Երևան, 14.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Պահպանենք և վերականգնենք այն, ինչ մնացել է Դալմայի այգիներից»

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Past.am

Օրերս նախագահ Արմեն Սարգսյանը խոսել էր Ծիծեռնակաբերդի տարածքում «Հայ պարկ» հիմնելու նախաձեռնության և գաղափարի մասին: Սարգսյանն ասել էր՝ որպեսզի մեր բնակչությունը կարողանա առողջ ապրել, պետք է այգիներ՝ «հանրային առողջ թոքեր» ունենալ: «Շուտով ոգեկոչելու ենք Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը, հիշեցնելու աշխարհին, որ այն չճանաչելը կամ պատմության դասերը մոռանալը վտանգավոր է ողջ մարդկության համար: Այս առիթով ուզում եմ մի առաջարկ հնչեցնել, որի մասին դեռ տարիներ առաջ էի մտածում: Եթե Եղեռնի հուշարձանից նայեք մինչև «Հրազդան» մարզադաշտ, կտեսնեք հսկայական տարածություն։ Այդ տարածքը մշակված չէ, իսկ մեր քաղաքը մեծ այգու կարիք ունի։ Առաջարկում եմ ստեղծել համազգային այգի, որը կսկսվի Եղեռնի հուշարձանից անմիջապես հետո և կձգվի այդ տարածքով»։

Նախագահի այս առաջարկին բաց նամակով արձագանքել էին մի խումբ բնապահպաններ: Նրանք նշել էին՝ մտահոգված են ոչ միայն Երևանում կանաչ տարածքների, այլև պատմամշակութային հուշարձանների ոչնչացման փաստով և երկար տարիներ պայքարել են Դալմայի այգիների վերածննդի համար, իսկ այժմ ձեռք են մեկնում Արմեն Սարգսյանի կոչին՝ Երևանում ստեղծել համերաշխության և հիշողության համազգային այգի՝ բարձրացնելով Դալմայի այգիների փրկության հարցը:

«Հանրային իրազեկման և մոնիտորինգի կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Մարի Չաքրյանը մանրամասնում է, թե ինչու են հատկապես առաջարկել Դալմայի այգիների տեղում համազգային այգի ստեղծելու առաջարկը: «Դալմայի այգիները պատմականորեն եղել են կանաչ տարածք, այգիներ, այնտեղ հողը շատ բերրի է եղել: Նպատակահարմար է հենց այս վայրում համազգային այգի ստեղծելը՝ մի քանի պատճառով: Առաջին հերթին որպես պատմական արժեք, որովհետև նաև նախագահն է առաջ քաշում այն գաղափարը, որ նոր այգու ստեղծմամբ պետք է վերականգնենք մեր պատմական հողերի խորհուրդը, իսկ Դալմայի այգին հենց իրենով պատմական վայր է: Երկրորդ՝ սա ավելի բերրի հող պարունակող տարածք է, որտեղ այսօր շինարարություն է իրականացվում և ավելի նպատակահարմար է, որ այնտեղ նաև այգի հիմնվի, երրորդ՝ իրականացվող նախագծով կկարողանանք պահպանել այն, ինչ մնացել է այգիներից, գոնե այն տարածքում, որը կառավարության որոշմամբ որպես անտառային հող է նախատեսված, բայց 2003 թվականից ի վեր անտառ հիմնելու ուղղությամբ որևէ քայլ չի արվել»,- Past.am-ի հետ զրույցում ասում է Չաքրյանը:

