Երևան, 21.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Այս իրա­վի­ճա­կում նման օրենքն ուղ­ղա­կի չի գոր­ծի. տպա­վո­րու­թյուն է, թե անում են անե­լու հա­մար»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Վարչապետի աշխատակազմն իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում ներկայացրել է նախագծերի փաթեթ, որը վերաբերում է բնապահպանական ոլորտում որոշակի փոփոխություններ կատարելուն։ 

Այն մշակել է վարչապետի աշխատակազմի տեսչական մարմինների աշխատանքների համակարգման գրասենյակը։ Դրա ընդունման նպատակն է բնապահպանական որոշ իրավախախտումների դեպքում բնապահպանական տեսուչների համար նախատեսել իրավախախտում թույլ տված սուբյեկտների գործունեության կասեցման լիազորություն, ինչպես նաև սահմանել այդ լիազորության իրականացման կարգը: 

Մասնավորապես, առաջարկվում է լրացում և փոփոխություն կատարել բնապահպանական վերահսկողության, մթնոլորտային օդի պահպանության մասին օրենքներում, ինչպես նաև լրացումներ կատարել ՀՀ ջրային և ընդերքի մասին օրենսգրքերում։ 

Նշվում է, որ այս նախագծերի մշակման անհրաժեշտությունը բխում է բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի կողմից բնապահպանության ոլորտում արդյունավետ վերահսկողության իրականացման, շրջակա միջավայրին սպառնացող վնասի կանխման անհրաժեշտությունից: 

Նախագծի հիմնավորման մեջ նշվում է՝ գործող օրենսդրությամբ բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի համար բնապահպանության ոլորտում վերահսկողություն իրականացնելու նպատակով նախատեսված միջոցները, որոնք հիմնականում ուղղված են իրավախախտում թույլ տված անձանց պատասխանատվության ենթարկելուն կամ շրջակա միջավայրին արդեն իսկ պատճառված վնասը հատուցելուն, բավարար չեն շրջակա միջավայրի պահպանության և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման ապահովումն իրականացնելու համար, հատկապես շրջակա միջավայրին սպառնացող վնասի կանխման համար: 

Բացի դա, գործնականում տեսչական մարմնի տեսուչները ստուգման կամ այլ գործողություններ իրականացնելու ընթացքում բացահայտում են այնպիսի իրավախախտումներ, որոնց դեպքում շրջակա միջավայրին կամ բնական ռեսուրսներին պատճառվող վնասը հնարավոր է կանխել միայն իրավախախտում թույլ տված անձի գործունեության անհապաղ կասեցման միջոցով, հակառակ դեպքում տնտեսվարող սուբյեկտները շարունակում են բնապահպանական օրենսդրությունը խախտող գործունեությունը՝ անդառնալի վնաս պատճառելով շրջակա միջավայրին: 

Այսպիսով՝ նախագծերի փաթեթի ընդունման արդյունքում որոշ բնապահպանական իրավախախտումների դեպքում կնախատեսվի բնապահպանական տեսուչի կողմից իրավախախտում թույլ տված անձանց գործունեությունը կասեցնելու լիազորություն՝ շրջակա միջավայրին և բնական ռեսուրսներին սպառնացող վնասը կանխելու նպատակով: 

Ընդ որում, շրջակա միջավայրի և բնական ռեսուրսների պաշտպանության ապահովման կարևորությամբ պայմանավորված, որպեսզի ստուգվող տնտեսվարող սուբյեկտի գործունեությունը կասեցնելու մասին որոշման բողոքարկումը չկասեցնի այդ որոշման կատարումը, այդ որոշումը պետք է ենթակա լինի անհապաղ կատարման՝ ելնելով հանրային շահերի ապահովման անհրաժեշտությունից:

 Սրանք նախագծի հիմնական ձևակերպումներն են, հստակ սահմանված են, թե գործող օրենքներում ինչ փոփոխություններ պետք է կատարվեն։ Այսպիսով՝ պետությունը ցանկություն ունի բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնին վերապահել, այսպես ասած, «էկոլոգիական ոստիկանության» գործառույթ, ինչն, ի դեպ, բավականին ընդունված պրակտիկա է աշխարհի շատ երկրներում։ 

