Հան­րաք­վեի մի­ջազ­գա­յին հո­վա­նա­վո­րի փնտրտուք

Հայաստանի վարչապետի այցը Գերմանիա մեկնաբանվեց հիմնականում Ադրբեջանի նախագահի հետ մյունխենյան հանդիպման կոնտեքստում, երբ Փաշինյանը և Ալիևը մեկը մյուսից անհաջող պատմական համեմատություններ էին անում հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների և ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման շուրջ: 

Բայց Հայաստանի իշխանությունների համար թերևս ավելի կարևոր էր Բեռլինում Մերկել-Փաշինյան հանդիպումը՝ ինչպես բովանդակային, այնպես էլ գործնական տեսանկյունից: Խնդիրն այն է, որ ապրիլին կայանալիք հանրաքվեի հարցում իշխանությունը որոշակիորեն հայտնվել է մեկուսացման մեջ: 

Հայաստանի ներսում թե՛ քաղաքական դաշտը, թե՛ իրավագիտական հանրությունը խիստ երկփեղկված է և բևեռացված, ու հանրաքվեի անցկացումն ինքնին իրավական լեգիտիմության տեսանկյունից հարցեր է առաջացնում: 

Մյուս կողմից՝ իշխանությունների գործողությունները ինչպես Բրյուսելում, այնպես էլ հատկապես Ստրասբուրգում, լուրջ մտահոգություններ են առաջացրել, ինչի մասին ԵԽԽՎ Հայաստանի հարցով համազեկուցողները և Վենետիկի հանձնաժողովի նախագահը հանդես եկան մի քանի հայտարարությամբ: 

Այս ֆոնին իշխանությանը խիստ անհրաժեշտ էր հատկապես Եվրոպայում գտնել հանրաքվեի արտաքին հովանավոր: Մերկել-Փաշինյան հանդիպումը, կարծես, ստեղծված իրավիճակը շտկելու փորձ էր, և պետք է ընդունել, որ այն սպասվածից ավելի ջերմ էր, եթե նկատի ունենանք ԳԴՀ կանցլերի բավական խրախուսական արտահայտությունները իշխանությունների նախաձեռնած բարեփոխումների վերաբերյալ: 

Թեպետ այստեղ կարող է լինել բավական առարկայական շարժառիթ, որովհետև Փաշինյանի այցից գործնականում օրեր առաջ Հայաստանում էր գերմանական բիզնեսմենների մի պատվիրակություն, որը արժանացավ ընդունելության ամենաբարձր մակարդակով: 

Հաշվի առնելով, որ գերմանական բիզնեսը հետխորհրդային տարածքում առանձնապես հետաքրքրված է հանքահումքային ռեսուրսներով, չի բացառվում, որ պաշտոնական Երևանի կողմից խոստումներ են տրվել այդ ուղղությամբ գերմանական ներկայությունը ընդլայնելու վերաբերյալ (այս թվում` նույնիսկ Ամուլսարի մասով), ինչը Մերկելի կողմից դրական ընդունելության շարժառիթներից մեկը կարող էր լինել: Եվ, այնուհանդերձ, կային նաև այլ նրբերանգներ: 

Ուշագրավ է, որ Մերկել-Փաշինյան մամուլի ասուլիսը տեղի ունեցավ մինչև միջկառավարական փակ հանդիպումը: Այսինքն, բուն հանդիպումից գերմանական կողմը մեծ սպասելիքներ չուներ և արդեն նախօրոք ասաց այն, ինչ ասաց: Այդ թվում` խորհուրդ տալով Հայաստանի ղեկավարությանը չանտեսել հանրաքվեի հարցում Եվրախորհրդի Վենետիկի հանձնաժողովի փորձագիտական կարծիքի նշանակությունը: 

Դրան զուգահեռ, ըստ մամուլի, արդեն հանդիպման ժամանակ ԳԴՀ կանցլերը հետաքրքրվել էր Ռոբերտ Քոչարյանի դատավարության ընթացքով, և այս տեղեկատվությունը չհերքվեց ո՛չ գերմանական աղբյուրներից, ո՛չ էլ Հայաստանի իշխանությունների: 

Այսպիսով, Գերմանիան, ըստ էության, հասկացրել է, որ եթե անգամ պատրաստ է «քավորության» հայաստանյան հանրաքվեին, դա չի կարող տեղի ունենալ Եվրոպայում ընդունված իրավական նորմերի և ավանդույթների անտեսումով: Մանավանդ որ եվրոպական առանձին պետությունները Եվրամիության և Եվրախորհրդի վերազգային կառույցների նկատմամբ վերահսկողության կամ ճնշում գործադրելու իրավական լծակներ չունեն: 

Ըստ ամենայնի, այս կապակցությամբ Հայաստանի կառավարության ակնկալիքները չեն արդարացել կամ էլ պաշտոնական Երևանը փորձում է ցույց տալ, թե չի հասկացել Մերկելի ակնարկները: Մասնավորապես Գերմանիայից վերադառնալուց հետո գործող վարչապետը ոչ միայն չվերանայեց իր դիրքորոշումը հանրաքվեի նախաձեռնության վերաբերյալ Վենետիկի հանձնաժողովից եզրակացություն ստանալու մասին, այլև հեռուստաեթերով հայտարարեց, թե նախ` այդ հանձնաժողովը պետք է պատասխանի որոշ հարցերի, մասնավորապես գնահատական տա Հայաստանի Սահմանադրական դատարանի քաղաքականացվածության փաստին: 

Դրան զուգահեռ` հանրաքվեի օրենսդրական նախաձեռնության հեղինակը Վենետիկի հանձնաժողովի նախագահ Բուքիքիոյին գրեթե մեղադրեց Հայաստանի նախորդ իշխանությունների հետ կոռուպցիոն գործարքի մեջ: Այս հանգամանքները ամենևին դրական ֆոն չեն ստեղծում պաշտոնական Բեռլինի հետ պայմանավորվածությունների կոնտեքստում, եթե այդպիսիք կան: 

Ըստ ամենայնի, կա՛մ այդ պայմանավորվածությունները բավականաչափ հիմնավոր և առանցքային չեն, կա՛մ Հայաստանի իշխանությունը չի ստացել իր պահանջներին լիովին բավարարող աջակցության խոստում և ըստ այդմ շարունակում է քացով պատի մեջ մեխ մեխելու գործելաոճը: Իսկ այդ հանգամանքը հազիվ թե ոգևորիչ լինի պաշտոնական Բեռլինի համար, եթե անգամ վերջինս համաձայն է աջակցել իշխանություններին:

ՎԱՀԱՆ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