«Գլոբալ խաղացողները սոլիդարություն չեն ցուցաբերում». հակասությունները խորանում են

Past.am

Թեև կային սպասելիքներ, որ համավարակի հանգամանքը կարող է աշխարհաքաղաքական հարաբերություններում որոշակի փոփոխություններ բերել, այնուամենայնիվ, քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանի տեսանկյունից այս առումով դրական միտումներ չկան:

«Կորոնավիրուսով պայմանավորված զարգացումները ցույց են տալիս, որ գլոբալ խաղացողները սոլիդարություն չեն ցուցաբերում: Օրինակ՝ ԱՄՆ-ը Չինաստանին մեղադրում է վարակի տարածման առաջին փուլում այն աշխարհից թաքցնելու համար: ԱՄՆ-ը համարում է, որ վարակի տարածումը աշխարհում մեծ թափ առավ հենց այն պատճառով, որ Չինաստանի կառավարությունը երկար ժամանակ թաքցնում էր խնդիրը: Ակնհայտ է, որ այստեղ որևէ սոլիդարություն չկա: Սոլիդարություն չեմ տեսնում նաև Ռուսաստան-ԱՄՆ հարաբերություններում: Եվ պատահական չէր, որ ԱՄՆ-ը և Եվրամիությունը Ռուսաստանին մեղադրեցին, որ անգամ այս իրավիճակում շարունակում է Արևմուտքի նկատմամբ նաև կիբերպատերազմ վարել: Ընդհանուր առմամբ, մեծ խաղացողների միջև լարված վիճակը շարունակվում է: Համավարակը, որը լուրջ խնդիր է, կարող էր փոխել մթնոլորտը, բայց այդպիսի պատկեր չարձանագրվեց: Այն, ինչ կար, շարունակվում է: Ավելին՝ անգամ խորացրել է: Կարող է այնպես ստացվել, որ կորոնավիրուսի խնդրից դուրս գալուց հետո խոշոր խաղացողների միջև հարաբերություններն բավականին սրված կլինեն: Վարակը կարող էր համախմբել նրանց, բայց նման պատկեր չարձանագրվեց»,-Past.am-ի հետ զրույցում ասաց Ս. Գրիգորյանը:

Քաղաքագետը հավելեց՝ շարունակվում է նաև միջազգային կառույցների նկատմամբ անվստահության խորացումը. «Հայտնի է, որ ԱՄՆ-ն հրաժարվեց ֆինանսավորել Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությանը: Սա նշանակում է, որ շարունակվում է անկում ապրել միջազգային կառույցների հեղինակությունը»:

Այս խնդիրներին զուգահեռ՝ քաղաքագետը մի փոքր համախմբում է նկատել ԵՄ ներսում. «Առաջին ռեակցիան, այո, այն էր, որ բոլորը սկսեցին իրենց երկրների ներսում փակվել, բայց վերջին շրջանում ԵՄ-ն սկսեց աջակցություն ծրագրերը: Հիմա արդեն ակնհայտ են սոլիդարության էլեմենտները: Այդ առումով ԵՄ ներսում իրավիճակը կարգավորվում է: Սա նշանակում է, որ ԵՄ-ն սկսեց ուշքի գալ: Բացի այդ, ԵՄ լուրջ փաթեթ ու աջակցություն է պլանավարում տրամադրել նաև գործընկեր պետություններին, այդ թվում՝ ՀՀ-ին: Բայց երբ խոսում ենք խոշոր այլ խաղացողների՝ ԱՄՆ-ի, Ռուսաստան-ի, Չինաստան-ի մասին, ապա այս հատվածում հակասությունները խորանում են: Երբ այս իրավիճակից դուրս գանք, պարզ կլինի, որ միջազգային հանրությունը ոչ թե համախմբված, այլ ավելի բաժանված է»:

Քաղաքագետը, այնուամենայնիվ, առանձին հատվածներում համագործակցության ու պայմանավորվածությունների դրական օրինակներ է նկատել:

«ՕՊԵԿ+»-ը նավթի գների մասով մեծ դեր է խաղում: Լավ է, որ գոնե այս առումով Ռուսաստանի և Սաուդյան Արաբիայի միջև պայմանավորվածություն ձեռք բերվեց, որովհետև նավթի արտադրման շուրջ պայմանավորվածության բացակայությունը նավթի գների անկմանն էր հանգեցնում: Մի կողմից լավ է, որ նավթի ու բենզինի գինը իջնում է, բայց այդ գնի՝ արդեն անհավանական նվազումը կարող էր ստեղծել մի պատկեր, ըստ որի՝ համաշխարհային տնտեսությունը կսկսվեր քանդվել: Գոնե այս առումով դրական քայլ տեսանք: Այստեղ մեծ ջանքեր են գործադրել ամերիկացիները՝ բանակցություններ վարելով և՛ Ռուսաստանի, և՛ ԱՄՆ-ի հետ, որ նրանք, ի վերջո,  պայմանավորվեն: Այսինքն, առանձին դրական քայլեր տեսնում ենք, բայց դրանք ընդամենը մի քանի դրական օրինակներ են, քանի որ ավելի լայն առումով հակասությունները խորանում են»,-շեշտեց Ս. Գրիգորյանը:

Ինչ վերաբերում է հնարավոր վերադասավորումներին, մասնավորապես, Չինաստանի ազդեցության մեծացմանը, քաղաքագետը նշեց.

«Չինաստանի դերի ու ազդեցության մեծացումն անխուսափելի է և այս իրողության հետ պետք է հաշվի նստեն բոլորը: Չինաստանը տեխնոլոգիաների ոլորտում առաջատար է: Չինաստանի հայտնի կորպորացիաները հիմա մեծ ազդեցություն ունեն աշխարհում, այդ թվում՝ ԵՄ-ում, ԱՄՆ-ում ու Ռուսաստանում: Այս իրողությունը խանդ է առաջացնում ԱՄՆ-ի մոտ, որովհետև այդ հարցում լիդերն ու առաջատարը միշտ իրենք էին: Հիմա, փաստորեն, ԱՄՆ-ի այդ տեղը զբացեղրել է Չինաստանը: Խոսքը թե՛ զենքի արտադրություն, թե՛ կապի և տեխնոլոգիաների  դաշտում առաջատարը լինելու մասին է: Չինաստանը բավականին առաջ է գնացել, և անգամ կորոնավիրուսի պայմաններում ցույց է տալիս, որ կազմակերպված է որպես պետական համակարգ»:

 Աննա Բադալյան