Երևան, 09.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Տնտեսությունում առկա իրավիճակը լուրջ մտահոգությունների տեղիք է տալիս

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

Past.am

Համավարակով պայմանավորված արտակարգ դրության ավարտին շաբաթներ են  մնացել, և կառավարությունը կամաց-կամաց շարժվում է տնտեսական գործունեության սահմանափակումները վերացնելու տրամաբանությամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխարհում այն միտում է գերակշռում, որ պետք է մարդկությունը հարմարվի կորոնավիրուսի գոյության պայմաններում իր նորմալ կենսագործունեությունը շարունակելուն։ 

 Ճիշտ է՝ համավարակի բռնկումները աշխարհի այս կամ այն երկրում կարող են շարունակվել, սակայն խնդիրն այն է, որ համավարակի պայմաններով թելադրված երկարատև սահմանափակումները տնտեսական լուրջ վնասներ են հասցնում, որն, ըստ որոշ մասնագետների, կարող է ավելի վտանգավոր հետևանքներ ունենալ, քան բուն համավարակը։

 Այսպես, օրինակ՝ տնտեսական ճգնաժամի արդյունքում կարող է տեղի ունենալ գործազրկության աճ, բիզնեսի որոշ տեսակների սնանկացում, ապրանքների գների բարձրացում, սկիզբ կդրվի նոր միգրացիոն հոսքերի և այլն։ Եվ բնակչության սոցիալ-տնտեսական վիճակի վատացումը կարող է պատճառ դառնալ հանցագործությունների աճի համար։ Իսկ հանցագործությունների ավելացումը ենթադրում է, որ կավելանա նաև դրանցից տուժած մարդկանց քանակը։

 Ուստի այսպիսի հանգամանքներից ելնելով՝ Հայաստանի տնտեսության վերականգնումը առանքային նշանակություն ունի, սակայն միջազգային իրադրությունը ևս մեզ համար շարունակում է մնալ ոչ բարենպաստ։ Նախ՝ նավթի գների շարունակաբար անկումը շարունակում է բացասական ազդել Ռուսաստանի տնտեսության և ռուսական փոխարժեքի՝ ռուբլու վրա։

 

Եվ քանի որ Հայաստանի տնտեսությունը բազմաթիվ խողովակներով կապված է ռուսական տնտեսության (դրամական փոխանցումներ, առևտուր և օտարերկրյա ուղղակի ներդրումներ) հետ, ապա ռուսական տնտեսության մեջ տեղի ունեցող գործընթացները մեծապես ազդում են նաև մեր տնտեսության վրա։

ՀՀ տնտեսության վրա բացասաբար է ազդում տնտեսական կախվածությունը հումքային ապրանքներից, որոնք կազմում են արտահանումների մեծ մասը։ Եվ այս առումով հատկանշական են պղձի միջազգային ցածր գները։ Արդեն մոտ մեկ ամիս է, ինչ բորսայում պղինձը վաճառվում է այն գնով, որը մեծ հաշվով Հայաստանի ոչ մի հանքարդյունաբերական ձեռնարկության համար չի կարող ձեռնտու լինել։

Մեր տնտեսությունը կախված է նաև գազի գնից, սակայն դեռևս հարցական է, թե արդյոք իրավիճակով պայմանավորված ռուսական կողմը կհամաձայնվի իջեցնել գազի գինը, թե ոչ։ Հսկայական կորուստներ է կրում նաև զբոսաշրջությունը, որը վերջին տարիներին բուռն զարգացում էր ապրում։

Առկա իրավիճակը մնում է մտահոգիչ, և պատահական չէ, որ ՀՀ կառավարությունը փոփոխություններ է նախաձեռնել «Հայաստանի Հանրապետության 2020 թվականի պետական բյուջեի մասին» օրենքում: Արդյունքում, բյուջեի նոր նախագծում պետական բյուջեի պակասուրդը կաճի՝ հասնելով ՀՆԱ-ում 5%-ի, և անհրաժեշտություն կառաջանա լրացուցիչ ֆինանսավորման` շուրջ 260 մլրդ դրամի չափով։Կառավարությունը նաև կանխատեսում է 2020 թվականին իրական ՀՆԱ-ի  շուրջ 2 տոկոսով նվազում։

