Քարոզարշավն սկսված է. ով ինչ «մանևր» է կիրառելու

Հայաստանյան քաղաքական դաշտում քննարկումների գխավոր թեմաներից մեկը վերաբերում է ապրիլի 5-ի հանրաքվեին, առավել ևս, որ երեկվանից պաշտոնապես մեկնարկել է հանրաքվեի քարոզարշավը, թեպետ այն ըստ էության ավելի վաղ էր սկսվել։ 

Վարչապետ Փաշինյանը բանաստեղծություն է գրում սպասվող սահմանադրական փոփոխությունների մասին, որը երգ է դառնում (երևի հանրաքվեի հիմնը), իսկ ՔՊԿ-ն ամբողջ 6 միլիոնանոց մրցույթ է հայտարարում «Այո»-ի բրենդինգի համար։ 

Միևնույն ժամանակ ուշագրավ գործընթացներ են տեղի ունենում ընդդիմադիր ճամբարում։ Իշխանությունները հույս ունեին, թե ընդդիմադիր քաղաքական կուսակցությունները կձևավորեն «Ոչ»-ի միասնական շտաբ, որի առանցքի ներքո էլ կհավաքվի ընդդիմադիր ողջ ռեսուրսը։ 

Այդ դեպքում իշխանություններին կհաջողվեր հասարակությունը նորից բաժանել սևերի և սպիտակների, ատելություն գեներացնել, նորից օրակարգային հարց դարձնել անցյալը և գործող Սահմանադրական դատարանը նույնացնել նրանց հետ։ 

Որոշ առումով այդպես էլ կլինի, սակայն արդեն ոչ այն էնտուզիազմով: Մյուս կողմից՝ հնարավոր կլիներ միջազգային հանրության աչքին թոզ փչել, թե սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեն ամբողջովին օրինական է, քանի որ ընդդիմությունը, ներգրավվելով այդ պրոցեսի մեջ, այն լեգիտիմացնում է։ 

Եվ պատահական չէ, որ ԱԺ փոխնախագահ Ալեն Սիմոնյանը հայտարարել էր, թե ինքը վստահ է, որ «Ոչ»-ի շտաբ կձևավորվի, որովհետև «սուրբ տեղը դատարկ չի մնում», օրենքը դրա կարգավորումը տվել է: Սակայն, ինչպես և կանխատեսելի էր, ընդդիմադիր քաղաքական ուժերը՝ խորհրդարանական, թե արտախորհրդարանական, «Ոչ»-ի շտաբ ձևավորելու մասին հայտարարություն չարեցին։ 

Ավելին՝ նրանք հայտարարեցին, թե չեն մասնակցելու մի գործընթացի, որի՝ օրենքին համապատասխանությունը կասկածի տակ է դրվում։ Այլ կերպ ասած՝ ընդդիմությունը ցույց տվեց, որ հանրաքվեն հակասահմանադրական են համարում և ուղերձ հղում հանրությանն ուղղակի մասնակից չդառնալ այդ պրոցեսին։ 

Իհարկե, «Ոչ»-ի շտաբ կձևավորվի, նվազագույնը 50 քաղաքացու միջոցով, այդ մասին արդեն իսկ հայտարարություն արվել է: Սակայն, եթե հաշվի առնենք, որ քաղաքական ուժերի կողմից չի ձևավորվել այդ շտաբը, ըստ էության, իշխանությունների քարոզչական շտաբը սահմանադրական փոփոխությունների հարցում քաղաքական դաշտում մնալու է միայնակ։ 

Բացի նրանից, որ սա պատեհ առիթ է, որ իշխանությունը հասկանա, թե ինչքան վարկանիշ է կորցրել, ինչպիսի տրամադրություններ են տիրում հանրության շրջանում, միևնույն ժամանակ, հնարավորություն է ստեղծվում բարձրացնել սեփական վստահության մակարդակը։ 

Ինչպես գիտենք, Փաշինյանը ցույցերի և երթերի հմուտ մասնագետ է, և ժամանակ առ ժամանակ նման զանգվածային միջոցառումների կազմակերպման կարիք է զգում, որովհետև հասարակական տրամադրությունների վրա դրականորեն ազդելու այլ գործիքակազմ (արդյունավետ աշխատանք, իրական բարեփոխումներ, սոցիալական վիճակի բարելավում) չի կարողանում կիրառել: 

Իսկ այսպես կարելի կլինի հասարակության որոշ հատվածի «թեժ» պահել, իսկ որոշակի հանրահավաքային քանակ ապահովելու պարագայում ցույց տալ, թե ինքը շարունակում է մնալ հանրային ամենաբարձր վստահությունը վայելող գործիչը։ 

Սակայն ատելության քարոզը և նախկիններին բոլոր մեղքերի մեջ մեղադրելու գործելակերպը հազիվ թե այլևս արդյունավետ լինեն, ուստի չի բացառվում, որ Փաշինյանը նոր տակտիկա օգտագործի։ 

Նախ՝ ամենայն հավանականությամբ, վերջինս քարոզչության պրոցեսը կհամեմի իր կառավարության «ձեռքբերումների» մասին ցուցանիշներով և «տնտեսական հեղափոխության» ու անկախ դատական համակարգի մասին խոստումներով, հավելելով, թե իբր ներկայիս ՍԴ դատավորները խանգարում են այդ նպատակներին հասնելու համար։ 

Իսկ մյուս կողմից՝ իշխանությունները կփորձեն հանրությանը համոզել, թե իրենց սկսած գործընթացը լիովին օրինական է և սահմանադրական։ 

Պատահական չէ, որ Գերմանիա կատարած իր այցի ժամանակ Փաշինյանը ցանկություն ուներ ցույց տալ, որ սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեն պայմանավորված է դատական իշխանությունը բարեփոխելու իրենց հանձնառությամբ, և այդ հարցում փորձում էր ամեն կերպ ստանալ միջազգային հանրության լոյալ դիրքորոշումը, որ հանկարծ հանրաքվեի օրինականությունը չդրվի կասկածի տակ։ 

Թերևս այս խնդրի շուրջ իշխանությունների մտահոգություններով էր պայմանավորված, որ Փաշինյան-Մերկել հանդիպման ժամանակ պաշտոնական հաղորդագրության մեջ չէր տրվել Մերկելի խոսքի այն հատվածը, որը վերաբերում էր Վենետիկի հանձնաժողովի կարծիքի կարևորությանը, ինչը հետո, իհարկե, բարդվեց թարգմանչի վրա։ 

Սակայն ընդհանուր առմամբ, միջազգային կառույցների՝ մինչ այս պահը արված հայտարարությունները հուշում են, որ այս «մանևրն» էլ հազիվ թե աշխատի...

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