ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (28 ՄԱՅԻՍԻ). Հռչակ­վել է Հա­յաս­տա­նի Դե­մոկ­րա­տա­կան Հան­րա­պե­տու­թյան ան­կա­խու­թյու­նը

ՏՈՆԵՐ

Հայաստան՝ Առաջին հանրապետության օր, Ադրբեջան՝ Հանրապետության օր, Բելառուս, Ղըրղըզստան և Ռուսաստան՝ Սահմանապահի օր, Եթովպիա՝ Ռազմական ռեժիմի անկման օր։

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1877-ռուսական զորքերը մտել են Ալաշկերտ։

1878-ծնվել է ճարտարապետ Նիկոլայ Մադաթովը։

1903-ծնվել է ֆիզիոլոգ, ՀԳԱ թղթակից անդամ, ակադեմիկոս Էրզաս Հասրաթյանը։ 1915-ծնվել է կենսաբան Սարգիս Հակոբյանը։

1918-Թիֆլիսում հռչակվել է Հայաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության անկախությունը։

1926-ծնվել է ակնաբույժ Տատյանա Հովսեփյանը։

1938-ծնվել է հայազգի խորհրդային կինոգետ, կինոքննադատ, Պետկինոյի նախագահ Արմեն Մեդվեդևը։

1956-ծնվել է քաղաքական և պետական գործիչ Ալբերտ Բազեյանը։ 1959-ծնվել է ֆրանսահայ անիմատոր Շարլ Բերբերյանը։

1988-ԼՂՀ-ի պետական և կուսակցական ղեկավար օրգանները նամակ են հղել ԽՄԿԿ Կենտկոմ՝ խնդրանքով առկա ծանր իրավիճակի պայմաններում մինչև ինքնավար մարզի վերջնական կարգավիճակը որոշելը այն հանել Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի ենթակայությունից։

1989-վախճանվել է բանաստեղծ Խաչիկ Հրաչյանը։

1992-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Բուրունդուի հետ։

-Հայաստանը դարձել է Արժույթի միջազգային հիմնադրամի անդամ։

2001 - Երևանում բացվել է աչքի լազերային վիրահատության կենտրոնը:

2002- վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանի մասնակցությամբ բացվել է «Համահայկական երիտասարդական միջազգային կենտրոն» հիմնադրամի երևանյան գրասենյակը:

2003-Խորհրդարանական ընտրություններին զուգահեռ հանրաքվեի են դրվել նաև սահմանադրական փոփոխությունները, բայց այդ փոփոխությունները չեն ստացել ժողովրդի քվեն:

2005- Նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը Շարլ Ազնավուրին է հանձնել Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն պարգևը` Հայրենիքի շքանշանը, ասելով, որ այն ևս մեկ հավաստիք է հայ ժողովրդի` իր մեծ հայրենակցի հանդեպ ունեցած սիրո ու երախտիքի: 

2006- մասնագետները ձեռնամուխ են եղել Սև ծովում վթարի ենթարկված հայկական ինքնաթիռի «սև արկղների» վերծանմանը:

2009-քանի որ Ադրբեջանը արգելել է Ջուղայի գերեզմանատուն այցելել միջազգային դիտորդներին, Ամերիկայի աստղագիտական հետազոտությունների կենտրոնը համեմատել է 2003 թվականի և 2008 թվականի գերեզմանատան արբանյակային լուսանկարները և հաստատել, որ Ջուղայի գերեզմանատունը և այնտեղ գտնվող խաչքարերը ոչնչացված են։

2011-«Արթիկ» քրեակատարողական հիմնարկից համաներմամբ ազատ է արձակվել «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Նիկոլ Փաշինյանը:

2013-Նորին արքայական մեծություն Ուելսի արքայազնը եղել է Հայաստանում, որպես «Երևան, իմ սեր» բարեգործական հիմնադրամի հյուր:

2015-Լեռնային Ղարաբաղի Գերագույն դատարանը մերժել է ադրբեջանցի Շահբազ Գուլիևի ու Իլհամ Ասկերովի վճռաբեկ բողոքը՝ անփոփոխ թողնելով վերաքննիչ դատարանի դատավճիռը, որով նրանցից մեկը դատապարտվել էր ցմահ, մյուսը՝ 22 տարվա ազատազրկման՝ լրտեսության, դիվերսիայի և սպանության մեղադրանքով:

