Երևան, 21.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը քաղ­հա­սա­րա­կու­թյան հետ աշ­խա­տել ընդ­հան­րա­պես չգի­տեն»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները՝ ՀԿ-ներն ու անհատները, ըստ ոլորտների ներկայացնում են այս կամ այն քանակի մարդկանց։ Ժամանակի ընթացքում, գործունեության արդյունքներով մարդկանց վստահությունը ձեռք բերելով, նրանք որոշակիորեն իրավունք են ստանում հանդես գալ քաղհասարակության անունից։

 Ոչ մի երկրում էլ հնարավոր չէ բոլոր մարդկանց կարծիքը լսել, ու քաղհասարակության ներկայացուցիչներն այդ հարցում փրկություն են, քանի որ հավաքում են «feedback»-ը (հետադարձ կապը-խմբ.) և այն ներկայացնում պետական կառույցներին, որպեսզի նրանք աշխատեն այդ ուղղությամբ, հետևություններ անեն, վերլուծություն ունենան և այլն»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է «Վարորդի ընկեր» իրավապաշտպան ՀԿ-ի փոխնախագահ Դավիթ Պեդանյանը՝ անդրադառնալով պետության ներսում քաղհասարակության դերին։ Նա նշում է՝ ժողովրդավարական երկրներում քաղհասարակությունը որոշիչ դեր ունի, նրա կարծիքը լսելի է։

 «Մեր վարչապետը սիրում է շեշտել՝ «Հայաստանը ժողովրդավարական երկիր է, և որոշողն էլ ժողովուրդն է»։ Դա նաև նշանակում է, որ քաղհասարակության անդամների ձայնը պետք է առավելագույնս լսելի լինի և կարևոր դերակատարում ունենա, ոչ թե այնպես, ինչպես հիմա է արվում։ Լսում են, ասում՝ ձեզ լսեցինք, չնեղացրեցինք, անցանք առաջ։ 

Լսելը նշանակում է, որ պետք է հետևություններ արվեն, իսկ քաղհասարակության մտահոգությունները պետք է մտահոգեն պետական մարմիններին։ Սակայն սա Հայաստանում տեղի չի ունենում, չի էլ ունեցել։ Մարդկանց գլխի տակ փափուկ բարձ են դրել, բայց քաղհասարակության կարծիքի, առաջարկությունների կամ արած քայլերի հիման վրա կատարված փոփոխությունները տեսանելի չեն եղել։ 

Շատ փոքր ու եզակի դեպքերում եղել են, բայց այդ եզակի դեպքերն այնպես են ներկայացվում, այնպիսի հնչեղություն են ստանում, իբր շատ մեծ բան է արվել, բայց իրականում լոկալ ու ավելի շատ պոպուլիստական երևույթներ են եղել»,-ընդգծում է մեր զրուցակիցը։ 

Պեդանյանը նշում է՝ շատ հաճախ են լինում հանդիպումներ, հանրային քննարկումներ, որոնց մասնակցում են հասարակության հետ ամուր կապեր ունեցող ՀԿ-ներն՝ այն հույսով, որ այս անգամ քննարկումները կազմակերպողները «խելքի եկած» կլինեն, բայց մինչ այժմ տեսնում ենք, որ այս մարդիկ հասկանում են միայն պատժամիջոցների և ակցիաների լեզուն։ ««Վարորդի ընկերն» ամենախոշորներից, իր գործունեությամբ վստահություն ձեռք բերած ամենամեծ ՀԿ-ներից մեկն է Հայաստանում։ 

Ասում ենք՝ այսինչ հարցը պետք է քննարկել, բայց առանց մեր կարծիքը հաշվի առնելու, քննարկելու, վերցնում են ու ինչ-որ օրենքներ են ընդունում։ Իսկ երբ մի քանի հոգի, որոնց ֆինանսական շահերը ոտնահարում է այս կամ այն օրենսդրական փոփոխությունը, կառավարության դիմաց ցույց է անում, և 10 րոպեից իրենց հարցը լուծված է լինում, դա վառ ապացույցն է նրա, որ այս կառավարությունն ու իշխանությունները քաղհասարակության հետ ընդհանրապես աշխատել չգիտեն։ 

Նշեմ՝ նախկիններն էլ չգիտեին։ Ուղղակի մոտեցումներն էին տարբեր։ Տեսեք՝ Հայաստանում վարորդների հետ կապված խնդիրները քննարկելու, քաղհասարակության կարծիքը լսելու համար տարբեր խորհուրդներ կան։ Օրինակ՝ ոստիկանության հասարակական խորհուրդը, հանրային խորհուրդն՝ իր հանձնաժողովներով, կան ստորաբաժանումներ, որոնք ունեն իրենց հասարակական խորհուրդները և այլն։ 

