Հայաստանն ինչպե՞ս կարող է պանդեմիկ իրավիճակն օգտագործել իր շահերին համապատասխան․ «Փաստ»
ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Կորոնավիրուսի համաճարակը գլոբալ փոփոխությունների պատճառ է դարձել։ Սրանով պայմանավորված՝ աշխարհաքաղաքական լուրջ վերադասավորումներ են ընթանում։
Եվ պատահական չէ, որ յուրաքանչյուր երկիր փորձում է ադապտացվել ստեղծված իրավիճակին և այն օգտագործել արտաքին և ներքին քաղաքականության համատեքստում:
Այս ընթացքում մենք ականատես ենք լինում, թե ինչպես են ԱՄՆ-ը և Չինաստանը փոխադարձ մեղադրանքներ հղում, միմյանց մեղադրում կորոնավիրուսի համավարակի ծագման և տարածման հետ կապված հարցերի շուրջ։
ԱՄՆ-ում նույնիսկ խոսվում է Չինաստանի նկատմամբ պատժամիջոցներ սահմանելու մասին, քանի որ Չինաստանը համավարակի ծագման հետ կապված անհրաժեշտ տեղեկատվություն չի տրամադրել մյուս երկրներին և քայլեր չի ձեռնարկել դրա տարածումն իր սահմաններից դուրս կանխելու նպատակով։ Որոշ փորձագետներ անգամ կարծում են, որ այս երկու համաշխարհային տերությունները «սառը պատերազմի» շեմին են, և դա կերկարաձգի համավարակը, կխորացնի տնտեսական ճգնաժամն ու կթուլացնի ընդհանուր սպառնալիքներին դիմակայելու աշխարհի ունակությունը:
Սակայն իրականում խնդիրն ավելի խորքային է։ Հաշվի առնենք, որ ԱՄՆ-ը և Չինաստանը վերջին շրջանում տնտեսական ակտիվ մրցակցության մեջ են, և ամերիկացիները լուրջ մտահոգություններ ունեն, որ աշխարհում մեծությամբ երկրորդ տնտեսությունն ունեցող Չինաստանը կարող է ընդամենը տարիների ընթացքում գերազանցել ամենահզոր տնտեսությունն ունեցող ԱՄՆին։
Փաստորեն, այս տերություններից յուրաքանչյուրն օգտագործում է համավարակի առիթը մյուսի նկատմամբ տնտեսական առավելություն ստանալու նպատակով։
Նմանատիպ տնտեսական մրցակցություն դրսևորվեց նաև էներգակիրների շուկայում, երբ Ռուսաստանը կորոնավիրուսի համաճարակի արագ տարածման ֆոնին հրաժարվեց նավթի արդյունահանման լրացուցիչ նվազեցման շուրջ Նավթ արտահանող երկրների կազմակերպության (OPEC) հետ համաձայնության գալ, ինչին արձագանքեց Սաուդյան Արաբիան` հայտարարելով, թե նույնպես հանում է արդյունահանման սահմանափակումները, ավելին՝ իր հիմնական գործընկերներին պատրաստ է նավթը վաճառել զեղչով:
Արդյունքում շուկայում մեծացավ նավթի պահանջարկը, նավթի գինը ռեկորդային գնանկում արձանագրեց, իսկ ցածր գինը, չնայած որոշ տատանումներին, մինչև հիմա պահպանվում է։
Ինչպես տեսնում ենք, աշխարհում համաճարակային իրավիճակով պայմանավորված մրցակցությունն ավելի է թեժացել։ Սակայն մենք այս պայմաններում պետք է մեզ հարց տանք, թե պանդեմիկ իրավիճակը Հայաստանն ինչպե՞ս կարող է օգտագործել իր շահերին համապատասխան։
