ՀՀ իշխանությունները գործընկեր երկրների հետ հարաբերությունները փչացնելու հատուկ «տաղանդ» ունեն

Յուրաքանչյուր պետության, այդ թվում՝ Հայաստանի զարգացման և անվտանգության ապահովման տեսանկյունից արտաքին քաղաքականությունը էական նշանակություն ունեցող գործոն է։ 

Դրան գումարվում է այն հանգամանքը, որ մեր երկիրը, լինելով բնակչության թվաքանակով և չափերով փոքր, գտնվում է բարդ և բազմաթիվ խնդիրներով լի տարածաշրջանում, որտեղ Թուրքիան և Ադրբեջանը բացահայտ թշնամական արտաքին քաղաքականություն են բանեցնում Հայաստանի նկատմամբ։ 

Ուստի այս հանգամանքից ելնելով՝ Հայաստանն ուղղակի պարտավոր է ճկուն և մշտական ակտիվ արտաքին քաղաքականություն վարել։

 

Բոլորովին պատահական չէ, որ հանրային հատուկ քննարկումների առարկա են դառնում արտաքին քաղաքականությանը և դրա գործիք համարվող դիվանագիտական աշխատանքի թերացումներին վերաբերող հարցերը։ 

Ինչպես ասում են, երկրի արտաքին քաղաքականությունը ներքին քաղաքականության շարունակությունն է։ Այսինքն՝ պետությունը պետք է հզոր ներքաղաքական բազա ունենա, որի վրա կկառուցվի արտաքին քաղաքականությունը։

Սակայն երկու տարի է, ինչ արտաքին քաղաքականությանը վերաբերող հարցերը ոչ առաջնային նշանակություն են ստացել, և բանն անգամ հասել է նրան, որ վարչապետի ձեռքբերումների մասին վկայող 100 փաստերի մեջ արտաքին քաղաքական ձեռքբերումները արտացոլում չեն գտնում։ Որովհետև պարզապես չկան:

Իշխանափոխությունից հետո Նիկոլ Փաշինյանը փորձում էր աշխարհին ներկայանալ հեղափոխության բրենդով։ Վերջինս կարծում էր, որ եթե հեղափոխություն է տեղի ունեցել, և իր գլխավորությամբ ձևավորվել է ժողովրդի ժամանակավոր, շատ ժամանակավոր վստահությունը վայելող իշխանություն, ապա դրսում իրեն պետք է գրկաբաց ընդունեն։ 

Բայց դա տեղի չունեցավ, և վերջինս արտաքին քաղաքական օրակարգ ձևավորելու և առաջնահերթությունները որոշելու փոխարեն հայտնվեց ներքաղաքական խնդիրների տեղապտույտի մեջ։

Այդուհանդերձ, արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները շարունակվում են նախկին տարիներից եկող իներցիայով, իսկ իշխանությունները գործընկեր երկրների հետ հարաբերություններում ռեալ առաջընթաց գրանցելու փոխարեն փորձում են ներկայացնել, թե, ի տարբերություն նախկինների, իրենք արտաքին հարաբերություններում առաջ են մղում մեր երկրի «ինքնիշխանության» սկզբունքը՝ այդպիսով նպատակ ունենալով ներքաղաքական դիվիդենտներ շահել։

Բայց Հայաստանը տեղին-անտեղի իր «ինքնիշխանությունը» ցույց տալու հետ, ինչն, իհարկե, կարևոր հանգամանք է, պետք է աշխատի շահերի համադրման և փոխշահավետության սկզբունքների վրա։ Եվ պատահական չէ, որ արտաքին հարաբերությունների մի շարք ուղղություններով Հայաստանը խնդիրներ ունի։

Բազմաթիվ փաստեր են վկայում մեր ռազմավարական գործընկեր Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում փոխադարձ անվստահության խորացման մասին։ Առաջընթաց չի նկատվում նաև եվրոպական ուղղությամբ։ 

Իսկ օրերս Եվրախորհրդարանի մի շարք պատգամավորների ընդգծված հակահայկական հայտարարությունը ցույց տվեց, որ Փաշինյանի իշխանությունը չունի եվրոպական կառույցների հետ աշխատելու ունակություն: 

ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունները խորացնելու մասին խոսելն ուղղակի անիմաստ է, քանի որ արդեն երկու տարի է անցել, սակայն այս երկրի հետ Փաշինյանը շփվում է բացառապես այդ երկրի ամենացածր մակարդակը ներկայացնող ներկայացուցիչների հետ, և ոչ մի հանդիպում չի եղել գործող վարչակազմի ներկայացուցիչների հետ։

Թեև բարեկամական Չինաստանի հետ փոխգործակցության խորացման հարցում որոշակի տեղաշարժ չկա, բայց իշխանությունները դեռ ժամանակ ունեն այդ երկրի հետ հարաբերությունները ևս փչացնելու համար։ Խնդիրն այն է, որ Հայաստանը վերջերս միացավ 2020թ. փետրվարին ձևավորված Կրոնական ազատության միջազգային դաշինքին, որի կազմում ներառված է 29 երկիր: 

Ելնելով ԱՄՆ-Չինաստան հարաբերությունների լարվածության առկա դինամիկայից՝ գրեթե կասկած չկա, որ ամերիկացիների կողմից սեղծված այդ դաշինքի գլխավոր թիրախներից մեկը լինելու է հենց Չինաստանը։ 

Ի՞նչ իմաստ կա, որ Հայաստանը հայտնվի երկու գերտերությունների շահերի բախման կիզակետում։ Ինչպես տեսնում ենք, մեր իշխանությունները գործընկեր երկրների հետ հարաբերությունները փչացնելու հատուկ «տաղանդ» ունեն։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