Դատելով նրանց մեծամասնության գործունեության աշխատելու տեսակից, որակից ու հաճախականությունից՝ վստահ կարող եմ ասել, որ այդ բոլորը ստեղծվել են ինչ-որ տեսլականներով, բայց աշխատում են ձևական, կապի միջոցներն իսպառ բացակայում են, ու հույսներս դնում ենք նրա վրա, որ աղմուկ հանելով՝ կարողանալու ենք ինչ-որ հարց բարձրաձայնել կամ լուծել։ Անմիջական ուղիղ կապ չկա, բոլորը խուսափում են դրանից, ավելի վատ ձևերով, քան առաջ»,-հավելում է ՀԿ-ի փոխնախագահը։

Նա ընդգծում է՝ այսօր փորձում են երկխոսություն ծավալել, որպեսզի ամեն ինչ լինի փոխադարձ հարգանքի վրա։ 

«Մարդկանց դիտարկում ենք որպես մարդ, նաև իրենց թերություններով հանդերձ։ Բայց երբ հասկանանք, որ իշխանություններն անտեսում են հասարակական բլոկը, ուրեմն հասարակական բլոկն էլ կսկսի իշխանություններին պատժել օրենքի ամբողջ խստությամբ։ 

Դրանք պատժամիջոցներ են, չենք ուզում, որ պատժամիջոցները դառնան ծայրահեղ քայլ, որպեսզի մեր ձայնը լսելի լինի։ 

Ուզում ենք կլոր սեղանի սկզբունքով մարդկանց հետ քննարկումներ անցկացնել։ Հստակ ասում եմ՝ կան օրենքի նախագծեր, որոնք ընդունվել են քաղաքացու շահը հաշվի չառնելով, մարդու իրավունքների ոտնահարմամբ և այլն։ Խոսքը փոքրամասնության մասին չէ, և նույնիսկ եթե փոքրամասնության մասին է, պետությունը չի կատարում այդ հետազոտությունները, իսկ եթե դրանք չեն արվում, ուրեմն իրենք քմահաճույքի կամ էլ ներքին համոզմունքի հիման վրա օրենքներ են ընդունում։ 

Դա հստակ է։ Սա ասվել է նաև ԱԺ-ում։ «Բալայինի» օրենքն ընդունելուց հետո միայն մեզ հրավիրեցին քննարկման։ Քննարկում՝ օրենքն ընդունելուց հետո. իմաստը ո՞րն էր։ Այդ ժամանակ ասել ենք՝ օրենք ընդունելուց առաջ պետք է քննարկումներ կազմակերպել, ընդհանուր հայտարարի գալ։ 

Մարդկանց ներկայացուցիչը հասարակական բլոկն է, որն այսօր բավականին ազնիվ է՝ ի տարբերություն որոշ պաշտոնյաների, ու միշտ ավելի ազնիվ է եղել, քան նախկին իշխանությունները։ Ցանկացած կառույցի համապատասխան ՀԿ-ն միշտ ավելի անկեղծ է եղել, քան այդ կառույցը։ Գուցե արանքում ինչոր ՀԿ-ներ, ասենք, կոռումպացված են եղել, բայց ՀԿ-ների մեծամասնությունը եղել է ինքնաբուխ, անհրաժեշտությունից ելնելով, մեծամասամբ՝ ինքնաֆինանսավորվող։ Ոչ ոք չի կարող մեղադրել՝ ասելով, որ ՀԿ-ներն օբյեկտիվ չեն»,եզրափակում է Դավիթ Պեդանյանը։