Առաջին հերթին տեսանելի է, որ կառավարությունը փորձում է իրավիճակն օգտագործել և համաշխարհային ֆինանսատնտեսական կառույցներից ու զարգացած երկրներից վարկեր ստանալ, բայց և ակնհայտ է, որ Հայաստանի նախաձեռնողականությունը չպետք է սրանով սահմանափակվի։
Վերջին շրջանում աշխարհում կորոնավիրուսի տարածումը կանխարգելելուն միտված սահմանափակումները թուլացնելու միտում է նկատվում, ինչը նշանակում է, որ համաշխարհային տնտեսության մեջ կամաց-կամաց ակտիվությունը նոր թափ է ստանալու։ Իսկ ո՞րն է լինելու Հայաստանի տեղը նոր տնտեսական իրողությունների պայմաններում։
Հայաստանը հնարավորություն է ստանում մեծացնել իր արտահանումը այնպիսի շուկաներ, որտեղ որոշակի վակուում է առաջացել կիրառված սահմանափակումների արդյունքում։ Իսկ առջևում գյուղատնտեսական ակտիվ պտուղ-բանջարեղենի սեզոնն է, և արտահանման ավանդական ուղղություններին կարելի է ավելացնել նաև նորերը։
Օրինակ՝ կարելի է արդեն իսկ մտածել անսահման հնարավորություններ ունեցող չինական շուկա արտահանումներ կազմակերպելու մասին, սակայն այստեղ պետք է լուծել այն խնդիրը, որ Հայաստանը պետք է կարողանա միանգամից խոշոր չափաբաժնով արտահանում իրականացնել չինական շուկա, որպեսզի այնտեղ կարողանա ամրագրել իր տեղը։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Զովունի համայնքում կրակոցներ են հնչել
Կրկին ձյուն կգա՞․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին
Օհանավանում հայտնաբերվել է միջնադարյան ժայռափոր դամբարան
Դադարեցնե՛լ Վեհափառի և հոգևորականների հանդեպ ճնշումները․ ջավախահայ գործիչների հայտարարությունը
Մեր կապը էս լեռան հետ անբացատրելի ա, ուրիշ ու ուժեղ. Լևոն Քոչարյան
Ռուս դիվանագետները Վանաձորում շնորհավորել են Լենինգրադի շրջափակումը վերապրած կնոջը
Մահացել է «Կնքահայրը» ֆիլմից հայտնի դերասան Ռոբերտ Դյուվալը
Ադրբեջանական կողմը Արցախի օկnւպացված տարածքները ներառում է զբոսաշրջային ուղղությունների մեջ
Մեկ երկրից կամ տնտեսությունից կախվածությունը, հատկապես կարևորագույն մատակարարման շղթաներում, ռիսկ է ներկայացնում․ Ռուբիո
Հայաստանում NVIDIA-ի բազմամիլիարդ դոլարանոց ներդրումը հսկայական նշանակություն ունի. Սաակաշվիլի
Մեծ Պահքը ժամանակն է ապաշխարության, ասել է թե՝ մտքի փոփոխության. Հայր Ռուբեն
Նեթանյահուն փոստով անհայտ նյութ պարունակող ամպուլներ է ստացել
Պետական բուհերը ֆինանսապես պահում են ուսանողները, բայց վերահսկում են քաղաքական իշխանության ներկայացուցիչները. Մենուա Սողոմոնյան
Վագիֆ Խաչատրյանը կրկին վիրահատվել է
«Կրոկուսի» ահաբեկչի համար պահանջել են ցմահ ազատազրկում
Հայտնի է Ձմեռային Օլիմպիական խաղերում Հարություն Հարությունյանի արդյունքը
Թուրքիայի Արտգործնախարարը հայտարարեց, որ աջակցում են Փաշինյանին
Ի՞նչ կասեք Փաշինյանին, եթե ձեր դիմաց դուրս գա
Կոմիտասի պողոտայում մեքենաների բախման հետևանքով վիրավոր կա
Ռուսաստանում մեղրի դեֆիցիտ է սպասվում