Հետաքրքրվում եմ՝ արդյոք այս կերպ որոշակիորեն կանխում են նաև հետագայում անտառային տարածքում հնարավոր շինարարությունները: «Նախ ասեմ, որ առաջինը նախագահի կոչին արձագանքել է «Ա.Դ.Սախարովի անվան մարդու իրավունքների պաշտպանության հայկական կենտրոն» ՀԿ-ից Մերի Խաչատրյանը: Հետո արդեն ես, Մերին ու «Դալմա-Սոնա» բնապահպանական հիմնադրամից Ռուզաննա Ղազարյանը որոշեցինք ավելի հասցեական դիմել նախագահին: Հատկապես Ռուզաննան և Մերին երկար տարիներ պայքարել են այդ տարածքի գոյության, պահպանության, և՛ տարածքի, և՛ այդ տարածքի այգեգործների շահերի պաշտպանության համար: Անգամ Խորհրդային Միության տարիներին այս տարածքը մնացել է որպես այգի: Փոփոխությունները եղել են 2000 թվականից հետո, երբ այդ տարածքը դրվել է կառուցապատման տակ: Մենք մատնանշում ենք, որ այստեղ մտադրված են եղել ստեղծել անտառ, բայց զուգահեռ ականատես ենք այն փաստին, որ արդեն իսկ անտառային հողերի տարածքից հատկացումներ է կատարվում ժամանցի գոտի կառուցելու համար, բայց միևնույն է այն իր մեջ չի պարունակում Դալմայի այգու խորհուրդը: Տեսնում ենք, որ այս տարածքն ավերվում է: Ինքս բարձրաձայնել էի գինու հնձանի քանդման մասին, և շնորհակալ ենք, որ ԿԳՄՍ նախարարությունը խումբ կազմեց, ուսումնասիրեցին խնդիրը և արձանագրվեց այն փաստը, որ այս տարածքում կան շատ կարևոր օբյեկտներ, հնագետներն այսօր էլ պնդում են, որ տարածքը լիովին ուսումնասիրված չէ: Ծիծեռնակաբերդի տարածքի անմիջապես հարևանությամբ պատմական տարածք ենք ոչնչացնում, միևնույն ժամանակ ասում, որ այգի հիմնենք նահատակների հիշատակը վառ պահելու համար: Կիսում ենք նախագահի ցանկությունը, ուզում ենք, որ Երևանում կանաչ տարածք լինի, կոչ ենք անում նրան իր ուշադրությունը հրավիրել այս տարածքի վրա, որն իրենով արդեն իսկ խորհրդանշական է՝ նաև որպես այգի այն պահպանելու առումով»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Չաքրյանը հավելում է՝ իրենց բաց նամակին կարող են միանալ բոլոր ցանկացողները՝ կազմակերպություններ, անհատներ, քաղաքացիներ, փորձագետներ: Հավելում է՝ նամակն արդեն իսկ ուղարկել են նախագահի աշխատակազմին՝ նշելով, որ երբ երկրում արտակարգ դրությունն ավարտվի, կմեկտեղեն նամակին միացած բոլոր անհատների և կազմակերպությունների ստորագրությունները և նաև այդ տարբերակով այն կհանձնեն նրանց: «Նամակում նաև նշել ենք, որ պատրաստակամ ենք կամավորական, մասնագիտական ներդրում ունենալ այս գաղափարը կյանքի կոչելու համար: Կարևորում ենք այգու հիմնումը հենց Դալմայի այգիների տարածքում»,-եզրափակում է Մարի Չաքրյանը:

