Երևան, 17.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գաղտ­նիք­ներ սո­վո­րեց­րեք ձեր օր­գա­նիզ­մին.սննդա­բա­նի խոր­հուրդ­նե­րը՝ կա­րան­տի­նի օրե­րին

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Կարանտինի շրջանում, երբ չկան սիրելի սպորտաձևերով զբաղվելու, ինչպես նաև ֆիզիկական ակտիվության շատ մեծ հնարավորություններ, բախվում ենք ավելորդ քաշ ձեռք բերելու խնդրին: Իհարկե, յուրաքանչյուրն իր ձևով է փորձում հաղթահարել խնդիրը. մեկը զենքերը վայր է դնում, մյուսն անտեսում է կարանտինը՝ մասնակցելով անգամ հեռավար ֆիթնես դասերի, ինչի հնարավորությունն այսօր կա: Սննդաբան Գայանե Շախատունին «Փաստի» հետ զրույցում իր մասնագիտական խորհուրդներով է կիսվել, ինչն այս օրերին հատկապես շատ կարևորէ բոլորիս համար:

Մեր զրուցակիցը առաջին հերթին ընդգծում է, որ նաև առողջ ապրելակերպի, քաշ կորցնելու մեջ իր առանձնահատուկ տեղն ունի հոգեբանական աշխատանքը: Այս առումով ֆիզիկական և հոգեբանական բաղադրիչները 50/50 կարևորություն ունեն: 

«Սա է պատճառը, որ ցանկացած սննդաբան նաև կիսով չափ հոգեբան է դառնում, որովհետև մարդու սնունդն անմիջական կապ ունի իր հոգեվիճակի հետ: Եվ այս օրերին քաշ հավաքելը առաջին հերթին հոգեբանական բաղադրիչ ունի: Այսինքն, մարդը պարզապես պարապությունը փորձում է լցնել հաճույքով, որը, չգիտես ինչու, շատերի մոտ առաջին հերթին սնունդի հետ է ասոցացվում: 

Ամենավատ միտումն այն է, որ մարդը իր սթրեսը կամ այլ խնդիրները փորձում է «կորցնել» սննդի մեջ: Եթե մարդկանց մոտ այս պահին քաշ չհավաքելու ցանկություն կա, պետք է յուրաքանչյուրն իր համար հոգեբանական բարիեր ստեղծի: 

Համաձայն դրա՝ հնարավոր խնդիրները կարելի է լրացնել ուրիշ հետաքրքրություններով և սնունդ ընդունել պարզապես կուշտ լինելու համար: Իհարկե, կասեն՝ ասելը հեշտ է, իրականացնելը՝ դժվար»,-կես կատակ նշեց մասնագետը՝ զուգահեռ առանձնացնելով նշվածը հաղթահարելու մի շարք պայմաններ:

 

Նա խորհուրդ է տալիս հեռախոսում այնպիսի կարգավորում անել, որը զարթուցիչի տրամաբանությանբ 2,5-3 ժամը մեկ կզնգա:

«Սա շատ լավ տակտիկա է և օգնություն: Միայն այդ զանգից հետո պետք է սնվեք, իսկ մինչ այդ ազդակը իրավունք չունեք մոտենալ որևէ սննդի: Բացի այդ, մարդիկ շատ են ասում՝ դե, տանն ենք, այս սթրեսային վիճակում ինչպե՞ս քաղցր չուտենք: Եվ այստեղ գալիս ենք երկրորդ պայմանին: 

Իհարկե, քաղցր պետք է ուտենք, բայց նայած՝ ինչքան, ինչ չափի, որ ժամին և ինչ տեսակ: Քանի որ ածխաջրերը յուրացվում են մինչև օրվա առաջին կեսը և դրանից հետո վերածվում են ճարպի, ցանկալի է, որ մրգերը, շոկոլադը նաև ածխաջրեր պարունակող մյուս մթերքները օգտագործել առավոտյան ժամերին և հնարավորինս քիչ: Եթե ամեն օր առավոտյան ժամերին քիչ չափերով օգտագործեք, ձեր աչքն անընդհատ կտեսնի քաղցրը, և ավելի հեշտ կլինի դրանք չուտել բացառված ժամերին: 

Իսկ եթե, ամեն դեպքում, քաղցր ուտելու ցանկություն առաջանա, հիշեք, որ հաջորդ առավոտ կրկին ուտելու եք ձեր սիրելի քաղցրը: Պայմաններից մեկն էլ ամեն ինչ ուղղակի առանց հացի ուտելու կանոնն է»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ շեշտելով, որ լավաշն էլ է նույն հացը, իսկ թթխմորի բացակայությունը այդքան էլ մեծ դեր չի խաղում: 

Մյուս կարևոր պայմանը պարզապես երեկոյան ժամերին չուտելն է. 

