Երևան, 18.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչ­պե՞ս բարձ­րաց­նել դի­մադ­րո­ղա­կա­նու­թյու­նը սննդի մի­ջո­ցով. իմու­նի­տետն ու Covid-19-ը

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Դիմադրողականությունը բարձրացնելը միշտ է կարևոր, բայց այն ուշադրության կենտրոնում պետք է պահել հատկապես մեր օրերում՝ հաշվի առնելով Covid-19-ի տարածումը: Թեմայի շուրջ զրուցել ենք սննդաբան Գայանե Շախատունու հետ, որն ընդգծել է այն առաջնահերթ հանգամանքները, որոնք կարևոր են բարձր դիմադրողականություն ունենալու համար:

Գայանե Շախատունին շեշտեց, որ այս հարցում առաջնային է կայուն նյարդային վիճակը:

«Իմունիտետը կայուն պահելու առաջին գործոնն առողջ նյարդային համակարգն է: Ցանկացած՝ անգամ փոքր սթրեսը, նույնիսկ շատ մեծ ուրախությունը կարող են իմունիտետի անկման հանգեցնել: 

Պետք է փորձենք կառավարել մեր օրվա ընթացքը, փորձենք մեր միտքը շեղել այսօրվա հիմնական թեմայից, և նյարդերը հանգիստ պահել: 

Պետք է անպայման ճիշտ ժամին քնել՝ գոնե 12-ից, որովհետև ճիշտ ժամանակին չքնելն ազդում է նյարդային համակարգի վրա, ինչն էլ իր հերթին անմիջական կապ ունի դիմադրողականության անկման հետ: 

Հաջորդ կարևոր բաղադրիչը ֆիզիկական ակտիվությունն է: Հիմա շատերը չեն աշխատում, դասի չեն գնում, բայց սա թող չդառնա անշարժ կյանքին սովորելու պատճառ»,- «Փաստի» հետ զրույցում ասաց սննդաբանը:

Նա շեշտեց, որ տանը գործ անելը դեռ ֆիզիկական ակտիվություն ու շարժ չի ենթադրում. «Այդ անհրաժեշտ շարժը կարող է ենթադրել թեթև վազքը, հաճելի երաժշտության տակ պարելը կամ էլ պարզապես արագ քայլելը: Եվ այս առումով շատ կարևոր է քրտնարտադրությունը»:

Անդրադառնալով դիմադրողականության պահպանման և բարձրացման համար անհրաժեշտ սննդին՝ Գ. Շախատունին նախ խոսեց ջրի կարևորության մասին:

«Թեպետ ջուր խմելը միշտ եմ պրոպագանդում, բայց հիմա առավել ևս սա շատ կարևոր է. եթե անգամ այդ պահին բացիլը հայտնվել է քթակոկորդային խոռոչում, ակտիվ ջուր խմելը կարող է դրական իմաստով ճակատագրական լինել ու զերծ պահել վիրուսից: Բացի այդ, ջուրը շատ կարևոր է օրգանիզմի ընդհանուր մաքրման և իմունիտետը բարձր պահելու համար: 

Միևնույն ժամանակ, անմիջապես շատ չենք խմում, չենք խմում նաև սառը: Պարզապես ջրով շիշը պահում ենք մեր ձեռքում՝ ուր էլ որ լինենք: Միայն մի նկատառում. ջրի ընդունումը դադարեցնում ենք երեկոյան ժամերին, որովհետև չարժե շատ ծանր ստամոքսով քնել»,շեշտեց մեր զրուցակիցը՝ ընդգծելով հատկապես այս փուլում ճիշտ սնվելու կարևորության մասին:

«Անպայման օրվա մեջ 3-4 անգամ պետք է սնվել: Սա վերաբերում է նաև այն մարդկանց, որոնք քաշի խնդիր ունեն: Իհարկե, խոսքը ճիշտ սննդակարգով սնվելու մասին է: Պետք է շատ կանաչեղեն, բանջարեղեն օգտագործել: Այս առումով շատ օգտակար է կանաչ պղպեղը, որը բնական C վիտամին է պարունակում և կարող է իմունիտետի առաջացման հիմք լինել: Օգտագործել նաև բրոկոլի, իմբիր, լիմոն: 

Պարզապես պետք է ուշադիր լինել հատկապես իմբիր և լիմոն օգտագործելու դեպքում, որովհետև դրանք հակացուցումներ ունեն: Եթե մարդիկ էրոզիաներ և գաստրիտներ ունեն, պետք է խորհրդակցեն բժշկի հետ»,-հավելեց սննդաբանը:

Խոսելով ոչ ցանկալի սննդի մասին՝ նա նշեց. 

