Հա­յաս­տա­նը կա­րե­լի է դասել «չբուժ­ված» երկր­նե­րի շար­քին. ԱՊՀ երկր­նե­րի «կո­րո­նա­վի­րու­սա­յին» վի­ճա­կը

rosbalt.ru-ն «Որոնք են ԱՊՀ-ի «ամենակորոնավիրուսային» երկրները» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ հետխորհրդային երկրների որոշ մասը ներկայումս էլ կարող է համարվել COVID-19-ից «չբուժված», չնայած դժար թե կարելի է պնդել, որ իրավիճակը Հայաստանում, Բելառուսում և Տաջիկստանում ավելի վատ է, քան, ասենք, Ռուսաստանում: Սակայն որոշակի հավանականությամբ կարելի է ասել, որ ԱՊՀ-ի անգամ «ամենահիվանդ» երկրին COVID-19-ի պատճառով աղետ չի սպառնում: Միայն եվրոպական երկու երկիր է իրեն հայտարարել կորոնավիրուսից ազատված, դրանք են՝ Սլովենիան և Չեռնոգորիան: Բոլոր նախկին խորհրդային երկրները դրանից դեռ շատ հեռու են, բայց նրանք էլ են զգալիորեն տարբերվում միմյանցից «վարակվածության աստիճանով»: Այսպիսով, կարելի է կազմել ԱՊՀ-ի՝ այս պահին «ամենահիվանդ» երկրների վարկանիշային աղյուսակը:

Ներկայումս Հայաստանի Ազգային ժողովում հեշտ է տարբերակել, թե պատգամավորներից որն է ներկայացնում իշխող կուսակցությունը և որը ընդդիմությունը: Առաջինները դիմակներով են, իսկ վերջինները պնդում են, որ արտակարգ դրությունը չի տարածվում ժողովրդի ընտրյալների վրա: 

Կորոնավիրուսը դարձել է ոչ միայն բժշկական հիմնախնդիր, այլ նաև առիթ է գործող իշխանությունից դժգոհների համար՝ փորփրելու իշխանության խոցերն ու արատները: Հանրապետության նախկին ոստիկանապետ Վլադիմիր Գասպարյանը Facebook- ում կովկասյան բռնկուն խառնվածքով գրել է, որ «վիրուսն ընդամենը բարձրացրել է վարագույրը, ու շատերի համար աննկատ մնացածն ի հայտ է եկել ողջ այլանդակությամբ. գաղափարախոսության, ինչպես ասում են՝ «իզմերի» բացակայություն, ցանկացած զարգացման զրոյացում, նախորդ երեսուն տարիներին պետության ու ժողովրդի կուտակած քաղաքական, տնտեսական, հոգևոր ռեսուրսների մսխում, հանրության մասնատում ու փոխադարձ թշնամանքի հրահրում, հրաժարում բնական դաշնակիցներից ու սիրախաղեր ավանդական թշնամու հետ...»

: Այսպես ասած՝ համաճարակը համաճարակով, իսկ «ռեժիմի դեմ պայքարը»՝ ըստ գրաֆիկի: Բայց որոշել է պետք, թե ինչ անել COVID-19-ի հետ: 

Ըստ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, կորոնավիրուսի հարցով գործերը վատ են, իրավիճակը շատ ավելի լուրջ է, քան իրենք պատկերացրել կամ պատկերացնում են: Իսկապես, չգիտես ինչու, Հայաստանը համաճարակը շատ ավելի վատ է տանում, քան իր տարածաշրջանային հարևանները: 

Օրինակ՝ դեպքեր/բնակչության թիվ հարաբերակցությամբ Հայաստանը գերազանցում է Վրաստանին բազմակի, իսկ Ադրբեջանին՝ մոտ 6 անգամ: Ճիշտ է, «չար լեզուները», ընդ որում՝ հայկական, հավաստիացնում են, որ դեպքերի թիվը ավելացվում է ավելի շատ արևմտյան փողեր ստանալու համար, բայց այդ դեպքում մահացության մակարդակը պետք է որ հարևաններից ավելի ցածր լիներ, բայց այդպես չէ: 

Հայաստանը զգալիորեն հետ է մնում նաև արդեն բուժվածների թվով` ընդամենը մոտ 40%, մինչդեռ Ադրբեջանում բուժվել է հիվանդների երկու երրորդը, իսկ Վրաստանում՝ նույնիսկ ավելին: Վերջերս Հայաստանում տխուր ռեկորդ է սահմանվել` օրվա ընթացքում 452 վարակի նոր դեպք (մոտավորապես 6% աճ) և միանգամից վեց մահացած (երեկ արդեն՝ մեկ օրում միանգամից՝ 7-«Փաստ»): Առողջապահության նախարարը պնդում է, որ ինտենսիվ թերապիայի մահճակալների 80% -ը զբաղված է, որ գրեթե 300 հիվանդ գտնվում է ծանր և ծայրահեղ ծանր վիճակում:

