Երևան, 04.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտե՞ք, թե ինչ գրիչներով են գրում տիեզերքում

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Ինչո՞վ կարելի է գրել անկշռության պայմաններում: Ոչ վաղ անցյալում շրջանառվում էր կատակ, որ «Միացյալ Նահանգները միլիոնավոր դոլարներ է ծախսել, որպեսզի ստեղծի գրիչ տիեզերական անկշռելիության պայմաններում գրելու համար, իսկ ռուսները պարզապես սկսել են գրել մատիտներով»: Իհարկե, իրականությունը տարբերվում է գեղարվեստականից, բայց այդ ամենի մեջ որոշակի ճշմարտություն առկա է: 

Մինչև անցյալ դարի 60-ականների կեսերը ԽՍՀՄ տիեզերագնացները անկշռելիության պայմաններում գրելու համար օգտագործել են մատիտներ, բայց ամերիկացիները նույնպես այդ ժամանակ օգտագործել են մատիտ և ֆլոմաստեր: Սակայն գրելու այդ գործիքները լիովին չեն բավարարել օգտագործողներին: 

Ի վերջո, ամերիկացի գիտնական Պոլ Ֆիշերը որոշել է ստեղծել անկշռելիության պայմաններում գրող գրիչ՝ տիեզերական գրիչ: Պոլը ծնվել է ԱՄՆ-ի Կանզաս նահանգում հոգևորականի ընտանիքում, իսկ 1913 թվականին՝ 35 տարեկան հասակում, հիմնել է սեփական գործը, իսկ ավելի կոնկրետ՝ «Ֆիշերի գրիչ» ընկերությունը: 

Առաջին արտադրանքը, որով Ֆիշերը հաջողության է հասել շուկայում, եղել է «Bullet Pen» քրոմապատ գրիչը: Շնորհիվ իր էրգոնոմիկայի, ինչը իսկապես դուր է եկել օգտվողներին, այդ գրիչը դարձել է պահանջված և անգամ ներկայումս էլ լավ վաճառվում է: 

1961 թվականին Յուրի Գագարինի տիեզերք թռչելը առաջացրել է բուռն արձագանք ամբողջ աշխարհում, և համաշխարհային այդ իրադարձությունը մտահղացում է առաջացրել Պոլ Ֆիշերի մոտ: 

Հասկանալով, որ ժամանակի ընթացքում մարդկությունը այնպիսի իրի կարիք կունենա, ինչպիսին է անկշռելիության մեջ գրող գրիչը, նրա ընկերությունն սկսել է հետազոտություններ իրականացնել այդ ոլորտում: Արդյունքում ստեղծվել է գազային մխոց ունեցող միջուկով գրիչ: 

Դրանով կարելի է նույնիսկ գլխիվայր գրել, գրիչը այդ դեպքում էլ է գրում: Երեք տարվա փորձերի արդյունքը եղել է այն, որ թանաքը փոխարինվել է տիքսոտրոպային ժելեով, որը հատկություն ունի չորանալ, եթե երկար ժամանակ գրիչով չեն գրում: Ֆիշերն իր տիեզերական գրիչի վերջնական տարբերակը ստեղծել և արտոնագրել է 1966 թվականին: Այն փորձարկվել է Միացյալ Նահանգների օդագնացության և տիեզերական տարածության հետազոտման ազգային վարչությունում: Տիեզերական գրիչն ընդունվել է և համարվել է պիտանի տիեզերագնացների օգտագործման համար: 

Այնուամենայնիվ, չնայած այդ գրիչի ստեղծման համար իրականացրած հսկայական ծախսերին և աշխատանքին, այն Ֆիշերին սկզբում մեծ եկամուտ չի բերել: NASA- ն պատվիրել է ընդհանուր առմամբ 400 միավոր տիեզերական գրիչ՝ յուրաքանչյուրի համար վճարելով վեց դոլար: Նման գրիչների ևս 100 օրինակ և 1000 միջուկ գնվել է 1969 թվականին ԽՍՀՄ-ի կողմից: 