Հատկապես զարգացած երկրներում վարչական և անգամ քրեական պատասխանատվություն է սահմանվում նրանց նկատմամբ, ովքեր որևէ կերպ խախտում են երկրի բնապահպանական օրենսդրությունը։ 

Իսրայելում, օրինակ՝ գործում է «կանաչ ոստիկանությունը», որն իրավունք ունի ընդհուպ ձերբակալել, հետաքննություն սկսել և տուգանել այն անձանց, որոնք կխախտեն բնապահպանական օրենսդրությունը, իսկ Գերմանիայում այս ոլորտում դիտավորյալ հանցագործության համար կարող է պատիժ սահմանվել մինչև 5, անգամ 10 տարվա ազատազրկումը։ 

Սա, իհարկե, միջազգային փորձն է, իսկ որքանո՞վ է հնարավոր, որ տեսչական մարմինը կարողանա կասեցնել որևէ հսկա արտադրամասի կամ էլ, օրինակ՝ հանքարդյունահանող ընկերության աշխատանքային գործունեությունը։ 

Բնապահպան Սիլվա Ադամյանը նշում է՝ լավ ծանոթ է ոլորտում միջազգային պրակտիկային։ «Ունեի գործընկերներ Միացյալ Նահանգներում, որոնք լինելով հասարակական կազմակերպություն, որը հարում էր տեսչական մարմնին և նրան տրվել էր լիցենզիա, դադարեցնում էին հսկա գործարանների, հանքերի գործունեությունը, եթե հայտնաբերում էին ինչ-որ խախտում։ 

Կարծում եմ՝ օրինակը վերցված է միջազգային փորձից։ Բայց... քանի որ ոչ առաջին տարին է, ինչ առնչվում եմ տեսչական մարմինների հետ, հասկացել եմ՝ մեր տեսչական մարմինները հիմա այն վիճակում են, որ նման նախագիծն ուղղակի չի գործի։ Նրանք պատրաստ չեն դրան, չունեն անգամ համապատասխան տեխնիկական միջոցներ խնդիրներին լուծում տալու համար։ 

Հետաքրքիր հոդվածներ ու ֆիլմեր կան, որոնց ինքս հետևում եմ, թե ինչպես են բնապահպանական տեսուչները, կոնկրետ ԱՄՆ-ում փորձում որևէ հիմնարկի գործունեություն կասեցնել։ Նախ նրանք մինչև ատամների ծայրը զինված են, ինչպես ոստիկանները, բացի դա, ունեն տեխնիկական բոլոր հնարավորությունները, և իրենց գործունեությունն ամրագրված է իրավական ակտերով։ 

Եթե ուզում ենք, որ Հայաստանում տեսչական մարմինն աշխատի այնպես, ինչպես նախատեսված է առաջարկված նախագծում, այսինքն՝ մտնի որևէ կառույց և դադարեցնի դրա գործունեությունը, ուրեմն այն պետք է այլ գործառույթ ունենա։ 

Պետք է ավելի շատ նման լինի ոստիկանության։ Տեսչական մարմնի այն աշխատակիցները, որոնց ես եմ ճանաչում, հնարավոր է՝ ոլորտի լավ մասնագետներ են, բայց կառավարությունը, օրենքները իրենց թույլ չեն տալիս նման գործունեություն ծավալել։ Բացի դա, իրենք պետք է ունենան նաև ֆիզիկական պատրաստվածություն և տեխնիկական միջոցներ բոլոր խնդիրներին լուծում տալու համար։ 

Պետք է փոխվի տեսչական մարմնի ամբողջ կազմը։ Նույնիսկ այս պարագայում, երբ նրանք չունեն հնարավորություն որևէ կազմակերպության գործունեություն կասեցնել, հիմա, երբ ինչ-որ խախտումներ են գտնում, չեն կարողանում լիարժեք ձևով պատասխանատվության կանչել տվյալ անձին կամ կազմակերպությանը։ 

Գաղտնիք չէ, որ կան բազում խնդիրներ, ուստի նախ պետք էր դրանց լուծում տալ»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Սիլվա Ադամյանը։ Վերադառնալով նախագծի ներկայացմանը՝ նա ընդգծում է, որ գործը սխալ է արվում։ 