2016-Երևանում հանդիսավորությամբ բացվել է Գարեգին Նժդեհի արձանը։

ԱՇԽԱՐՀ

1539-իսպանացի կոնկիստադոր և Կուբայի գուբերնատոր Էռնանդո դե Սոտոն մտել է Ֆլորիդայի ափերում գտնվող Տամպու ծոց, նրա 6 000-անոց բանակը կտրել անցել է ներկայիս Ջորջիայի տարածքը և 1542 թվականին հասել Միսիսիպի։

1644-անգլիական քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Ջեյմս Ստենլիի ղեկավարած ռոյալիստները գրոհով վերցրել են Բոլթոնը, որի արդյունքում տեղի է ունեցել, այսպես կոչված, «բոլթոնյան սպանդը»։ -Բոստոնում հիմնադրվել է առաջին բաբտիստական համայնքը։

1738-ծնվել է ֆրանսիացի բժիշկ և քաղաքական գործիչ Ժոզեֆ Գիլ յոտինը, որի անունից էլ անվանվել է մահապատժի միջոց գիլ յոտինը։

1738-Լոնդոնում ստեղծվել է առաջին փակ լողավազանը։

1812-Կուտուզովը կնքել է Բուխարեստյան հաշտությունը թուրքերի հետ, ըստ որի, Ռուսաստանը ստացել է Բեսարաբիան և Դանուբի ակունքը. ավարտվել է 1806 թվականի ռուս-թուրքական պատերազմը։

1830-ԱՄՆ-ի նախագահ Էնդրյու Ջեքսոնը ստորագրել է հնդկացիների վերաբնակեցման հրամանագիրը, ըստ որի, նրանք հրաժարվում են Միսիսիպիում իրենց հողերից՝ բոլոր քաղաքացիական իրավունքներից և ազատություններից օգտվելու պայմանով։ Արտաքսումը սկսվել է 

1831 թվականին, ընդ որում, որոշ հնդկացիական ցեղեր ապստամբել են, որոշներն էլ փորձել են իրենց իրավունքները վերականգնել օրինական ճանապարհով՝ դիմելով դատարաններ, սակայն այդ ամենը արդյունք չի ունեցել։

1858-կնքվել է Անգուրյան պայմանագիրը, ըստ որի, Ամուրի մարզն անցել է Ռուսաստանին, իսկ Ուսսուրական մարզը սահմանվել է որպես Չինաստանի հետ համատեղ օգտագործման տարածք։

1863-Բոստոնում ստեղծվել է առաջին ռազմական ստորաբաժանումը, որը ամբողջությամբ բաղկացած է եղել սևամորթներից։ 

1905-ռուսական նավատորմը ջախջախվել է Ցուսիմյան ճակատամարտում։

 

1908-ծնվել է անգլիացի գրող Յան Ֆլեմինգը, որը հայտնի է Ջեյմս Բոնդի մասին իր վեպերով։

1927-ԽՍՀՄ-ում շրջանառության մեջ են դրվել առաջին ծրարները, որոնք իրենց վրա ունեցել են տպագրված նամականիշներ։ 1928-միաձուլվել են «Կրայսլեր» և «Դոջ» ավտոմոբիլային կոնցեռնները։

1935-տեղի է ունեցել «Messerschmitt Bf.109» գերմանական կործանիչի առաջին թռիչքը, որը հանդիսացել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ամենամասսայական ինքնաթիռը։

1957-ԱՄՆ-ում հիմնադրվել է ձայնագրության ազգային ակադեմիան, որն էլ հանձնում է երաժշտության աշխարհում հայտնի մրցանակը՝ «Գրեմմին»։

1987-Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում վայրէջք է կատարել գերմանացի Մատիաս Ռուստի սպորտային ինքնաթիռը։ 

1997-Կիևում Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև ստորագրվել է համաձայնագիր, ըստ որի, բաժանվել է ԽՍՀՄ Սևծովյան նավատորմը։

1998-Բելիջուստան տարածքում Պակիստանը իրականացրել է յուրաքանչյուրը 18 կիլոտոննա հզորությամբ հինգ միջուկային լիցքերի ցամաքային փորձարկում։

2019-հարյուրավոր վրացիների մասնակցությամբ բողոքի ակցիա է իրականացվել «Դավիթ Գարենջի» վանական համալիրի մոտ։

Ի ՄԻ ԲԵՐԵՑ Կ. ԽԱՉԻԿՅԱՆԸ