 Կառավարության այս կանխատեսումները պետք չէ դիտարկել որպես  հաստատված վերջնարդյունք, քանի որ ժամանակի ընթացքում կարող են ի հայտ գալ տնտեսության վրա ազդող նոր հանգամանքներ, որոնք կարող են բարդացնել կամ թեթևացնել տնտեսության իրավիճակը։ Ուստի անհրաժեշտ է, որ կառավարությունն ունենա տնտեսական զարգացում ապահովվելու մի շարք սցենարներ և գործողությունների պլան, քանի որ ցանկացած պահի իրավիճակի կտրուկ փոփոխություն կարող է տեղի ունենալ։

 Արտակ Գալստյան

Լիբանանում հրադադարը պատերազմը դադարեցնելու պայման է. Փեզեշքիան Օդի ջերմաստիճանը կնվազի․ ի՞նչ եղանակ է սպասվելու ապրիլի 9-ից 13-ը Միրզոյանը ողջունել է Երևան ժամանած Ղազախստանի ԱԳ նախարարին Չի կարող երկրի արտաքին քաղաքականությունը հակառակվել երկրի տնտեսական շահերին․ Ռոբերտ Քոչարյան Գազայում սպանվել է Al Jazeera-ի լրագրողը Երբ տնտեսությունը ուժեղ է, կարող ես բերել ուժեղ, կայուն և երկարատև խաղաղություն․ փոփոխությունը` միայն Սամվել Կարապետյանի հետ․ Ուժեղ ՀայաստանԱսել Ռուսաստանին՝ դու ճանաչել ես Արցախը Ադրբեջանի կազմում, ես էլ եմ ճանաչել, աբսուրդային իրավիճակ է․ սա սեփական մեղքերը ուրիշների գրպանը գցել է․ Ռոբերտ ՔոչարյանԷստոնիայի արտգործնախարարը կայցելի Հայաստան IDBank-ը մասնակցեց ՀԲՄ մարզային համաժողովին՝ ներկայացնելով ՓՄՁ ոլորտի համար նորարար գործիքներըԱդրբեջանի ափերի մոտ հինգ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Նախագահ Թրամփի կարմիր գծերը չեն փոխվել Իրանի հարցում․ Լևիթ Հայաստան–Իրան․ ռազմավարական գործընկերություն պետությունների միջև և արժեքային ընդհանրություն ժողովուրդների միջև. Արման ՎարդանյանՀրդեհ է բռնկվել Պառավաքար գյուղի տներից մեկում Մրցաշարի գլխավոր ուղերձը թմրամոլության և արատավոր երևույթների դեմ պայքարն է. Հովհաննես ԾառուկյանԱնհապաղ կոչ եմ անում բոլոր կողմերին զսպվածություն ցուցաբերել և պահպանել համաձայնեցված երկշաբաթյա հրադադարը․ Շարիֆ Զինադադարը պետք է ամբողջությամբ ներառի Լիբանանը․ Մակրոն Ռուսաստանի նախագահի հետ, այս տարիների ընթացքում, երբեք չի եղել գոնե մեկ կետ, որը կարող էր բերել անվստահության․ Ռոբերտ ՔոչարյանԿnղոպտել են «Մարսելի» գլխավոր մարզչի առանձնատունը Փաշինյանի նպատակն այն էր, որ բոլորին ցույց տար, որ ինքը այն մարդն է, որին բոլորն ընդունում են. Ռոբերտ ՔոչարյանՓաշինյանը Շրջակա միջավայրի նախարարության գլխավոր քարտուղարին ազատել է պաշտոնից Մայրության և գեղեցկության օրը մեծ շուքով ու ջերմությամբ նշվեց Պլեխանովի անվան համալսարանի Երևանի մասնաճյուղում (տեսանյութ) Հիմա ինքնիշխան ենք, թե՞ ինքնիշխան չենք․ Էդմոն ՄարուքյանԱմբողջ խմբակցությունով առավոտից երեկո մեզնից եք խոսում. էս ի՞նչա քաղաքի վիճակը, ամոթը լավ բանա․ Ալիկ ԱլեքսանյանԱլավերդի քաղաքում «ZIL» մակնիշի բեռնատարը դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից, վնաuել հարակից տան հենապատը և հայտնվել տան բակում Հայաստանը լինելու՛ է ազատ, ժողովրդավարական և ուժեղ պետություն. Մուրազ ՇամոյանԹրամփն առաջարկ է արել Իրանին Իրանը դադարեցրել է Հորմուզի նեղուցով նավագնացությունը՝ Լիբանանի վրա Իսրայելի հարձակումներից հետո Ադրբեջանը Ռուսաստանից պահանջում է «ղարաբաղյան թեման քաղաքական քննարկման առարկա չդարձնել». Մոսկվայից խոստացել են պատասխանել Երևանում մեկնարկել է Doing Digital չորրորդ ֆորումըՏեղի է ունեցել Ազգային փոքրամասնությունների հարցերով խորհրդի նիստը Ուսուցիչները՝ Ուժեղ Հայաստանում. Նարեկ ԿարապետյանՀամայնքային ոստիկանները ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում հետախուզվողների են հայտնաբերել Իրանի ԻՀՊԿ-ն երկրի հարավում ոչնչացրել է Hermes անօդաչու թռչող սարք Բեյրութի վրա իսրայելական hրթիռային hարձակման hետևանքով uպանվել է ավելի քան 80 քաղաքացի. Կարմիր խաչ Վանաձոր-Սպիտակ ճանապարհին բախվել են «DAF» բեռնատարն ու «ՎԱԶ 21014»-ը. կա 2 զnh, 2 տուժած ՀՀ-ն կսկսի ֆինանսական տեղեկություններ փոխանակել տարբեր երկրների հետ. նախագծի քննարկում Ազգային ժողովում Կոնվերս Բանկը՝ ՓՄՁ համաժողովումԱռաջընթաց ամեն օր․ Ամիօ բանկը ներդնում է մասնաճյուղային ցանցի ունիվերսալացման մոդելԻնչպե՞ս են տնային կալանքի տակ գտնվողները մասնակցելու ընտրություններին Պատերազմի մասին թեզը բացարձակ կեղծիք է․ Ավետիք Չալաբյան Ինչպիսին է քաղաքների մթնոլորտային օդում փոշու պարունակությունը Իսրայելի ՊԲ-ն «Առյուծի մռնչյուն» գործողության մեկնարկից ի վեր «Հըզբոլլահ»-ի դեմ իրականացրել է իր ամենամեծ հարվածը Եղանակը Հայաստանում․ լեռնային և նախալեռնային շրջաններում սպասվում է բուք ու ձյուն, ինչպես նաև ուժեղ քամի Պաշտպանական ներուժի բարձրացումը պատկերացնում ենք եռաստիճան համակարգով․ Նաիրի ՍարգսյանԱպրիլի 8-9-ը պաշտոնական այցով Հայաստանում կգտնվի Ղազախստանի ԱԳ նախարարը. ՀՀ ԱԳՆ Ում շնորհիվ ԱՄՆ-ն և Իրանը կարողացան զինադադար կնքել․ ԶԼՄ Միրզոյանը Կալասից հետաքրքրվել է խոստացված գումարներից «Մեծ քաղաքականություն». էպիզոդ չորրորդը՝ այսօր ժամը 20-ինՄի ներողությունը չի փրկի Անդրանիկ Քոչարյանին Սուտ խաղաղության թեզերը մեզ հասցնելու են նոր ցեղասպանության. Արշակ Կարապետյան