Ի՞նչ հույ­սեր ունեն իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը հան­րաք­վեի հետ կապ­ված

Ներկա պահին քաղաքական դաշտում տեղի ունեցող զարգացումներում առաջնային նշանակություն է ստացել սահմանադրական փոփոխությունների հարցի շուրջ ապրիլի 5-ին նախատեսված հանրաքվեի թեման։

 Քաղաքական ուժերը փորձում են հասկանալ, թե ինչպիսի ուժերի հարաբերակցություն է գործում, ինչպես պետք է դիրքավորվել քարոզարշավից առաջ՝ տեղի ունեցող զարգացումներից առավելագույն շահով դուրս գալու համար։ 

Փետրվարի 17-ից արդեն մեկնարկում է քարոզարշավը, և հայտնի է, որ «Այո»-ի շտաբը ղեկավարելու է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության նախագահ Սուրեն Պապիկյանը։ 

«Այո»-ի քարոզչությանը միանում են մի քանի միավորներ, որոնց մասնակցությունը, սակայն, էական օգուտ տալ չի կարող իշխանությանը, եթե չասենք հակառակը: Խոսքը մասնավորաբար ՀԱԿ-ի մասին է: Իսկ ահա «Ոչ»-ի առումով հարցականները դեռևս շատ են։ Խոսքը բացառապես համակարգված, համախմբված «Ոչ»-ի մասին է, այլ ոչ թե հատվածական նախաձեռնությունների: 

Ըստ առկա տրամադրությունների, բացառված չէ, որ ընդդիմադիր քաղաքական ուժերի մեծ մասը գնա հանրաքվեն բոյկոտելու ճանապարհով, ինչն առաջին հայացքից թվում է, թե իշխանությունների քարոզչության համար լայն դաշտ կապահովի։ 

Սակայն մյուս կողմից՝ պետք է դիտարկել, որ իշխանություններին որոշ առումով ձեռնտու է «Ոչ»-ի շտաբի ձևավորումը, քանի որ դա հնարավորություն կտա հանրաքվեի քարոզարշավը տանել «սևերի» ուղղությամբ, թիրախավորել բոլոր նրանց, որոնք «Ոչ» են քարոզելու: 

Հակառակ քարոզչական ճամբարի գոյության պարագայում իշխանությունները հնարավորություն կստանան ատելություն գեներացնել ընդդիմադիր ուժերի նկատմամբ՝ մեղադրելով բազմապիսի հանցանքների մեջ: Չնայած, դա լինելու է ցանկացած պարագայում, քանզի «արջը յոթ երգ գիտի, յոթն էլ»... նախկինների մասին: 

Ուղղակի, խնդիրն այն է, թե ինչ դոզայով է ընթանալու սեփական վարկանիշը փրկելու ուղղությամբ տարվող «սևաքարոզը»: Մյուս կողմից, դա իշխանություններին թույլ կտա գործընթացը «լեգիտիմացնել» ոչ միայն երկրի ներսում, այլև դրսում, քանզի արդեն իսկ միջազգային կենտրոնների առկա են կոշտ քննադատություններ։ 

Իշխանությունների համար շահավետ է, որ միջազգային հանրությունը տեսնի, թե ինչ ժողովրդավարական ընտրական պրոցեսներ են տեղի ունենում երկրում, բախվում են տարբեր տեսակետներ, հանրությունը լայնորեն ներգրավվում է հանրաքվեի քարոզչության գործընթացում։ 

Դա կարող է լրացնել այն բացը, որ նախագիծը նախքան հանրաքվեի դնելը քննարկման չի դրվել հասարակական և քաղաքական լայն շրջանակների համար, խախտվել են բազմաթիվ ընթացակարգեր, ոտնահարվել է Սահմանադրությունը, չի ուղարկվել Վենետիկի հանձնաժողովին, հանրաքվեի որոշումն ընդունվել է միակողմանի և հապճեպորեն և այլն։ 

Իսկ ի՞նչ տեղի կունենա, եթե ընդդիմադիր քաղաքական ուժերը որոշեն, որ քանզի հանրաքվեի անցկացումն ինքնին անօրինական է, պետք է գնալ լուռ բոյկոտի կամ վերջինիս քարոզչության ճանապարհով։ 

Այս դեպքում «Այո»-ի շտաբը քարոզարշավում կմնա որպես միայնակ խաղացող։ Իհարկե, այդպես շատ ավելի հեշտ կլինի, սակայն կստացվի մենախոսություն, ինչից հանրությունը վաղուց ձանձրացել է, հատկապես, որ թեմաներն ու թիրախները չեն փոխվում: 

Իհարկե, անձամբ վարչապետ Փաշինյանը կմասնակցի քարոզարշավին, կփորձի ոգևորել ժողովրդին, սակայն դեռևս հարց է, թե ինչպես է վարչապետը մոտիվացնելու քաղաքացիներին, որ ապրիլի 5-ին անպայման գնան ընտրատեղամասեր և «այո» ասեն սահմանադրական փոփոխություններին։

 Իշխանություններին առնվազն 650 հազար ձայն է պետք, ինչը քիչ թիվ չէ։ Պաթետիկ, չափազանց թույլ ոտանավորներ գրելո՞վ, նոր ձերբակալություններո՞վ, նոր սատանաներ փնտրելո՞վ, «սերժառոբական» թեմայով անվերջանալի մանիպուլ յացիաներո՞վ...

 Պետք է հաշվի առնել, որ անգամ 2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ի արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ, երբ իշխանության վարկանիշը հասել էր իր պիկին, ընտրությանը մասնակցելու առումով քաղաքացիների մոտ պասիվություն էր նկատվում, և ընտրություններին մասնակցեց ընտրողների ընդամենը 48,63%-ը։

 Եվ պատահական չէ, որ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ Փաշինյանը մի քանի անգամ ժողովրդին կոչ արեց ակտիվորեն մասնակցել ընտրությանը։ Այն ժամանակ քաղաքացիները մեծ հույսեր էին կապում Փաշինյանի հետ, իսկ հիմա իշխանությունների գործունեությունից ահռելի հիասթափություն է նկատվում։ 

Ուստի իշխանությունների համար բարդ է լինելու հանրաքվեին անհրաժեշտ քանակով քաղաքացիների մասնակցությունն ապահովելու հարցը (եթե, իհարկե, չգնան նախկինների ճանապարհով ու չկիրառեն ամբողջ վարչական ռեսուրսը, ինչը ավելի հավանական է), մանավանդ, որ քաղաքացիներից շատերը համոզված են, որ այդ փոփոխությունների արդյունքում ՍԴ դատավորների լիազորությունների դադարեցմամբ իրենց ու երկրի կյանքում ոչ մի բան չի փոխվելու, ինչպես կար, այնպես էլ մնալու է։ 

Միակ փոփոխությունը լինելու է այն, որ ՍԴ ներկա դատավորներին փոխարինելու են այսօրվա իշխանության կամակատար դատավորներ...

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