Շփու­մը կհասց­վի նվազագույնի, կնվա­զեն կո­ռուպ­ցի­ոն ռիս­կե­րը

Արդարադատության նախարարությունն առաջարկում է փոփոխություն և լրացումներ կատարել «Քաղաքացիական կացության ակտերի մասին», ինչպես նաև «Երևան քաղաքում տեղական ինքնակառավարման մասին» օրենքներում։ Ըստ նախագծի՝ ձևավորվելու է քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման նոր համակարգ, որտեղ որոշում կայացնող աշխատակցի և դիմողի միջև շփումը հասցվելու է մինիմալ անհրաժեշտության, նվազեցնելով ցանկացած տեսակի կոռուպցիոն ռիսկ: 

Նախատեսվում է նաև քաղաքացիների սպասարկման ոլորտն ապահովել բարձր որակավորման մասնագետներով, փոփոխություններ կատարելով հաստիքացուցակներում՝ նվազեցնելով դրանց թվաքանակը և բարձրացնելով աշխատավարձերը: Արդարադատության նախարարության համակարգում նախատեսվում է ստեղծել քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման սպասարկման կենտրոններ (Front office), օժտված քաղաքացիների խորհրդատվության տրամադրման, դիմումների ընդունման գործառույթով, իսկ դիմումների ուսումնասիրությունն իրականացվելու է գործակալության կողմից (Back office):

Ի՞նչ պատկեր ունենք ներկայումս։ 2003 թվականի դեկտեմբերի 18-ին կառավարության կողմից ընդունվել է «ՀՀ արդարադատության նախարարության աշխատակազմի քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման գործակալության տարածքային բաժինները համայնքների ենթակայությանը հանձնելու մասին» որոշումը, որը ուժի մեջ է մտել 2004 թվականի հունվարի 1-ից: 

Նախագծի հիմնավորման մեջ նշվում է, որ որոշման ընդունման արդյունքում քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման ոլորտում ձևավորվել է սպասարկման որակի բարձրացման և դրա նկատմամբ վերահսկողության իրականացման ոչ արդյունավետ երկաստիճան համակարգ, որտեղ արդարադատության նախարարությանը փաստացի վերապահվել է համայնքային ենթակայությանը հանձնված ՔԿԱԳ տարածքային մարմինների նկատմամբ մեթոդական ղեկավարումը և նրանց գործունեության օրինականության նկատմամբ վերահսկողությունը, մինչդեռ կարգապահական կանոնների պահպանումը փոխանցվել է համայնքներին: 

Այս տարիների ընթացքում ձևավորված համակարգի արդյունքում ՔԿԱԳ տարածքային մարմինների կողմից քաղաքացիների սպասարկման որակի նկատմամբ հասարակությունում ձևավորվել են ոչ դրական կարծրատիպեր, կարծում են գերատեսչությունում։ 

Ընդ որում, 16 տարվա ընթացքում փաստացի որևէ ՔԿԱԳ տարածքային մարմնի ղեկավար կամ աշխատակից չի ենթարկվել համայնքի ղեկավարի կողմից խիստ կարգապահական տույժերի: Արդարադատության նախարարության կողմից ներկայացված առաջարկությունները՝ այս կամ այն ՔԿԱԳ տարածքային մարմնի ղեկավարին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու մասին, որպես կանոն, ավարտվել են նվազ կարգապահական տույժերի կիրառմամբ, որի արդյունքում ձևավորվել է ՔԿԱԳ տարածքային մարմինների աշխատակիցների «պատասխանատվության չենթարկվելու, անձեռնմխելիության» մթնոլորտ:

 Ստեղծված իրավիճակում արդարադատության նախարարությունը՝ որպես ոլորտը կանոնակարգող, քաղաքականությունը մշակող մարմին, որը ներկա պահին ունի բազմաթիվ ծրագրեր ուղղված քաղաքացիների սպասարկման որակի բարձրացմանը, դրա համապատասխանեցմանը ժամանակակից պահանջներին, որպեսզի քաղաքացիները ստանան որակյալ խորհրդատվություն, որտեղ որոշում կայացնող և քաղաքացի շփումն առավելագույն կնվազեցվի, կարող է իրականացնել բացառապես համակարգային ամբողջական փոփոխության՝ յուրաքանչյուր աշխատակցի կողմից կատարված գործողության կամ անգործության հետևանքով խիստ պատասխանատվության արժեհամակարգի ձևավորման արդյունքում:

Այս նախագծով նախարարությունն առաջարկում է որպես քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման ոլորտի ամբողջական համակարգային փոփոխության առաջին փուլ, Երևանին հանձնված թվով 9 ՔԿԱԳ տարածքային մարմինները վերակազմավորել արդարադատության նախարարության քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման գործակալության քաղաքացիների սպասարկման բաժնի կենտրոնների (Front office)՝ օժտված քաղաքացիների խորհրդատվության տրամադրման, դիմումների ընդունման և գործակալության (Back office) կողմից դիմումների ուսումնասիրության արդյունքում ձևավորված թղթային ձևաչափով փաստաթղթերի փոխանցման լիազորություններով: 

Տվյալ համակարգի առկայության դեպքում սպասարկման կենտրոնների բոլոր աշխատակիցների գործունեությունը գտնվելու է արդարադատության նախարարության անմիջական վերահսկողության ներքո և մշտադիտարկման տակ:

 Նախագծի ընդունման արդյունքում Երևանում ձևավորվելու է քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման նոր համակարգ, որտեղ որոշում կայացնող աշխատակցի և դիմողի միջև շփումը հասցվելու է մինիմալ անհրաժեշտության, նվազեցնելով ցանկացած տեսակի կոռուպցիոն ռիսկ: Նախատեսվում է նաև ուշադրություն դարձնել բարձր որակավորում ունեցող մասնագետներով ոլորտը համալրելու անհրաժեշտությանը, փոփոխություններ կատարելով հաստիքացուցակներում, ավելի կոնկրետ նվազեցնելով աշխատողների թվաքանակը և բարձրացնելով աշխատավարձերը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