«Երբ տեսնում եք, որ արդեն ժամը 18:00 կամ 19:00-ն է՝ նշանակում է, որ առնվազն կարող եք ձվի սպիտակուց, կաթնաշոռ կամ մի քիչ կանաչիներ ուտել: Սա պարզապես ձեզ զբաղեցնելու համար, եթե ուշ եք քնում ու, ամեն դեպքում, քաղց եք ունենալու»:

Սովորական առօրյայի ժամանակ պլանավորված են լինում աշխատանքը, մարզասրահ այցելելու ժամերը. «Երբ այս սիստեմն արդեն չկա, և մարդն ինքն իր կառավարման հետ մենակ է մնում, հենց այդ ժամանակ են ի հայտ գալիս թուլությունները:

Իհարկե, ուժեղ մարդիկ այս պարագայում տարբերվում են և այլ վարքագիծ են դրսևորում: Բայց այս առումով շատ կարևոր է մի շարք գաղտնիքներ սովորեցնել օրգանիզմին: 

 

Մասնավորապես՝ երբ երկրորդ պատառը պետք է ուտեք, բայց ունեք որովայնի ուռածություն ու շատ կուշտ լինելու զգացողություն, պարզապես հասկացեք, որ այդ պատառը ձեզ համար ավելորդ է: Ցանկացած պարագայում պետք է աշխատել պահել թեթև քաղցի զգացողությունը և սիրել այդ զգացողությունը: 

«Եթե թեթև է, ուրեմն՝ երջանիկ է, եթե լիքն է, կուշտ, ուրեմն ծանրաբեռնվածության, նաև ինքն իրեն չսիրելու խնդիր կարող է առաջանալ: Այս բանաձևը շատ կարևոր է, որով ամբողջ կյանքում կարելի է շարժվել առաջին հերթին հենց առողջ լինելու համար»:

Ինչ վերաբերում է սպորտի պակասին, մեր զրուցակիցն ընդգծեց, որ ոչինչ չի խանգարում մեզ լրացնել այդ բացը. «Մարզասրահներ այս պահին, իհարկե, չենք կարողանում գնալ, բայց ինչ տարբերություն:

 Կարելի է տանը մի լավ, ռիթմիկ երաժշտություն միացնել, պարել, որին օրվա մեջ կարելի է անգամ կես ժամ տրամադրել: Արդյունքում տրամադրությունը կբարձրանա, երջանկության, ակտիվության լավ հորմոններ կարտադրվեն, կկարգավորվի նաև քաշը»:

Վերջում Գայանե Շախատունին խորհուրդ տվեց խուսափել ձեթի մեջ պատրաստած տապականերից և հնարավորինս շատ կանաչեղեն օգտագործել:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մեքսիկայի նախագահն հայտարարել է, որ իր երկիրը երբեք ոչ մեկի գաղութը չի դառնաԻսպանիայի Լա Լիգայի 6-րդ տուրում «Ատլետիկոն» հաղթեց «Օսասունային»Սեպտեմբերի 17/18-ին լույս չի լինելուԵրկրաշարժ է տեղի ունեցել ԱդրբեջանումՄայր Աթոռից Արագածավանի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի կբերվի Տիրոջ Սուրբ Խաչափայտի մասունքը24 ժամ ջուր չի լինելուԱՄՆ-ում գնաճը պայմանավորված է Հորմուզի նեղուցում և Բաբ էլ-Մանդեբում տիրող իրավիճակով․ ՂալիբաֆԱռողջության համընդհանուր ապահովագրության նոր կանոնները․ ով որքան է վճարելու և ի՞նչ կլինի չվճարելու դեպքումԱնտոնիու Գուտերեշը պատրաստ է եռակողմ հանդիպում անցկացնել Ուկրաինայի հարցովՍեպտեմբերի 17/18-ին բազմաթիվ հասցեներում գազ չի լինելուԿրիշտիանու Ռոնալդուն կարող է լքել «Ալ-Նասրը»` գալիք ձմեռային տրանսֆերային պատուհանի ընթացքումԵղվարդ-Զովունի ճանապարհին բшխվել է հինգ ավտոմեքենա․ կան վիրшվորներ⁩ Դուք Տիգրանաշենի փոխարեն օգտագործում եք այլ անվանում, իսկ, արդյո՞ք Արծվաշենի վերաբերյալ էլ նույնը լսում եք ադրբեջանական կողմից․ ես նման բան չեմ լսել․ Արամ ՎարդևանյանՀամաներում հայտարարելո՞ւ եք․ Լիանա Գասպարյանը՝ Սրբուհի ԳալյանինՇվեյցարիայում ինքնաթիռի վթարի հետևանքով երեք մարդ է զոհվելԱնկախության տոնի առթիվ Երևանում նախատեսվում են երթևեկության սահմանափակումներԻ՞նչ քայլեր են արվում, որ մեր ժողովրդի վարկային բեռը չծանրանա. Հայկ Ֆարմանյանը՝ ՓաշինյանինՀայաստանի Շախմատի հավաքականները Համաշխարհային օլիմպիադայում մեկնարկել են հաղթանակովԵրբ են Ադրբեջանի զինված ուժերը դուրս գալու Հայաստանի տարածքից․ Անուշ ՄիրզոյանԱռինջ-Գետարգել խաչմերուկում սեպտեմբերի 18-ից լուսացույցները կգործենՈ՞րն է այն ժամկետը, որում, եթե գերիները չվերադառնան, խաղաղությունը չկայանա, հրաժարական կտաք․ Սյուզաննա ԱվետիսյանԱդրբեջանում պահվող հայ գերիների վերաբերյալ քննարկում կլինի ԱՄՆ-ումԱդրբեջանը մեր աչքերի առջև դեգրադացվող պետություն է. Ավետիք ՉալաբյանԱրման Եղոյանից ու ՔՊ-ից բացի՝ էլ ո՞վքեր են երազում Դաշնակցությունն արմատախիլ անելու մասին. պատասխանն ակնհայտ է. Մենուա ՍողոմոնյանՄի լղոզեք, կոնկրետ ասեք՝ ո՞վ է որոշում կայացնելու ԹՐԻՓՓ-ի մուտքի ու ելքի պահին. Ղահրամանյանը՝ ՓաշինյանինԱկբա բանկը Հայաստանում ՎԶԵԲ-ի պարտատոմսերի շուկա ստեղծողն էՀերթական անգամ Բաքուն իր «քիթը խոթում է» մեր գործերի մեջ. Վաղինակ ՎարդանովԵկե՛ք, կանգե՛ք այստեղ ու հայտարարե՛ք, որ Գանձասարը հայկական է․ Լենա Մաթևոսյանի կոչը՝ Նիկոլ ՓաշինյանինՓաշինյա՛ն, հայի պատիվը չի՛ վաճառվում. Ուժեղ ՀայաստանՃապոնիան ոչ բարեկամական դիրքորոշում է զբաղեցնում Ռուսաստանի նկատմամբ, և դժվար թե հնարավոր լինի հույս դնել զիջումների վրա. Պեսկով Ակունք գյուղում մի քանի տոննա խոտի դեզ է այրվել. հրշեջ-փրկարարները կանխել են կրակի տարածումը SAV group-ի տեխնոլոգիական զարգացման ճանապարհը Կոնվերս Բանկի հետ. Նորարար լուծումներից մինչև արտադրության ընդլայնումՔաղցրաշենի մանկապարտեզում օձ չի հայտնաբերվել. ՆԳՆ ԱՄՆ-ը մինչև 70 hրթիռ է ծախսել Իրանի մեկ hարվածը հետ մղելու համար. Wall Street Journal 4 զոհ, 1 վիրավոր. «Nissan Tiida»-ն Չարենցավանում բախվել է ծառերինԿյանքից հեռացել է ՀՀ նախկին վարչապետ Կարեն Կարապետյանի հայրը՝ Վիլհելմ Վլադիմիրի Կարապետյանը «Երասխի դուքսը». ՀՀ-ում հաստատվել է ֆեոդալիզմ, Ղալումյան, «пожалуйста», քավորի ախպերը մարզպետ դարձավ. Էդգար ՂազարյանՀարկ վճարողներին վերադարձված դեբետային գումարներն աճել են շուրջ 16․5 տոկոսով Ռուսաստանն ու ԱՄՆ-ն առանձին շփումներ են վարում. Լավրով Թուրքիայի հետ երկաթուղով առևտրի իրականացումը երբեք չի բերելու կայծակնային փոփոխությունների. Հրայր ԿամենդատյանԹուրքիայի հետ հարաբերություններում չկան երաշխիքներ, որ 1915 թվականը նորից չի կրկնվի. Աննա ԿոստանյանԱրարատի մարզում՝ Քաղցրաշեն գյուղի մանկապարտեզում, աշխատակիցներին ու 135 երեխաներին տարհանել են․ պատճառը մանկապարտեզում հայտնված օձերն են Պաշտպանել հայկական ժառանգությունը. Արցախի նախկին մշակույթի նախարարները դիմել են ՀՀ ԿԳՄՍՆ Բաքուն քիթը մտցնում է մեր ներքին գործերի մեջ, ինչը Հայաստանի իշխանության վարած ջայլամային քաղաքականության հետևանքն է․ Վաղինակ ՎարդանովՌուսաստանը երկու անգամ փորձել է Մոլդովայի օդային տարածքում հարձակվել իմ ինքնաթիռի վրա․ Զելենսկի Մեկը մյուսին հերթ չտալով՝ մեր քաղաքական «էլիտաները» հայտարարում են, որ իրենք հարցեր ունեն Ռուսաստանին, ՀԱՊԿ-ին, ԵԱՏՄ-ին․ Մհեր ԱվետիսյանԱՄՆ Պետդեպարտամենտը հորդորում է ամերիկացիներին վերանայել Սաուդյան Արաբիա կատարելիք ուղևորությունները Աշխարհում վառելիքային ճգնաժամ է սկսվել Եթե Եվրոպան hարձակվի ՌԴ-ի վրա, ապա պшտերազմն այլ կլինի և շատ կարճ. Լավրով Եթե գերսուպեր զենքեր եք գնել, այդ դեպքում ինչո՞ւ եք ասում Տիգրանաշենն ադրբեջանական ձևով չասեք, կլինի՛ աղետալի պատերազմ․ Հայկ Ֆարմանյան