«Ի սկզբանե պետք էր ստեղծել նոր մարմին, վերանվանել տեսչականը, նոր մարդկանց ներգրավել, այն ավելի շատ անվանել «ոստիկանություն» իր տարբեր բաժիններով, որը շատ մեծ գործառույթներ կունենար։ Բայց սրան պետք է գալ աստիճանաբար։ 

Հիմա պետք է այնքան ուժեղացնել այդ մարմինը, որ նա կարողանա տարաբնույթ հարցեր լուծել, իսկ որոշ ժամանակ հետո, օրինակ՝ կարողանա դադարեցնել ինչ-որ գործարանի աշխատանքը, եթե այնտեղ հայտնաբերի խախտումներ։ 

Իսկ այս իրավիճակում նման օրենքն ուղղակի չի գործի»,-ընդգծում է մեր զրուցակիցը։ Բնապահպանը հիշեցնում է՝ ինքը պարբերաբար ահազանգել է տեսչական մարմնի գործունեության մասին, նշել է, որ այն անարդյունավետ է։ 

«Հենց միայն այս պատճառով նման օրենքի մասին մտածելը դեռ շատ շուտ էր։ Պետք էր ամրացնել գործող մարմինների հիմքը, ապահովել տեխնիկական վերազինումը և այլ հարցերի լուծում տալ։ 

Իսկ հիմա ստացվում է, որ կունենանք օրենսդրական հերթական ակտը, որը կմնա թղթի վրա։ Տպավորություն է, թե սա անում են ուղղակի անելու համար»,-եզրափակում է Սիլվա Ադամյանը։