Սա միայն հնարավորություն է բացում ՀՀ-ի համար գնել պրոյեկտ ԱՄՆ-ից․ Ռոբերտ Քոչարյան
Ատոմային էներգետիկան ԱՄՆ-ում չափազանց թանկ է․ Ռոբերտ Քոչարյան
Ողբերգական ավտովթար է տեղի ունեցել Երևան-Երասխ ճանապարհին, վարորդը տեղում մահացել է
«Նույն սիրտը, որը մի ժամանակ կոտրվել էր, հիմա բավականաչափ քաջ է կրկին սիրելու կյանքը». Անահիտ Սիմոնյան
«Ես գնում եմ իմ երջանկության հետևից, ինձ չփնտրեք, բողոքն էլ հետ վերցրեք». նոր մանրամասներ 15–ամյա աղջկա առևանգման դեպքից
Վարդենյաց լեռնանցքը դժվարանցանելի է կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար
Հայաստանը դիտարկում է Երկրի հեռահար զոնդավորման նոր արբանյակներ ձեռք բերելու հնարավորությունը
Telegram-ը մեկ օրում փակել է ավելի քան 235 հազար ալիք և խումբ
Բարձր եմ գնահատում Լիտվայի աջակցությունը Հայաստանին. Վահագն Խաչատուրյան
«Al-Beruniy». Հայ շախմատիստների արդյունքները
ՀՀ-ում ընտրողների ընդհանուր թիվը կազմում է 2․489․031
Վաղը տեղի կունենա Արեգակի օղակաձև խավարում
Հրապարակվել է ԱԺ ընտրություններում ընտրական իրավունք ունեցող քաղաքացիների նախնական թիվը
IDBank-ը ներկայացուցչություն է բացել ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի Գլենդել քաղաքում
Հունվարին Ադրբեջանը 2,4 մլն դոլարի արտադրանք է արտահանել Հայաստան
Արտակարգ դեպքերի թվի աճին զուգահեռ նվազել է զոհերի և տուժածների թիվը․ ՆԳ նախարարն ամփոփել է ՓԾ 2025-ի աշխատանքը
Պետք է սթափվել, լրջանալ և լուրջ վերաբերվել այն ամենին, ինչ տեղի է ունենում մեր ռեգիոնում և մեր պետականության շուրջ. Մհեր Ավետիսյան
Իրանում տեղի ունեցած ավտովթարի հետևանքով զոհվել է չորս մարդ, ևս 21-ը վիրավորվել է
Մեկնարկել է հրաձգության Եվրոպայի առաջնության տոմսերի վաճառքը
Փոքրերը մի խնդիր ունեն, ոտատակ չընկնել ու այդպիսով փորձել պահպանել ազգային ինքնությունն ու ինքնիշխանությունը. Զաքարյան
ԶՊՄԿ-ն ժողովրդի կողքին՝ ներդրումներ առողջապահության և բնապահպանության ոլորտում
Ինչ վիրուսներ են շրջանառվում, համաճարակային իրավիճակը Հայաստանում
Պայթյունի ահազանգ Թալին քաղաքի բենզալցակայաններից մեկում․ ՆԳՆ-ի անդրադարձը
Հայտնաբերվել է 426 ոչ սթափ վարորդ․ պարեկների անցած շաբաթվա ծառայության արդյունքները
Խնդիրը ոչ թե պատերազմի և խաղաղության մեջ է, այլ խաղաղությունը ապահովելու միջոցների․ Ավետիք Չալաբյան
Իրան, Ուկրաինա, միջուկային էներգիայի համաձայնագիր․ Հունգարիայում Ռուբիոն բարձրաստիճան հանդիպումներ է ունեցել
Սահմանների դեմարկացիայի և դելիմիտացիայի հանձնաժողովների նիստ տեղի կունենա Հայաստանում
Թալինում գործող բենզալցակայանում պայթյnւն է տեղի ունեցել` հրդեհի բռնկմամբ
Իտալիայի հայտնի «Սիրո կամարը» փլուզվել է Սուրբ Վալենտինի գիշերը
Եպիսկոպոսները կհավաքվեն Ավստրիայում՝ ի հեճուկս Փաշինյանի