«Ծայրահեղ զերծ ենք մնում բոլոր տեսակի արհեստական, պահածոյացված, կոնսերվացված սննդի տեսակներից: Դրանք լցնում են ստամոքսը, բայց արյան մեջ ոչինչ չեն հաղորդում, այլ, գուցե, հակառակը, վնասում են իմունիտետը: Մեզ հետ ենք պահում նաև շաքարից: Շաքարը վնասակար է նյարդային համակարգի համար: Զերծ ենք մնում նաև սինթետիկ քաղցրավենիքներից: 

Իհարկե, կարող ենք ուտել լավ որակի շոկոլադ, որոշ չափով էլ մեղր օգտագործել, առավոտյան ժամերին էլ քաղցր մրգեր ուտել: 

Շատ կարևոր է նաև ձվի ու կաթնամթերքի օգտագործումը, ուղղակի պետք է ուշադիր լինել, որ կաթնամթերքը կոնսերվանտներով պատրաստված չլինի. կաթնամթերքն առավելագույնը երրորդ օրը կարող է փչանալ: 

Իսկ մսի դեպքում ցանկալի է, որ այն, եթե, իհարկե, հնարավոր է, տնական լինի: Կամ էլ, եթե կա տարբերակ, գոնե իմանաք, որ արհեստական ճանապարհով չի բուծվել: 

Խորհուրդ եմ տալիս նաև զերծ մնալ հավի ուռեցրած մսերից, և այս պարագայում գոնե տավարի միս օգտագործել: Իսկ եթե ուզում եք շատ առողջ լինել, նաև իմունիտետը խթանելու համար շեշտը դրեք լոբազգիների վրա»:

Ամփոփելով՝ Գ. Շախատունին խորհուրդ տվեց անձնական բժշկի՝ թերապևտի կամ էնդոկրինոլոգի հետ քննարկել այս սեզոնին վիտամինային շարք ընդունելու մասին, որովհետև, նրա խոսքով, շատ անգամ հավել յալ վիտամինների կարիք է լինում. 

«Տարին գոնե մեկ անգամ կարելի է ստուգել վիտամինային միկրոէլեմենտային շարքերը և, օրինակ, պրոֆիլակտիկ կարելի է C վիտամին օգտագործել»:

 ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

 