 Բայց, չնայած դրան, մայիսի 18-ից արտակարգ դրությունը թուլացվել է, իսկ դա նշանակում է, որ հանրապետությունում սկսել են գործել հասարակական տրանսպորտը, բացվել են առևտրի կենտրոնները, սրճարանները և ռեստորանները: Հավանաբար, մի փոքր շտապել են: Նախօրեին վարչապետ Փաշինյանը ևս մեկ անգամ դիմել է քաղաքացիների անձնական պատասխանատվությանը, «որպեսզի կարիք չլինի վերստին ցնցել տնտեսությունը և կրկին գնալ ամեն ինչ փակելուն»: 

Այնուամենայնիվ, քիչ հավանական է, որ իշխանությունները նորից որևէ արտակարգ միջոցառում ձեռնարկեն և կրկին բոլորին ուղարկեն տները: Ճիշտ է, չի կարելի ասել, որ Հայաստանում իրավիճակը կրիտիկական է, բայց տհաճ է: Հայաստանում COVID-19-ով վարակվածությունը հիմնական ցուցանիշներով համեմատելի է միջին ռուսականի հետ: 

Այնպես որ, Հայաստանը կարելի է ներառել «չբուժված» երկրների շարքում:

Տաջիկստանի իշխանությունը, որը ապրիլի 30-ին «ժխտում» էր վարակվածների առկայությունը, ներկայումս գուժում է կատաստրոֆա: Սակայն այն դեռևս չի նկատվում, և առկա է հիմք ենթադրելու, որ այն այդպես էլ չի լինի, չնայած Արևելքը ոչ միայն «նուրբ գործ» է, այլ նաև մութ: 

Ի դեպ, Տաջիկստանի նախագահ Էմոմալի Ռախմոնովը ժխտում էր, իսկ ավելի ճիշտ կլինի ասել՝ «չէր հաստատում» կորոնավիրուսի առկայությունը մինչև ԱՀԿ-ի մասնագետների՝ երկիր ժամանելը: 

Չնայած դրան, իշխանությունները նախօրոք ձեռնարկել էին կանխարգելիչ միջոցառումներ, օրինակ՝ արգելվել էր կոլեկտիվ նամազը Ռամադանի օրերին: Այնուամենայնիվ, ներկայումս էլ իրավիճակը պայթյունավտանգ չէ: 

Օրական աճը 5-7% է, և նկատվում է աճի կայունացում, հիվանդների թիվն ընդհանուր բնակչության թվի հետ համեմատած՝ մի քանի անգամ ցածր է, քան, օրինակ՝ Հայաստանում, մահացությունը 1,5% է:

 Բայց չի կարելի բացառել, որ հանրապետության որևէ «բարձր լեռնային վայրում» տեղի է ունենում ինչ-որ բան, որի մասին իշխանությունները չգիտեն, կամ էլ վախենում են անգամ մտածել:

Բելառուսում, ինչպես հայտնի է, ընտրել են կորոնավիրուսային համաճարակի դեմ պայքարի իրենց ձևը, որն ունի ինչպես կողմնակիցներ, այնպես էլ հակառակորդներ, և այդ իսկ պատճառով Բելառուսը ներկայումս «թեժ կետ» է: Ըստ նախագահ Լուկաշենկոյի, իրավիճակը կայունացել է մի շարք տարածաշրջաններում՝ Մինսկ, Մոգիլև, Բրեստ, Գոմել և այլն: Երկրում արձանագրվել է մոտ 38 000 դեպք, որը բնակչության հաշվով կրկնակի մեծ ցուցանիշ է, քան Ռուսաստանի ցուցանիշը: 

Թուլանալ պետք չէ, բայց երկրում կոշտ կարանտինային միջոցառումներ չեն էլ եղել: Ամբողջ հարցն այն է, թե իրականում Բելառուսը գնո՞ւմ է «լավացման», թե՞ ոչ: 

Հիվանդացության թվերը ցույց են տալիս, որ առկա է որոշակի կայունացում, ներկայումս հիվանդացության տոկոսային աճը 3% է՝ նախկին 7%-ի փոխարեն: Իհարկե, նվազում առկա է, բայց շատ դանդաղ, և դժվար թե Բելառուսն ազատվի «թագ»-ից մինչև ամառվա կեսը:

Ղազախստանին ներկայումս չի կարելի հանել կորոնավիրուսի տեսակետից «պոտենցիալ վտանգավոր» երկրների շարքից, չնայած այնտեղ ևս թուլացրել են կարանտինային սահմանափակումները: Անգամ բարեկեցիկ Ուզբեկստանը, որտեղ անգամ բռնկում չի եղել, այլ «բռնկումիկ», ներկայումս օրական հիվանդացության թեթև աճի դեպքում սկսել է խոսել կարանտինը խստացնելու մասին:

 

Կամո Խաչիկյան