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Քննչական կոմիտեն տեսանյութ է հրապարակել Պուշկինում 17-ամյա դեռահասի դիակի հայտնաբերման վայրիցՈւզում են մոռացնել Արցախն ու Անկախության հռչակագիրը. «Փաստ»Փակվող դպրոցներից 27-ը Սյունիքի մարզում են․ 27 սահմանամերձ բնակավայր վտանգված են․ Ատոմ ՄխիթարյանՀԷՑ-ի լիցենզիայի դադարեցման դատական գործով նիստըԵթե Սամվել Կարապետյանը հետքայլ աներ, ՀԷՑ-ը փաթեթավորած հետ կտային. Դավիթ Ղազինյան Իրականում ինչից է մահացել Չակ Նորիսը«Ես իրենով էի ապրում, շնչում, նա իմ հպարտությունն էր». սերժանտ Կարեն Գրիգորյանն անմահացել է հոկտեմբերի 28-ին Մեղվաձոր գյուղում. «Փաստ»Ձեր այս «տասանորդի» կոչից առաջ մի պարզ ճշմարտություն կա, որը չեք կարող շրջանցել. Ռուբեն ՄխիթարյանԹուրքիայի արևային և քամու էներգիայի ընդհանուր տեղադրված հզորությունը գերազանցել է 40,000 ՄՎտ-ը Ոչ թե ժամանակավոր ճգնաժամի, այլ համակարգային խնդիրների կուտակում. «Փաստ»Շարունակելով մեր աշխատանքը համայնքներում՝ Ավան վարչական շրջանում բացվեց «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գրասենյակը. Գագիկ ԾառուկյանՉգործող եկեղեցին վերակառուցվել է Սարգիս Կարապետյանի նախաձեռնությամբ. տեսանյութ Գիտնականը բացահայտել է մի սովորություն, որը կրկնապատկում է հանկարծակի մահվան ռիսկը Բացահայտվել է «բարետես արտաքինով աղջիկներ»-ի կիրառմամբ համակարգչային հափշտակություններ կատարող խումբ (տեսանյութ) Ժողովուրդ ջան, ուզո՞ւմ եք էժան բնակարաններ, ապա պետք է թիկունք լինեք մեզ՝ մեր բարի նպատակներին հասնելու ճանապարհին. Ալիկ ԱլեքսանյանԱզգը մնում է ազգ իր մշակույթով․ Լիլիթ ԱրզումանյանՔաղաքական համակարգը՝ որպես պետական իմունիտետ. դասեր աշխարհից և Հայաստանի իրականությունը. «Փաստ»Ուսանողական տարիք և ուսանողական տանիք. Հրայր Կամենդատյան«ՀայաՔվեն» պանելային քննարկում էր կազմակերպել հաջողակ կանանց մասնակցությամբԵրրորդ համաշխարհային պատերազմն սկսված էՊետության կառուցման ու պետության կազմաքանդման հակադրությունը. «Փաստ»Հայաստանի հակաօդային պաշտպանությունը կյանքի և մահվան խնդիր է. հարցազրույց Իսրայելի ՀՕՊ համակարգի նախկին ղեկավարի հետ«Ուժեղ Հայաստան»-ի աճող ազդեցությունը՝ իշխանության հիմնական անհանգստությունը Տարածաշրջանային լարվածության ստվերը․ Հայաստանը տնտեսական հարվածի առջև «Նախընտրական փուլում պոպուլիստական և նեղ քաղաքական դրդապատճառներով այս վայրիվերումներն իրականում առաջ են բերելու տնտեսական լրջագույն ռիսկեր». «Փաստ»Տարադրամի փոխարժեքները մարտի 21-ին Սա լավ կամ վատ ապրել չէ, սա առհասարակ ապրել չէ.... «Փաստ»Երկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներ Սահմանամերձ համայնքների սոցիալական աջակցության ծրագրի ժամկետը կերկարաձգվի. «Փաստ»Երկու ամսում ինը տարվա տեղը լրացվելո՞ւ է. «Փաստ»«Հայաստան» դաշինքի միջոցառման լուսաբանումներն ունեցել են մոտ 15 մլն դիտում. «Փաստ»Միայն ամոթ ու խայտառակություն՝ իշխանությունների պատճառով. «Փաստ»Ո՞վ է Մարիո Նաուֆալը, որին հարցազրույց է տվել Նարեկ Կարապետյանը. «Փաստ»Հրթիռ է ընկել Երուսաղեմում հայկական թաղամասի մոտ (տեսանյութ) Հայաստանի համար մեծ պատիվ է 2027 թվականին Ֆրանկոֆոնիայի խաղերի հյուրընակալումը․ Արարատ Միրզոյան «Նապոլին» նվազագույն հաշվով հաղթեց «Կալյարիին» ՀՀ պետական պարտքը կառավարելի է. Ֆինանսների նախարարություն Հաջորդ մրցաշրջանում ես այլևս չեմ լինի «Ատլետիկի» գլխավոր մարզիչը․ Էռնեստո Վալվերդե Իրանցի բարձրաստիճան հետախուզույզ է սպանվել Վստահ ընթացքի մեջ ենք․ Գոռ Հակոբյանի կնոջ նոր գրառումը Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 10 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Իրաքը ֆորս-մաժոր է հայտարարել բոլոր նավթահանքերում Խոշոր ավտովթար՝ Կոտայքի մարզում․ Եղվարդի խճուղում բախվել են «Kia Optima»-ն և «Nissan Sentra»-ն Մասնավոր ինքնաթիռ է կործանվել Մոսկվայում՝ երկու մարդ զոհվել է Բռնnւթյան ենթարկված երեխայի կենսաբանական մայրը սպասում է իր 5-րդ երեխային 52 երկրի քաղաքացիներ օգտվել են Հայաստանի տարածքից Իրանից դուրս գալու համար, բայց միայն ՀՀ երկու քաղաքացի է ցանկացել վերադառնալ «Փյունիկի» հարձակվողը տեղափոխվել է լիտվական ակումբ Հայտնի է՝ քանի օր տանը կլինեն աշակերտները գարնանային արձակուրդներին Իրանական հրթիռի բեկորը ընկել է Երուսաղեմի Հին քաղաքում՝ պատճառելով վնասներ. Իսրայելի ԱԳՆ Օհանավանում բախվել են «Mercedes»-ը, «Opel Zafira»-ն և «ԳԱԶ 2410»-ը