Եթե шյրվի Ուկրաինան, կшյրվի նաև ձեր Մոսկվան. Զելենսկի Եթե шյրվի Ուկրաինան, կшյրվի նաև ձեր Մոսկվան. Զելենսկի 2026-ի թոփ ճամփորդական ուղղությունները IDBank-ի պրեմիում քարտերով Ամիօ բանկն ամրապնդում է կապիտալի շուկան՝ պարտատոմսերի ցուցակմամբ Նախընտրական շրջանում և քվեարկության օրը արձանագրվել է շուրջ 1300 խախտում․ Ատոմ ՄխիթարյանԳոռ Հակոբյանն անդրադարձել է որդու բուժման ընթացքին «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի առաջնորդ Սամվել Կարապետյանի հարցազրույցը խմբագիրներին Շանթ Սարգսյանը հաղթել է Մագնուս Կարլսենին «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի առաջնորդ Սամվել Կարապետյանի հարցազրույցը խմբագիրներին Ընտրությունների արդյունքը ժողովուրդն է որոշում, ոչ թե Վահագն Հովակիմյանն իր գրիչով․ Իվետա ՏոնոյանՍա պատմական փաստաթուղթ է և հաղորդագրություն հզnր Իրանից. Փեզեշքիան Անտառում հայտնաբերել են դպրոցական աղջկա կիսամերկ մարմինըՄոսկվան ու Կիեւն աճյուններով են փոխանակվել Հայկական լոլիկը կարտահանվի Եվրոպա Գրոսմայստեր Շանթ Սարգսյանը հաղթել է Մագնուս Կարլսենին Թալին-Լանջիկ ճանապարհահատվածի վերակառուցման նպատակով 276 միավոր հողամասերի ազդակիր հատվածներ կճանաչվեն հանրության գերակա շահ ՀԱՊԿ անդամ երկրները քննարկում են Հայաստանի կարգավիճակը և անդամավճարները չվճարելու դեպքում քվեարկության իրավունքից զրկելու հարցը. ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի հովանավորությամբ անցկացվեց հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի բաց առաջնություն Քրեական գործե՞ր, թե՞ քաղաքական պայքարԿԸՀ-ն կորցրել է իր առաքելությունը և իրավական անորոշություն առաջացրել․ Աննա ԿոստանյանՆիկոլ Փաշինյանը կմասնակցի ԵԱՏՄ միջկառավարական խորհրդի առաջիկա նիստինԿիրառվել է հսկայածավալ վարչական ռեսուրս․ Մենուա ՍողոմոնյանՀայաստանը պետք է պայմաններ ստեղծի «արևմտյան ադրբեջանցիների» վերադարձի համար. նրանց վերադարձը «հայրենի հողեր» ստեղծված նոր իրողություններում անխուսափելի է. Ազիզ Ալեքբերլի Ռոնալդուն արձագանքել է ԱԱ-2026-ում Կոնգոյի ԴՀ-ի հետ սենսացիոն ոչ-ոքիին Իրանի և Իտալիայի ԱԳ նախարարները քննարկել են ԱՄՆ-Իրան փոխըմբռնման հուշագիրըՊերովսկիտային արևային վահանակները այլևս արագ չեն «մեռնում». Գիտնականները հետաքրքիր լուծում են գտել Ես կրքոտ հռետոր եմ. Նիկոլ Փաշինյան Կարճատև անձրև, ամպրոպ, տեղ-տեղ հնարավոր է նաև կարկուտ Լրջագույն հարվածներ ու արտադրական նոր կյանք. «Փաստ»Արտակարգ դեպք՝ Արմավիրի մարզում. դեռևս անհայտ կենդանիների կողմից հոշոտվել են թոշակառու ամուսինների կողմից խնամվող 150 հնդկահավերն ու 30 բադերը. թռչնագոմերում ու տան հողամասի տարբեր հատվածներում հայտնաբերվել են սատկած թռչուններ․ ՏԵՍԱՆՅՈւԹ Ucom-ը և Իմփաքթ Հաբ Երևանը շարունակում են աջակցել կանաչ ստարտափների զարգացմանը Հայաստանում ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (18 ՀՈԻՆԻՍԻ). «Տիտան» սարքի կորուստը՝ «Տիտանիկի» հետքերով. «Փաստ»21-րդ դարի մեր ամենախայտառակ ընտրություններն էին․ արդյունքը պետք է անվավեր ճանաչվի․ Ավետիք ՉալաբյանՔաղցրաշեն գյուղում մտել են բնակչի տուն և գողացել մեծ թվով ոսկյա զարդեր և գումար․ պատճառվել է մոտ 6 մլն դրամի վնասԿիրառվել է հսկայածավալ վարչական ռեսուրս․ Մենուա ՍողոմոնյանԱրշակ Կարապետյանի ահազանգը․ Հայաստանը կանգնած է կործանման եզրինԻրան-ԱՄՆ հնարավոր համաձայնությունը և նոր աշխարհաքաղաքական քարտեզի ուրվագծերը. «Փաստ»ԿԸՀ-ն ներկայացրել է ԱԺ ընտրությունների քվեարկության արդյունքները՝ ըստ համայնքների Գերմանիան Ուկրաինային կհատկացնի 200 մլն դոլար՝ «Ուկրաինայի համար ԱՄՆ-ից uպառազինnւթյան գնման ծրագրի» հերթական փաթեթի շրջանակներում Սևան-Մարտունի ավտոճանապարհին 41-ամյա վարորդը «Opel»-ով բախվել է բետոնե արգելապատնեշներին և գլխիվայր հայտնվել դաշտում՝ բախվելով ծառին․ կա վիրավոր Կապրենք՝ կտեսնենք. որտե՞ղ են հայերն ավելի հարուստ. «Փաստ»Դատարանը չհիմնավորված համարեց մեղադրանքը և մերժեց կալանքի միջնորդությունը․ Ռազմիկ Բաղդասարյան Անհեթեթ և անպատասխանատու արկածախնդրություն է Հայ-ռուսական հարաբերությունները թողնել ժողովրդի էմոցիոնալ ընտրությանը․ Մհեր ԱվետիսյանՈ՞ւր է տանում ԿԸՀ-ի «երրորդ ճանապարհը»Ռոնալդուն անձնական հակառեկորդ է սահմանել աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում Պետական մարմիններում մարդիկ կան, ովքեր սյան նման իրենց վրա են վերցնում այդ մարմինների առաքելությունից բխող ծանրությունը․ Մենուա ՍողոմոնյանԱռաջիկա օրերին մի փոքր շոգելու ենք. Գագիկ Սուրենյան (տեսանյութ) Հայաստանի ընտրություններն անցկացվել են խախտումներով և ԵՄ միջամտությամբ. «Փաստ»Շղթայական վթար՝ Արմավիրում, բախվել են «Nissan», «Infiniti», «Mercedes», «Volkswagen», «Kia» և «Renault»Այն մասին, թե ում փաստացի հրահանգով է Փաշինյանը փորձում կեղծել ընտրության արդյունքները. Ավետիք Չալաբյան