Բայց այդ ամենից մեծ օգուտներ է քաղել «Ֆիշերի գրիչ» ընկերությունը, որը, գովազդում օգտագործելով այդ փաստը, սկսել է մեծ եկամուտներ ստանալ: Ֆիշերի տիեզերական գրիչները օգտագործվել են «Միր» կայանում, ինչպես նաև «Սոյուզ» տիեզերանավերում: Այդ ամենը Պոլ Ֆիշերին հսկայական ճանաչում և, որպես արդյունք, հարստություն է բերել: Տիեզերական գրիչները արտադրվում են նաև հիմա, և յուրաքանչյուր ոք կարող է այն գնել՝ վճարելով ընդամենը քառասուն դոլար: 

 

Մարդու իրավունքների և ժողովրդավարության իրական վիճակի վերաբերյալ հնարավորինս իրազեկեցինք այսօր Համալիրի դիմաց տեղի ունեցած ակցիայի ժամանակ. Մենուա ՍողոմոնյանԹրամփի հիասթափությունն Իրանի շուրջ ստեղծված փակուղային իրավիճակից հանգեցրել է «Հորմուզյան գամբիտի». AxiosՎերջին տարիների ընթացքում Հայաստանը վերցրել է 8 միլիարդ դոլարի վարկ, եթե դրա մեկ տոկոսը ծախսվեր Գյումրիի վրա, այսօր անտուն մարդ Գյումրիում չէր լինի․ Նարեկ ԿարապետյանԱՄԷ-ն հայտարարել է իրանական երեք հրթիռների որսման մասին«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անդամների այցը Շիրակի մարզԾանրամարտի երիտասարդների աշխարհի առաջնությունում Նարեկ Գրիգորյանը նվաճեց փոքր ոսկե մեդալ. Հովհաննես Հովհաննիսյանը՝ փոքր արծաթե մեդալԱղքատության հաղթահարման հիմնադրամի շնորհիվ 6 ամսվա ընթացքում ծայրահեղ աղքատ մարդ չի լինի. Նարեկ Կարապետյանը՝ ԳյումրիումՈչնչшցվել է Ստեփանակերտի՝ Հայոց ցեղաuպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված ԶանգակատունըՎերջին մի քանի ժամվա ընթացքում ոչ մի առևտրային նավ չի անցել Հորմուզի նեղուցով. ԻՀՊԿՓրկարարները Զառիթափ գյուղում ավտոմեքենան դուրս են բերել գետից ԱՄՆ-ն սկսել է իր զnրքերը Գերմանիայի հարավում գտնվող բազայից դուրս բերելու նախապատրաստական աշխատանքներըՆարեկ Կարապետյանի ելույթը ԱրթիկումԱրագածոտնի մարզում «Mitsubishi Pajero»-ն բшխվել է հողաթմբին և գլխիվայր հայտնվել ջրատարի վրա. կա վիրшվորՄակրոնն այցելեց Ազգային պատկերասրահ Հարգելի' պարոն Մակրոն,հայ-ֆրանսիական ջերմ ու եղբայրական հարաբերությունները Ձեր և Փաշինյանի պատմական ձեռքբերումը չէ. Իշխան ՍաղաթելյանՄեր համագործակցության նպատակը ընտրությունների միջոցով այս վարչակարգին հեռացնելն է․ Ավետիք ՉալաբյանԶառիթափ գյուղի «Ախտաներ» կոչվող տարածքում «ՈւԱԶ»-ն արգելափակվել է գետումՍամվել Կարապետյանի հորդորով Արթուր Ավանեսյանը դադարեցրել է հացադուլը Ուժն է ծնում իրավունք․ Սև Հովազը ընտրել է ուժեղ լինելու ճանապարհըԵրևանում բախվել են «Toyota Camry»-ն և «Mazda CX-5»-ը Զելենսկիին հրավերը թիկունքից հարված է մեզ ազգային արժանապատվությանը. Սուրեն Սուրենյանց Էմանուել Մակրոնի սուտը. Արտակ Զաքարյան Գործող կառավարիչը մեզ փորձում է հրել թուրքական