՞ք Արծվաշենի վերաբերյալ էլ նույնը լսում եք ադրբեջանական կողմից․ ես նման բան չեմ լսել․ Արամ ՎարդևանյանՀամաներում հայտարարելո՞ւ եք․ Լիանա Գասպարյանը՝ Սրբուհի ԳալյանինՇվեյցարիայում ինքնաթիռի վթարի հետևանքով երեք մարդ է զոհվելԱնկախության տոնի առթիվ Երևանում նախատեսվում են երթևեկության սահմանափակումներԻ՞նչ քայլեր են արվում, որ մեր ժողովրդի վարկային բեռը չծանրանա. Հայկ Ֆարմանյանը՝ ՓաշինյանինՀայաստանի Շախմատի հավաքականները Համաշխարհային օլիմպիադայում մեկնարկել են հաղթանակովԵրբ են Ադրբեջանի զինված ուժերը դուրս գալու Հայաստանի տարածքից․ Անուշ ՄիրզոյանԱռինջ-Գետարգել խաչմերուկում սեպտեմբերի 18-ից լուսացույցները կգործենՈ՞րն է այն ժամկետը, որում, եթե գերիները չվերադառնան, խաղաղությունը չկայանա, հրաժարական կտաք․ Սյուզաննա ԱվետիսյանԱդրբեջանում պահվող հայ գերիների վերաբերյալ քննարկում կլինի ԱՄՆ-ումԱդրբեջանը մեր աչքերի առջև դեգրադացվող պետություն է. Ավետիք ՉալաբյանԱրման Եղոյանից ու ՔՊ-ից բացի՝ էլ ո՞վքեր են երազում Դաշնակցությունն արմատախիլ անելու մասին. պատասխանն ակնհայտ է. Մենուա ՍողոմոնյանՄի լղոզեք, կոնկրետ ասեք՝ ո՞վ է որոշում կայացնելու ԹՐԻՓՓ-ի մուտքի ու ելքի պահին. Ղահրամանյանը՝ ՓաշինյանինԱկբա բանկը Հայաստանում ՎԶԵԲ-ի պարտատոմսերի շուկա ստեղծողն էՀերթական անգամ Բաքուն իր «քիթը խոթում է» մեր գործերի մեջ. Վաղինակ Վարդանով