Լուսինե Առաքելյան

Հայաստանում քննարկվում է Արևելք–Արևմուտք տրանսպորտային կապերի ամրապնդումըԹրամփը հայտարարել է Մոսկվայի և Կիևի միջև էներգետիկ հրադադարի մասինԳեղարքունիքում ավտովթարի հետևանքով մահացած վարորդը օրեր առաջ էր հայր դարձել․ կան 3 վիրավորներՄենք կշարունակենք nչնչացնել Իսրայելին uպառնացող ցանկացած uպառնալիք․ ՆեթանյահուԴադիվանքում և Գանձասարում ավելի քան 200 հայերեն արձանագրություններից բացի այլալեզու որևէ տառ չկաԼեհաստանում զինուժին թույլ են տվել օդային տարածքում խոցել օտար օբյեկտներՔրեակատարողական հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի ծառայողը զբաղվել է թմրամիջոցների իրացմամբԿանադայի վարչապետը ակնկալում է ԵՄ-ի հետ համագործակցության զգալի խորացումՆեյմարը չի ցանկանում վերադառնալ հավաքական․ ԱնչելոտտիՑեմենտի գինը 20% թանկացել է․ ինչո՞ւ կառավարությունը չի փոխում իրանական կլինկերի տուրքը, իսկ «Հրազդան ցեմենտը» դառնում է «888». Հրայր ԿամենդատյանՀաջիևին չպատասխանելը նշանակում է՝ կա՛մ վախեր ունեն, կա՛մ չեն կարողանում Ալիևին տված խոստումների տակից դուրս գալ․ Գառնիկ ԴավթյանՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարը հորդորել է դաշինքի երկրներին ուժեղացնել Կիևին ռազմական աջակցությունըԿայացավ Buissup Challenge-ը․ 150 մասնակից, 10 բիզնես մարտահրավեր և 3,5 մլն դրամ մրցանակային ֆոնդՓաշինյանի սեղանին Ալիև՞ն է պահանջ դրել, որ կառավարության երդման տեքստը փոխեք․ Մարիաննա ՂահրամանյանՈրպես անհետ կորած որոնվում է 2011թ. ծնված Անի Գևորգյանը «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունում տեղի են ունեցել նոր նշանակումներԳլխավոր մրցանակ՝ iPhone 18 ProՓաշինյանը չի՛ առաջնորդվում ազգային շահերով. Նարեկ ԿարապետյանՖինլանդիան կմիանա ֆրանսիական միջուկային զսպման նախագծին ԱՄՆ-ում օդանավակայան կվերանվանվի քանթրի երաժշտության լեգենդ Դոլլի Փարթոնի անունով Մեծ Բրիտանիայում հայտարարել են Ուկրաինայի հարցով «Անքորիջյան փոխզիջման» ավարտի մասին Սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ. եղանակի տեսությունը «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը» (ԶՊՄԿ) Հայաստանի հանքարդյունաբերական ֆորումի ռազմավարական հովանավորն էՄեր պայքարը անձի դեմ չէ, այլ արհեստական ներմուծված գաղափարախոսության. Ավետիք Չալաբյան«Ռուսիչ» դիվերսիոն-գրոհային խմբի ղեկավար Ալեքսեյ Միլչակովը ողջ է ԶՈՒ ատեստավորում․ թերությունները և հետևանքները․ ՀՃԿ ղեկավար, պահեստազորի փոխգնդապետ Ռուբինյանն ընդունել է Էստոնիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Մարգ Մարդիսալու-Կահարին Կանադան ձգտում է ԵՄ-ի հետ «եզակի դաշինքի», բայց ոչ անդամակցության. Քարնի Եթե տեսնում եք ՀԱՊԿ-ին այլընտրանք կա, եկեք, ներկայացրեք. Նարեկ Կարապետյան ԱԷՄԳ-ը ավելի քան վեց ամիս գրեթե մուտք չի ունեցել Իրանի միջուկային օբյեկտներ Հեղափոխությունը շարունակելը կամ նորից իրականացնելը չարիք է մեր երկրի համար. Հրայր ԿամենդատյանԴպրոցում աշակերտին սովորեցնում են անտեսել հոգևորը և ձգտել միայն նյութական բարիքների. Ցոլակ ԱկոպյանԻրանը հրապարակել է այն նավերի ցանկը, որոնց արգելված է Հորմուզի նեղուցով անցնելը Իշխանությունները մեր երկրի համար մինչ օրս որևէ ռեալ համագործակցություն ձեռք չեն բերել. Աննա ԿոստանյանՀարբած տղամարդը ներքնազգեստով խեղդել է կնոջըՏիգրանաշենն ադրբեջանական անվամբ կոչելը թուլացնում է Հայատանի բանակցային դիրքերը․ Լենա ՄաթևոսյանԱԷՄԳ-ն կրկին մեկնում է իր ձեռքը Իրանին՝ հրավիրելով համատեղ աշխատանքի միջուկային ծրագրին վերաբերող հարցերը պարզաբանելու համար. Գրոսի Մեր ձեռագրերում ազատ էջեր չկան. Մատենադարանի տնօրենը՝ Հաջիևին Էս թմրանյութերի տարածման դեմը ո՞նց եք առնելու․ Նարեկ ԿարապետյանԵրևանում երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն կկատարվի Հայաստանը՝ Եվրոպայի ամենաակտիվ բասկետբոլային երկրների շարքում. ֆեդերացիա Եվրահանձնաժողովը քննարկում է անօրինական միգրանտների խմբային արտաքսման հնարավորությունը Հաջիևը մանիպուլյացիա է անում, ձեռագրերը 44-օրյայի ժամանակ են տեղափոխվել. Արցախի նախկին նախարար Ուկրաինայի գլխավոր դատախազը փախել է Լեհաստան․ աշխատասենյակում հայտնաբերվել է թղթադրամներով պահարան Առաջնորդը և Հայրենիքը․ Խաչիկ ԱսրյանՍտորագրել ենք ՀՀ ու ԻԻՀ Պարզեցված մաքսային միջանցքի մասին արձանագրությունը. ՊԵԿ նախագահ Իջևանի անտառտնտեսության տարածքում հայտնաբերվել է ապօրինի փայտանյութով բեռնված «ՈՒԱԶ» Ոմանք ունեն այն սխալ կարծիքը, որ Ուկրաինան ներուժ ունի դիմակայելու Ռուսաստանի ճնշմանը. Պեսկով Սյունիքի մարզի Կապան համայնքի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրաշչակներ Փաշինյանը խոստանում է խաղաղություն, բայց բերում է միայն զիջումներ՝ անգամ մեր ազգային ինքնության հաշվին. Տիգրան Աբրահամյան