հավակնությունների թակարդը. Տիգրան Աբրահամյան Հայտնի է Չեմպիոնների լիգայի 2026/27 թվականների մրցաշրջանի արդեն 12 մասնակից Թուրքիան և Հայաստանը Երևանում ԵՔՀ գագաթնաժողովի շրջանակներում Անիի կամրջի վերականգնման մասին համաձայնագիր են ստորագրել Փաշինյանն ու Զելենսկին ընդգծել են կայուն և տևական խաղաղության առաջմղման անհրաժեշտությունը Բելառուսցի ընդդիմադիր Սվետլանա Տիխանովսկայան Երևանում հանդիպել է Մակրոնի և Ալբանիայի վարչապետի հետ Աշխատանքից հեռացրել են՝ կաթողիկոսի մասին հրապարակման համար «Ոսկե ծիրան» 23-րդ միջազգային կինոփառատոնն այս տարի տեղի կունենա հուլիսի 12-19-ը Եվրահանձնաժողովը հաստատել է ԵՄ ներսում հավաքական պաշտպանության վերաբերյալ որոշումների կայացման առաջին վարժանքների անցկացումը Շքեղ միջոցառումներ, զրո արդյունք. Եվրոպական գագաթնաժողովները միայն վնաս են հասցնելու «ՀայաՔվեի» վարչության անդամներ Աննա Կոստանյանը և Մենուա Սողոմոնյանը եվրոպացի լրագրողին իրազեկում են Հայաստանում տիրող բռնապետական վարչակարգի մասինՏղամարդը ծեծել է հաշմանդամ տղամարդուն և նրա չորսամյա աուտիզմ ունեցող դստերըՄենք ունենք իրավունք, որն ամրագրված է հիմնական օրենքով՝ Սահմանադրությամբ. Լևոն Բաղդասարյան Իրանի խորհրդարանի հանձնաժողովը հավանություն է տվել Հորմուզի նեղուցի կառավարման վերաբերյալ օրինագծին Հայ ժողովուրդը երբեք թույլ չի տվել, որ ինչ-որ մեկը երրորդ անգամ ընտրվի․ Արմեն Մանվելյան.Թուրքիան վերականգնվող էներգետիկայի ոլորտում դառնում է Եվրոպայի առաջատարը Թուրք-ադրբեջանական աջակցություն Փաշինյանին Խաղաղություն չկա․ Ադրբեջանի հետ պայմանագիր չի կնքվել․ Աննա ԿոստանյանՓոփոխությունը հասնում է Արթիկ․ «Վարչապետ Սամվել Կարապետյանը գալիս է փոփոխություն բերելու»Իրազեկում․ գործարկվելու է էլեկտրական շչակ ԱՄՆ պաշտոնյան հերքել է Իրանի hրթիռների՝ նավին hարվածելու մասին տեղեկությունը «ՀայաՔվեի» անդամները և աջակիցները վաղ առավոտից Մարզահամերգային համալիրի դիմաց ակցիա են իրականացնումԱյս գագաթնաժողովը կարող է պատմական դառնալ միջազգային խաղաղության և կայունության համար․ Փաշինյանի ելույթը՝ ԵՔՀ գագաթնաժողովին Հանքարդյունաբերությունը երկրի ամենաթափանցիկ աշխատող ոլորտներից է․ Վարդան Ջհանյան Շենքի տակ հայտնաբերել են երկու կնոջ և մեկ երեխայի մարմինԱնհասկանալի կերպով չեղարկվեց «Նոայի» գոլը «Փյունիկի» հետ խաղում. «Նոա» ՖԱ Նույն օպերատիվությամբ մանկապիղծների հարցերը լուծեք ու իրական հանցագործներին բռնեք, որ ամեն օր մարդ չսպանեն. Աննա ԿոստանյանՍպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ. օդի ջերմաստիճանը աստիճանաբար կնվազի 4-6 աստիճանով, ապա նույնքան կբարձրանա «ՀայաՔվեի» կանանց ձեռնաշղթաներով ակցիան` եվրոպական առաջնորդների համաժողովի ժամանակ