«Իշ­խա­նու­թյու­նը եր­կու քայլ հետ է գնում.ան­ձեռն­հաս և ոչ պրո­ֆե­սի­ո­նալ՝ գնա­հա­տա­կան­նե­րի և գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի մեջ»

Մի կողմից իշխանությունը բազմիցս հպարտացել է որևէ սկզբունք չունենալու հանգամանքով, մյուս կողմից, իհարկե, ակնհայտ է եղել նաև տոտալ վերահսկողություն հաստատելու ցանկությունը: Քաղաքագետ Աղասի Ենոքյանը իշխանության ներկայացուցիչների հայտարարությունների ու քայլերի հիմքում հենց այս տրամաբանությունն է տեսնում:

«Մարդկանց մտքերի նկատմամբ որոշակի վերահսկողություն ունենալու համատեքստում է նաև կաթողիկոսի նկատմամբ ցուցաբերած վերաբերմունքը: Կաթողիկոսին վատաբանելով՝ Նիկոլ Փաշինյանը ցանկանում է այդ հատվածը նույնպես իր վրա վերցնել:

Առհասարակ, այս իշխանության արժեքային համակարգը հենց արժեքներ չունենալն է: Սա ինքնին արժեքային համակարգ է, ինչը հակաարժեք է: Դա նշանակում է, որ դու կարող ես ջնջել բոլոր արժեքները: Այստեղ, սակայն, պետք է տրվի «հանուն ինչի՞» հարցը:

Պատասխանն այդ առումով, կարծես թե, ակնհայտ է՝ հանուն իշխանության պահպանման: Ստացվում է՝ այս իշխանության համար արժեքն ինքնին իշխանությունն է: Այսինքն, ոչ թե այդ իշխանությամբ ինչ-որ բան անել, այլ իշխանությունը պահել ու մեծացնել: Խնդիրը սա է: Կարծես թե, մենք գտնում ենք այն հանելուկի լուծումը, թե ինչն է արժեք այս իշխանության համար»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց քաղաքագետը:

Եկեղեցու շուրջ ծավալված տրամադրությունները, ինչպես նաև մինչ այդ տեղի ունեցած գործընթացները, ըստ Ա. Ենոքյանի, մի քանի գործոններով կարելի է բացատրել: 

Առաջինը հռչակված առաջնահերթությունն է՝ Ռոբերտ Քոչարյանին ամեն գնով բանտում պահելը. «Երկրորդ հանգամանքն այն է, որ կաթողիկոսը չի դիմել Նիկոլ Փաշինյանին: Կաթողիկոսը առավելագույնը կարող է դիմել դատավորներին, բժիշկներին: 

Եվ այս դեպքում Նիկոլ Փաշինյանի ջղագրգիռ արձագանքը, որը հնչեց նրա գաղափարական օգնականների բերանից, ուղղակի ապացուցում է դատական համակարգն ամբողջապես վերահսկելու ցանկությունը: Չմոռանանք նաև նրա մամուլի խոսնակի արձագանքը, որը օրինակ բերեց Սամվել Մայրապետյանի հետ կապված քահանայի երաշխավորության հարցը: Այստեղ ևս պետք է հասկանանք, որ նույն Սամվել Մայրապետյանը և նույն քահանան ամենևին կապ չունեն Ն. Փաշինյանի հետ: 

Սա դատարանի խնդիրն է: Եթե կա մեկը, որը կարող է որևէ երաշխավորության վերաբերյալ դժգոհություն արտահայտել, դատարանը կամ դատավորն է»:

Հաշվի առնելով այն իրավիճակը, որում հիմա իշխանությունն է, քաղաքագետն այդ տեսանկյունից դիտարկեց քայլերի տրամաբանությունը:

 Մասնավորապես ընդգծեց, որ ցանկացած հանգամանք, որը, ըստ իշխանությունների, իշխանությունը պահելու տեսանկյունից վնաս կամ խոչընդոտ է ներկայացնում, կոշտ քայլերի առիթ է դառնում:

 

«Բայց մեկ այլ պատճառ էլ կա: Իշխանությունը բավականին անձեռնհաս է, չի կարողանում որոշակի էլեմենտար հարցեր լուծել, պրոֆեսիոնալ չէ գնահատականների և գործողությունների մեջ: Վերցնենք համաճարակի հետ կապված հարցերը: 

Այստեղ ամենակարևորն այն է, որ պետք է իրադարձությունները կանխատեսող լինես, այդ իրադարձություններից մեկ քայլ առաջ լինես, թույլ չտաս, որ ճգնաժամեր առաջանան: Մինչդեռ, մենք տեսնում ենք, որ անընդհատ իշխանությունը երկու քայլ հետ է գնում. 

բերենք էլեմենտար հարցերից մեկը՝ կապված կոմունալ վճարների հետ: Իշխանությունը մի առաջարկ է անում՝ ենթադրելով, որ դրանով օգնում է բնակչությանը, մինչդեռ պարզվում է, որ չունեն գնահատական, թե քանի մարդու վրա է դա տարածվում, արդյոք կմեղմի՞ սոցիալական վիճակը: 

Հարցն այն է, որ մոտեցումներն ավելի են մեծացնում իշխանությունների նկատմամբ անվստահությունը: Եվ միայն շատ լուրջ քննադատությունից հետո է իշխանությունը վերանայում իր մոտեցումը ու փորձում ավելի լուրջ օգնություն տրամադրել բնակչությանը»,-ընդգծեց Ա. Ենոքյանը՝ շեշտելով, որ նման դրսևորումներ կան տարբեր բնագավառներում և ուղղություններում:

 

«Կարող ենք բերել, օրինակ՝ հանրահավաքները շարունակելու, արտակարգ դրություն մտցնելու, ինչպես նաև արտակարգ դրությունն աստիճանաբար խստացնելու հետ կապված հարցերը: 

Շատ հարցեր կային, որոնք առաջնահերթ քննարկման անհրաժեշտություն ունեին, բայց առնվազն ոչ ադեկվատ էր արտակարգ դրության մեջ ամենամեծ ուշադրությունը դարձնել մամուլի հանդեպ սահմանափակումներին: Նախևառաջ պետք էր անդրադառնալ սոցիալական հարցերին, բայց այդ փուլում նման որևէ հարցի մասին կառավարության նիստի ժամանակ չխոսվեց: Այսինքն, իրականության հետ առնչություն չունեցող խնդիրներ են քննարկվում, ինչը պրոֆեսիոնալիզմի բացակայության հետևանք է»,-ասաց քաղաքագետը:

Այն, որ անգամ արտակարգ դրության շրջանում այլ վարքագիծ չի դրսևորվում, իր հստակ պատճառն ունի. 

«Կարծում եմ՝ Նիկոլ Փաշինյանն իրականում հասկանում է, որ լեգիտիմության լուրջ պակաս ունի: 

Նա քվե է վերցրել հասարակության խնդիրները հասկանալու և այդ խնդիրներին ադեկվատ արձագանքելու համար, ինչն այսօր չկա: Սա է պատճառը, որ ցանկացած այլակարծություն ընդունվում է որպես ոտնձգություն իր իշխանության նկատմամբ: Դրա համար յուրաքանչյուր այլակարծություն, իր կարծիքով, պետք է լռեցնել: Կարծում եմ՝ այստեղ է բանալին»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