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Խորթ մոր կողմից ծեծի ենթարկված երեխան մաhացել է Սահնակային սպորտ՝ ամենաէքստրեմալ մարզաձևերից մեկը. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (21 ՄԱՐՏԻ)Ստեղծվել է ՄԱԿ-ի ժամանակավոր շտաբ-բնակարանը, արձանագրվել է Լինչի դատաստանի վերջին դեպքը. «Փաստ»Հակահայկական պատվեր. ո՞վ է վճարում հայերի դեմ քարոզչության համար, և ովքե՞ր են միանում այս արշավին. «Փաստ»Թեհրանը համաձայն չէ ժամանակավոր հրադադարին, այլ ցանկանում է պшտերազմի ամբողջական, համապարփակ և վերջնական դադարեցում․ Արաղչի Զանգեզուրի Պղնձամոլիբդենային կոմբինատ ՓԲԸ-ն կենսաբազմազանության ուսումնասիրության և շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի շրջանակում իրականացնում է լայնածավալ և շարունակական մշտադիտարկումներ Քննչական կոմիտեն տեսանյութ է հրապարակել Պուշկինում 17-ամյա դեռահասի դիակի հայտնաբերման վայրիցՈւզում են մոռացնել Արցախն ու Անկախության հռչակագիրը. «Փաստ»Փակվող դպրոցներից 27-ը Սյունիքի մարզում են․ 27 սահմանամերձ բնակավայր վտանգված են․ Ատոմ ՄխիթարյանՀԷՑ-ի լիցենզիայի դադարեցման դատական գործով նիստըԵթե Սամվել Կարապետյանը հետքայլ աներ, ՀԷՑ-ը փաթեթավորած հետ կտային. Դավիթ Ղազինյան Իրականում ինչից է մահացել Չակ Նորիսը«Ես իրենով էի ապրում, շնչում, նա իմ հպարտությունն էր». սերժանտ Կարեն Գրիգորյանն անմահացել է հոկտեմբերի 28-ին Մեղվաձոր գյուղում. «Փաստ»Ձեր այս «տասանորդի» կոչից առաջ մի պարզ ճշմարտություն կա, որը չեք կարող շրջանցել. Ռուբեն ՄխիթարյանԹուրքիայի արևային և քամու էներգիայի ընդհանուր տեղադրված հզորությունը գերազանցել է 40,000 ՄՎտ-ը Ոչ թե ժամանակավոր ճգնաժամի, այլ համակարգային խնդիրների կուտակում. «Փաստ»Շարունակելով մեր աշխատանքը համայնքներում՝ Ավան վարչական շրջանում բացվեց «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գրասենյակը. Գագիկ ԾառուկյանՉգործող եկեղեցին վերակառուցվել է Սարգիս Կարապետյանի նախաձեռնությամբ. տեսանյութ Գիտնականը բացահայտել է մի սովորություն, որը կրկնապատկում է հանկարծակի մահվան ռիսկը Բացահայտվել է «բարետես արտաքինով աղջիկներ»-ի կիրառմամբ համակարգչային հափշտակություններ կատարող խումբ (տեսանյութ) Ժողովուրդ ջան, ուզո՞ւմ եք էժան բնակարաններ, ապա պետք է թիկունք լինեք մեզ՝ մեր բարի նպատակներին հասնելու ճանապարհին. Ալիկ ԱլեքսանյանԱզգը մնում է ազգ իր մշակույթով․ Լիլիթ ԱրզումանյանՔաղաքական համակարգը՝ որպես պետական իմունիտետ. դասեր աշխարհից և Հայաստանի իրականությունը. «Փաստ»Ուսանողական տարիք և ուսանողական տանիք. Հրայր Կամենդատյան«ՀայաՔվեն» պանելային քննարկում էր կազմակերպել հաջողակ կանանց մասնակցությամբԵրրորդ համաշխարհային պատերազմն սկսված էՊետության կառուցման ու պետության կազմաքանդման հակադրությունը. «Փաստ»Հայաստանի հակաօդային պաշտպանությունը կյանքի և մահվան խնդիր է. հարցազրույց Իսրայելի ՀՕՊ համակարգի նախկին ղեկավարի հետ«Ուժեղ Հայաստան»-ի աճող ազդեցությունը՝ իշխանության հիմնական անհանգստությունը Տարածաշրջանային լարվածության ստվերը․ Հայաստանը տնտեսական հարվածի առջև «Նախընտրական փուլում պոպուլիստական և նեղ քաղաքական դրդապատճառներով այս վայրիվերումներն իրականում առաջ են բերելու տնտեսական լրջագույն ռիսկեր». «Փաստ»Տարադրամի փոխարժեքները մարտի 21-ին Սա լավ կամ վատ ապրել չէ, սա առհասարակ ապրել չէ.... «Փաստ»Երկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներ Սահմանամերձ համայնքների սոցիալական աջակցության ծրագրի ժամկետը կերկարաձգվի. «Փաստ»Երկու ամսում ինը տարվա տեղը լրացվելո՞ւ է. «Փաստ»«Հայաստան» դաշինքի միջոցառման լուսաբանումներն ունեցել են մոտ 15 մլն դիտում. «Փաստ»Միայն ամոթ ու խայտառակություն՝ իշխանությունների պատճառով. «Փաստ»Ո՞վ է Մարիո Նաուֆալը, որին հարցազրույց է տվել Նարեկ Կարապետյանը. «Փաստ»Հրթիռ է ընկել Երուսաղեմում հայկական թաղամասի մոտ (տեսանյութ) Հայաստանի համար մեծ պատիվ է 2027 թվականին Ֆրանկոֆոնիայի խաղերի հյուրընակալումը․ Արարատ Միրզոյան «Նապոլին» նվազագույն հաշվով հաղթեց «Կալյարիին» ՀՀ պետական պարտքը կառավարելի է. Ֆինանսների նախարարություն Հաջորդ մրցաշրջանում ես այլևս չեմ լինի «Ատլետիկի» գլխավոր մարզիչը․ Էռնեստո Վալվերդե Իրանցի բարձրաստիճան հետախուզույզ է սպանվել Վստահ ընթացքի մեջ ենք․ Գոռ Հակոբյանի կնոջ նոր գրառումը Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 10 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Իրաքը ֆորս-մաժոր է հայտարարել բոլոր նավթահանքերում Խոշոր ավտովթար՝ Կոտայքի մարզում․ Եղվարդի խճուղում բախվել են «Kia Optima»-ն և «Nissan Sentra»-ն Մասնավոր ինքնաթիռ է կործանվել Մոսկվայում՝ երկու մարդ զոհվել է